فرخنده زهرانادری یکی از نمایندگان مجلس افغانستان:
برقع افغانی؛ پنجره قدرت
ترجمه: نفیسه کریمی
با اینکه زنان و جوانان افغان بیشتر جمعیت افغانستان را تشکیل میدهند، نرخ بیکاری در بین آنان بسیار بالاست و مانند زنان و جوانان نقاط دیگر جهان، باید برای برآوردهشدن نیازهایشان در نظام سیاسی تلاش زیادی کنند. «فرخنده زهرانادری» 33 ساله که از سال 2010 و در اواخر دهه 20 زندگیاش، از اعضای مجلس افغانستان بوده، معتقد است با ادامه و تأثیر دموکراسی در افغانستان، جوانان و زنان فرصتهای زیادی برای مشارکت در فعالیتهای سیاسی و شکلدادن به آینده افغانستان خواهند داشت. او در گفتوگویی در نیویورک تأکید میکند «با آنکه رویکردهای سنتی سیاسی در افغانستان همچنان موانعی را برای مشارکت (زنان و جوانان) ایجاد میکند، اما افراد میتوانند با قدرت خودشان، وارد سیاست شوند چراکه دموکراسی درها را برایشان گشوده است». «برقع» از اساسیترین ارکان اولین شعار مبارزاتی خانم نادری است که به گفته او، باعث ایجاد تضاد میشود. او استدلال میکند که دریچه کوچک برقع، دنیای زنان را کوچک کرده و آنها را در قفس قرار میدهد. زنان میتوانند با تحصیل و دانش این دریچه کوچک را به پنجره قدرت تبدیل کنند.
چرا تصمیم گرفتید وارد سیاست شوید؟ پدرم همواره من را تشویق میکرد که به دنیای سیاست وارد شوم، اما من زیاد راغب نبودم. وقتی مردم میگویند سیاست را دوست ندارند کاملا درکشان میکنم. پدرم دوست داشت من به مردم خدمت کنم و برای مردم کارهای نیک انجام دهم. در ابتدا فکر میکردم با مشارکت در فعالیتهای مدنی، نظیر کمک به مردم بهواسطه کار در یک سازمان میتوانم خدمت کنم. شما با فعالیت در جامعه مدنی بهطور غیررسمی، در سیاست حضور داشتهاید و بهعنوان یک عضو مجلس رسما وارد سیاست شدید، برای ما توضیح دهید که زنان و مردان جوان افغان چگونه در سیاست و دموکراسی مشارکت دارند؟ من در خانوادهای سیاسی متولد شدم، اما معتقدم، داشتن عقبه سیاسی لازمه ورود به سیاست نیست. دانش، قدرت است و مهمترین موضوع برای نسل جوان افغان این است که از این فراتر بروند. امروزه در افغانستان بیشتر جوانان مشغول تحصیل هستند و حتی شاید بتوانند روزی خود را رئیسجمهوری مملکت ببینند؛ به همین دلیل است که اشرفغنی در سیاست افغانستان چهرهای انقلابی پیدا کرده، زیرا وابسته به قدرت پول نیست و بهواسطه سابقه سیاسی پدرش به قدرت نرسیده و مانند بسیاری از رهبران جنگهای اخیر بهواسطه جنگ قبلی یا جنگ داخلی هم روی کار نیامده است. او هیچیک از این سوابق را نداشته و دانش و تحصیلات، قدرت اصلی اوست. اینها داستانهای جدیدی است که باید برای مردم افغانستان روایت شود. باید به آنها گفت اگر تحصیل کنند و سخت بکوشند و اگر واقعا خواهان تغییر جهان هستند، لزومی ندارد که از اعضای خانوادههای قدرتمند باشند، بلکه دموکراسی درها را برایشان گشوده است و میتوانند با قدرت خودشان وارد شوند. جوانان برای ورود به سیاست با چه موانعی مواجه هستند؟ بزرگترین مانع، سیاست سنتی است. ریشه سیاست، قدرت است و تشکیل قدرت، هنوز بسیار سنتی است. فساد در کشور زیاد است و هنوز مردم برای پیشبرد کارهایشان رشوه میدهند و این امر نیز برای نسل جوانی که بهواسطه دانش روی کار آمدهاند و برنامههایی دارند، یک مانع است. گامهای لازم برای شناخت این تغییرات مثبت در افغانستان برداشته شده و ما باید برای این مرحله جدید تغییر در کشور، تلاش کنیم. به نظر من مهمترین کار در سیاست آن است که ایدههای سنتی غلط را به چالش بکشیم، نه به این معنا که تمامی رویکردهای سنتی غلط هستند، اما آنهایی را باید تغییر داد که نیاز مردم را در نظر نگرفتهاند و ریشههای تبعیض جنسیتی دارند. معنای شعار انتخاباتی شما در سال 2010 که برای نخستینبار انتخاب شدید، چه بود؟ شعار اصلی من این بود: «برقع دریچه قدرت.» زیرا یکی از کارهای اصلی من مبارزه برای احقاق حق زنان بهویژه برای مشارکت در دادگاه عالی افغانستان است. در زبان افغانی به چادری برقع میگویند که یک دریچه کوچک دارد؛ بحث من هم این است که این دریچه کوچک ایجاد شده تا جهان را برای زنان کوچک کند و آنها را در قفس بگذارد. با تحصیل و دانش میتوان این دریچه کوچک را تبدیل به پنجره قدرت کرد. یعنی چیزی که مهم است برقعای نیست که زنان در داخل افغانستان به صورت خود میزنند، بلکه خود زنانِ درون برقع مهم هستند. پس باید به زنان توجه کرد، آنها را آموزش داد و به آنها اجازه داد خودشان درباره برقع تصمیم بگیرند. خلاقیت به آنها کمک میکند که هر کاری را انجام دهند و در این مسئله، یک تضاد دیده میشود؛ زیرا من نهتنها متعصبان را ناامید کردم بلکه افراد مدرن نیز از من ناامید بودند، زیرا گمان میکردند من زنان را به استفاده از برقع تشویق میکنم. برنامه من این است که ضعفها را به قدرت تبدیل کنم. زنان افغان از سه دهه جنگ، درسهای بسیاری گرفتهاند. این زنان بودند که میدیدند و میشنیدند، اما اجازه نداشتند چیزی بگویند. بهنظر من برقع میتواند بهخوبی این زنان افغان را به تصویر بکشد. بزرگترین چالش زنان افغان چیست؟ بهطورکلی آموزشندیدن در افغانستان، زنان را نابود کرده است. در افغانستان، استانهایی وجود دارد که در آنها زنان بیشتر از همسران، پدران و برادرانشان از حقوق خود با خبرند و این مسئله مشکلاتی را به دنبال داشته است. وقتی افراد زبان یکدیگر را درک نکنند و حقوقی که هر فرد برای خود میشناسد از نظر دیگران بیاهمیت باشد، دیدگاه دیگران، از نظر آن فرد، قابلقبول نیست. بنابراین آموزش و آگاهی در اولویت هستند -هم برای زنان و هم مردان- بهاینترتیب مردان هم میتوانند با حقوق زنان آشنا شوند و به آنها اجازه پیشرفت دهند. امروزه ارزشهای دموکراتیک در افغانستان چه جایگاهی دارند؟ اولا بهنظر من ارزش دموکراسی محدود به مرزهای کشورها نیست و جهانی است. با اینکه در افغانستان فقط 13 سال است که ارزشهای دموکراسی آغاز شده، اما بسیار عمیق است. در این انتخابات مردم افغان به بهای جانشان رأی دادند. مسئله دوم قضیه تقلب انتخاباتی است و نشان میدهد که ما و بهویژه سیاستمداران باید برای دموکراسی تلاش بیشتری کنیم. باید برای نهادینهکردن دموکراسی بسیار بکوشیم تا بتوانیم پاسخگوی آرای مردم باشیم، چراکه مردم تمایلشان را نشان دادهاند و اکنون نوبت سیاستمداران است که دموکراسی واقعی را برایشان ایجاد کنند. و سوم اینکه، بهنظر من دموکراسی بسیار قدرتمند است زیرا در دولت قبلی، سیاستمداران، دولت را میان خودشان تقسیم کردند، از وزارتخانهها شروع کردند و به استانها رسیدند، اما حالا چنین فرهنگی بهشدت تهدید شده است زیرا مردم در صفهای طویل رأی ایستادند و خواستار تغییر بودند. با آنکه دولت کنونی هم بیعیبونقص نیست، اما حداقل باید نشان دهند با فساد مخالفند و با تروریسم و ناامنی در داخل کشور مبارزه میکنند. زیرا امنیت افغانستان بهمنزله امنیت جهانی است؛ البته امنیت افغانستان برای بعضی از کشورها تهدید محسوب میشود. ما هرچه با چالشهای بیشتری مواجه میشویم، بیشتر پی میبریم که فقط یک یا دو نفر نیستند که خواهان دموکراسی هستند و جمعیت کثیری از مردم دموکراسی را واقعا باور دارند و برای تحقق آن تلاش میکنند. افغانستان هم توانایی مبارزه برای ارزشهای دموکراسی را دارد و همچنان امیدواریم دولتی داشته باشیم که حامی و خدمتگزار مردم باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.