مصالحه کاخ سفید و کنگره بر سر نظارت بر توافق هستهای
سرانجام دولت و کنگره آمریکا در مورد طرح نظارت کنگره بر توافق احتمالی با ایران به نتیجه رسیدند. جاش ارنست، سخنگوی باراک اوباما، روز گذشته اعلام کرد رئیسجمهوری آمریکا این طرح را امضا خواهد کرد. این موضوع در ماههای اخیر اختلافات زیادی را در فضای سیاسی آمریکا ایجاد کرده بود. اما سرانجام کنگره با اصلاح گسترده این طرح در مقابل رئیسجمهور دموکرات این کشور کوتاه آمد تا بالاخره بتواند زمینهای برای مشارکت سیاسی خود در توافق هستهای با ایران ایجاد کند. در ماههای گذشته کنگره آمریکا اعلام کرده که سناتور باب کورکر و رابرت منندز طرحی ارائه خواهند داد که به کنگره اجازه میدهد هر توافق هستهای با ایران را بازبینی کند. باراک اوباما بارها اعلام کرده زیر بار چنین طرحی نخواهد رفت و آن را وتو خواهد کرد. اما حالا روزنامه هافینگتونپست گزارش داده که جاش ارنست، سخنگوی کاخ سفید در نشست خبری خود با اشاره به طرح کمیته روابط خارجی سنا که روز گذشته به تصویب رسید، گفته: قانونگذاران اغلب بخشهای غیرقابلقبول طرح اولیه سناتور باب کورکر و رابرت منندز را حذف کردهاند و با توجه به اصلاحات اعمالشده در این طرح، باراک اوباما رئیسجمهور آمریکا، موافقت کرده است که آن را امضا کند. بهگفته جاش ارنست موضوع طرح اکنون دیگر تأیید یا رد توافق نهایی با ایران نیست؛ بلکه هدف آن رأیگیری در مورد حفظ یا رفع تحریمهای کنگره علیه ایران است. خبرگزاری رویترز اعلام کرده که این طرح بهزودی در صحن سنا به رأی گذاشته خواهد شد. به گزارش ایسنا، سناتور کورکر در مورد این طرح گفت که کمیته روابط خارجی تغییراتی را در این طرح اعمال کرده است چون کاخ سفید اعلام کرده بود تنها در صورت حمایت قوی دموکراتها از آن، با این طرح موافقت میکند. بنابر اعلام کاخ سفید، دموکراتها چندین متمم را به این طرح اضافه کردهاند تا برای رئیسجمهور آمریکا قابلقبولتر باشد. بن کاردین، سناتور دموکرات آمریکایی در اینباره گفت: فکر میکنم این شیوه درستی برای پرداختن به این مسئله از سوی کنگره باشد. به نظرم این جزء اختیارات کنگره است چون ما بودیم که تحریمها را وضع کردیم. جمهوریخواهان و بسیاری از دموکراتها همواره تأکید کردهاند که کنگره باید در مورد چنین توافقی حق اظهارنظر داشته باشد و طی ماههای اخیر بهسختی برای گرفتن حق بازبینی بر هر توافق هستهای با ایران تلاش کردهاند. هنوز جزئیات دقیق این طرح مشخص نیست. این طرح از رئیسجمهوری آمریکا میخواهد تا ظرف پنج روز پس از حصول یک توافق هستهای با ایران، متن توافق را برای بررسی به کنگره ارائه کند. جاش ارنست ادامه داد: موضوع این طرح درحالحاضر دیگر مربوط به تأیید یا رد توافق نهایی با ایران نیست بلکه هدف آن رأیگیری درباره حفظ یا رفع تحریمهای کنگره علیه این کشور است. این طرح برای اینکه بتواند با حق وتوی رئیسجمهور مقابله کند، نیازمند حمایت قانونگذاران هر دو حزب جمهوریخواه و دموکرات است و باید 67 رأی موافق را به دست آورد اما دموکراتها طی هفتههای اخیر تلاش کردند با اضافهکردن متممهایی به این طرح از شدت آن بکاهند و آن را برای کاخ سفید قابلقبولتر کنند. به نوشته روزنامه هافینگتونپست، طرحی که هماکنون در کمیته روابط خارجی سنا تصویب شده است، مدت زمانی که کنگره برای بررسی توافق با ایران خواهد داشت را از 60 روز به 30 روز کاهش میدهد. در این فاصله رئیسجمهور آمریکا میتواند تحریمهای اعمالشده بر ایران را از طریق اختیارات ریاستجمهوری به حالت تعلیق درآورد که تحریمهای کنگره شامل آن نمیشود. این طرح همچنین 12 روز به رئیسجمهور فرصت میدهد تا در صورت تمایل آن را وتو کند و سپس 10 روز دیگر فرصت خواهد داشت تا برای تصویب مجدد در کنگره به رأی گذاشته شود بهطوریکه در مقابل وتو مصون باشد. (یعنی بیش از 67 رأی موافق به دست آورد). علاوهبراین در طرح تازهای که در کمیته سنا به تصویب رسیده، عبارتبندی بخشی که در آن رفع تحریمهای کنگره به پایان حمایت ایران از تروریسم مشروط شده، ملایمتر شده است. اطمینان کری از توانایی اوباما در مذاکرات هستهای جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا، روز چهارشنبه پس از ورود به آلمان در جمع خبرنگاران، گفت: پس از آنکه قدرتهای جهانی اوایل ماه جاری به یک چارچوب تفاهم دست پیدا کردند، اکنون اطمینان دارم که باراک اوباما، رئیسجمهوری آمریکا، قادر است برای یک توافق هستهای نهایی با ایران مذاکره کند. به گزارش رویترز، کری که بهمنظور شرکت در نشست وزیران امور خارجه «گروه 7» به آلمان سفر کرده است، افزود: چالش پیشروی ما هماکنون این است که این مذاکرات با ایران را در دوماهونیم باقیمانده تا پایان ژوئن به پایان برسانیم. وزیر امور خارجه آمریکا همچنین گفت: روز گذشته در واشنگتن به یک تفاهم بر سر نقش کنگره در این زمینه رسیدیم. او ادامه داد: ما درباره توانایی رئیسجمهور برای مذاکره با ایران بر سر یک توافق و بهسرانجامرساندن آن برای امنترکردن جهان اطمینان داریم. گفتنی است روز چهارشنبه وزیر اطلاعات رژیم اسرائیل گفت که این کشور از مصالحه بین قانونگذاران و رئیسجمهوری آمریکا در مورد تفاهم هستهای با ایران خشنود است. یووال اشتاینیتز در اینباره گفت که این مصالحه موفقیتی برای سیاستهای اسرائیل است و سخنرانی نخستوزیر این کشور در کنگره در پیشبرد این طرح مؤثر بوده است. افخم: ما با دولت آمریکا طرفیم گفتنی است، مرضیه افخم در نشست خبری روز چهارشنبه، 26 فروردین، درخصوص نظر مساعد کاخ سفید نسبت به مصوبه سنا برای ارجاع توافق احتمالی میان ایران و 1+5 به سنا تصریح کرد: ما با دولتها مذاکره میکنیم و بر اساس قوانین بینالمللی دولتها پاسخگوی تعهداتشان هستند و اینکه در هر یک از دولتها نسبت به توافق جامع چه سازوکاری در حال انجام است مربوط به خود آن دولتهاست. تعهدات و اجرای آنها برعهده هر یک از دولتهاست. درعینحال کارشناسان و مذاکرهکنندگان ما هم روی همه ابعاد مسئله کار میکنند و جزئیات را مدنظر دارند و متناسب با شرایط در مذاکرات حاضر میشوند. او خاطرنشان کرد: آنچه برای ما مهم است، تعهدی است که دولت آمریکا برای هر توافق احتمالی باید برعهده بگیرد و متناسب با آن مسئول اجرایش هم هست. اینکه در داخل آمریکا چگونه میخواهد این سازوکار شکل بگیرد و گفتوگوهایشان را با کنگره چگونه پیش میبرند مربوط به خود آنهاست. ما با دولت آمریکا طرف هستیم و خواسته ما هم اجرای تعهداتی است که برعهده خواهند گرفت. سخنگوی وزارت خارجه درخصوص ضمانت اجرایی محکم برای عمل به تعهدات از سوی آمریکا در چارچوب توافق احتمالی جامع هستهای گفت: ما بارها اعلام کردهایم که توافق را به هر قیمتی دنبال نمیکنیم. حفظ فناوری صلحآمیز هستهای ایران امروز برای جهان شناخته شده است و اینکه ایران قصد دارد از فعالیتهای خود استفاده صلحآمیز داشته باشد و اگر بر همین اساس به مذاکرات نگاه شود، میتوان به یک راهحل مطلوب برای دو طرف دست یافت. آمادگی مجلس ایران برای مقابلهبهمثل با سنای آمریکا در این میان محمدحسن آصفری، عضو هیأترئیسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به تصویب طرح قانونیشدن نظارت بر توافق احتمالی هستهای ایران و 1+5 در کمیته روابط خارجی سنای آمریکا، اظهار کرد: به نظر من این موضوع بیشتر از اینکه مربوط به مشکلات داخلی آمریکا باشد، سناریویی برای تحتفشارقراردادن ایران است. او افزود: اوباما موظف است به مفاد توافق نهایی که بین ایران و 1+5 نوشته میشود عمل کند چراکه ما با دولت آمریکا سر کار داریم و این وظیفه دولت آمریکاست که به تعهدات خود در قبال ایران عمل کند. آصفری یادآور شد: اگر کنگره آمریکا بخواهد این طرح را به تصویب برساند، ما هم طرح الزام دولت به غنیسازی و بازگشت به عقب در این زمینه را در دستور کار قرار میدهیم بنابراین بهنفع غرب است که دست از کارهایی که مذاکرات را با چالش و مانع مواجه میکند بردارد، درغیراینصورت مجلس آمادگی دارد با طرح الزام دولت به غنیسازی مقابلهبهمثل کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.