بهارستانیهای دلواپس اینترنت چه میگویند
پیوست فرهنگی، دغدغه نمایندگان
محبوبه نقرهخامه: وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات برای ارائه پاسخ به سوالات دو نفر از نمایندگان راهی مجلس شد تا در خصوص وضعیت اینترنت و ارتباطات کشور توضیحاتی را ارائه کند. البته طی هفتههای گذشته نیز بهارستانیها در مصاحبههای مختلف بر این نکته تأکید کرده بودند که با توجه به اختلالات موبایل لازم است وزیر ارتباطات برای ارائه توضیحاتی در این زمینه راهی مجلس شود. البته پس از طرح این موضوع مدیرعامل همراهاول و وزیر ارتباطات تأکید کردند که اختلالات موبایلی از اسفندماه سال گذشته پایان یافته و حتی در ایام پرترافیک نوروز این اپراتور از نظر برقراری تماسهای صوتی اختلال جدی و خاصی نداشته است. در نهایت پس از ارائه توضیح وزیر ارتباطات درباره سؤال دو نفر از نمایندگان با 99 رأی مخالف یازدهمین کارتزرد را برای کابینه دولت یازدهم گرفت. در نگاه اول بهنظر میرسد که بهارستاننشینان، نماینده دولت در وزارت ارتباطات را فراخواندهاند تا سؤالی در خصوص وضعیت اینترنت یا ارتباطات کشور مطرح کرده و حداقل جویای آن باشند که چرا جایگاه کشور در این حوزه تا این اندازه پایین است؟ به هرحال شکی نیست که همچنان وضعیت سرعت، کیفیت و قیمت اینترنت کشور شرایط مناسبی ندارد و حتی آقای وزیر هم بارها بر این نکته تأکید کرده که هنوز کیفیت اینترنت در شأن مردم کشور نیست. برهمیناساس انتظار میرفت بحث اصلی بهارستاننشینان با وزیر ارتباطات برسر سرعت و کیفیت اینترنت باشد اما گویا نمایندگان سؤالکننده دلواپسیهای متفاوتی داشتند. پژمانفر و آقاتهرانی از وزیر ارتباطات پرسیدند: دلایل توسعه شبکه و پهنای باند اینترنت توسط وزارت ارتباطات بدون پیوست فرهنگی و قبل از راهاندازی شبکه ملی اطلاعات و بیتوجهی به ظرفیت داخلی چیست و چرا ضوابط بهرهبرداری از اینترنت تلفن همراه ابلاغ نشده است؟ به عبارت دیگر گلایههای نمایندگان مجلس بهطور کامل خلاف چیزی که تصور میشد طرح سؤال کرده و در واقع بهنوعی از گسترش زیرساختهای ارتباطی کشور گلایه کردند. البته در این میان پژمانفر به این نکته نیز اشاره کرد که اکنون هزینه استفاده کاربران از اینترنت بسیار بالا و حتی بالغ بر هشت تا 10 برابر هزینه واقعی است. او همچنین بر لزوم دسترسی مردم به شبکه ملی اطلاعات که باعث افزایش سرعت دسترسی میشود تأکید و بیان کرد مجلس برای راهاندازی شبکه ملی اطلاعات بودجه مناسبی را اختصاص داده اما در عمل بهجز چند اسلاید خروجی دیگری دیده نشده و کار، بیشتر از پنج درصد جلو نرفته است. نمایندگان مجلس از سویی گلایه دارند که چرا شبکه ملی اطلاعات اجرا نشده و از سوی دیگر نسبت به فراهمکردن مقدمات این امر موضع میگیرند. در این خصوص عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس در صحبتهای روز قبل خود با بیان اینکه با تعرفهگذاری میتوان بهراحتی شرایط را مدیریت کرد، گفته: با راهاندازی شبکه ملی اطلاعات سرعت دسترسی کاربران به اینترنت 10 برابر میشود. اکنون مردم از سرعت پایین اینترنت گلایه دارند. بهتر است شما بهجای متهمکردن ما به مخالفت با اینترنت، به برنامهریزی وسیعی برای دسترسی به شبکه ملی اطلاعات بپردازید. پژمانفر با طرح این سوال که چرا باید هزینه استفاده کاربران از اینترنت بسیار زیاد باشد، ادامه داده: شما با گرفتن هشت تا 10 برابر پول از مردم نسبت به هزینه واقعی استفاده از اینترنت در واقع دست در جیب مردم کردهاید. این افزایش هزینه فشار مضاعفی به مردم تحمیل میکند که در نهایت این پولها به خارجیها داده شده و دیگران نفع میبرند. چرا اجازه افزایش توان داخلی را ندادید و این کار را به عهده شرکتهای خارجی گذاشتهاید؟ چه کسانی پشت پهنای باند هستند؟ او در پایان صحبتهای خود هم خطاب به وزیر ارتباطات گفت: آقای وزیر شما 11 ماه قبل به ما وعده راهاندازی و استفاده درست از شبکه اطلاعات دادید اما تاکنون اقدامی صورت نگرفته است. بی شک جای خوشحالی دارد اگر نمایندگان مردم در مجلس با جدیت بهدنبال حقوق شهروندی آنها باشند و مباحثی مانند سرعت، کیفیت و قیمت اینترنت را مورد سؤال قراردهند؛ اما با این حال این سؤال هم به ذهن میرسد که اکنون حدود 10 سال از طرح موضوع شبکه ملی اطلاعات میگذرد و در تمام این مدت نهتنها با وجود تمام تأکیدهای صورتگرفته این شبکه اجرایی نشده، بلکه نمایندگان نیز هیچگاه وزیری را بابت این موضوع به مجلس فرا نخواندهاند. حال در شرایطی که وزیری اینگونه وعده داده که تا پایان سال امکان دسترسی شهروندان شهرهای بزرگ به این شبکه را فراهم میکند طرح این نوع سؤالها و برخوردهایی از این دست آیا بهنوعی منجر به حاشیهسازی برای اجرای کار نخواهد شد؟ از سوی دیگر تصویب پیوست فرهنگی که در اختیار وزارت ارتباطات هم نبوده بیش از دو سال است به تأخیر افتاده؛ حال در فضایی که فناوری بهسرعت در دنیا در حال پیشرفت است آیا میتوان همچنان روزها، ماهها و سالها را به انتظار تصویب این پیوست نشست و اقدامی در راستای دسترسی بهتر مردم صورت نداد؟ از سوی دیگر بهگفته وزیر ارتباطات در دولت اخیر پهنای باند داخلی از 500 گیگابیت به دوهزارو 400 گیگابیت و پهنای باند بینالملل از 70 گیگابیت به 170 گیگابیت افزایش یافته که قطعا این میزان افزایش پهنای باند شرایط بهتری در دسترسی کاربران به اینترنت ایجاد میکند. نکته مهمتر آنکه بخش عمدهای از این افزایش ظرفیت در زمینه پهنای باند داخلی صورت گرفته است. در ارتباط با دیگر مسائل مطرحشده نیز وزیر ارتباطات در توضیحات خود به نکته مهمی اشاره کرده و خطاب به پژمانفر و آقاتهرانی پرسید: «آیا طی 11سال گذشته و در دورههای قبل از بنده نباید از مسئولان وقت در خصوص توسعه شبکه و پهنای باند و راهاندازی شبکه ملی اطلاعات سؤال میپرسیدید؟ آیا میتوانیم شبکه ملی اطلاعات را بیآنکه پهنای باند را افزایش دهیم اجرا کنیم؟» به گفته او شبکه ملی اطلاعات قرار است تا پایان سالجاری به بهرهبرداری برسد و برای راهاندازی این شبکه نیز در هیچ سندی به وزارت ارتباطات ابلاغ نشده که پهنای باند گسترش نیابد. حال حدود شش ماه از ارائه اینترنت 3G و 4G در شهرها و استانهای مختلف کشور میگذرد و در این مدت وزارت ارتباطات نیز با تلاشهایی که در زمینه اجرای طرحهایی مانند فیلترینگ هوشمند داشته دیگران را تا حد زیادی قانع کرده است که میتوان بدون اعمال محدودیتهای متعدد از فضای مجازی و ظرفیتهایی که دارد استفاده کرد و نمونه بارز این ادعا نیز در زمان انتشار نامه مقاممعظمرهبری به جوانان کشورهای غربی مشاهده شد. اجرای طرحی مانند رومینگ ملی که از سالها پیش با اما و اگرهای بسیار همراه بود، پایاندادن به انحصار رایتل پس از چند دوره تمدید انحصار، افتتاح مرکز SOC برای تأمین امنیت بیشتر در فضای مجازی، افزایش چند برابری پهنای باند داخلی، افزایش چند برابری میزبانی سایتها در داخل کشور و مواردی از این دست همهوهمه اقداماتی است که محمود واعظی و معاونان او در کمتر از دو سال عملیاتی کردهاند. البته طبیعی است که وزارت ارتباطات در دولت یازدهم مانند هر دولت دیگری با کاستیهایی هم همراه بوده و همچنان نتوانسته است کیفیت اینترنت کشور را به حد قابلقبولی برساند؛ اما همینکه اکنون بهواسطه ارائه اینترنت پهنباند توسط اپراتورهای موبایل، جمعیت قابلتوجهی از جامعه، مشترک اینترنت موبایل شده است و بسیاری از امور خود را در فضای مجازی دنبال میکند موضوع مهمی است که نباید چشم بر آن بست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.