پایان ماهعسل عربستان و آمریکا
مترجم: آزاده بابایینژاد
منطقه پرتنش خاورمیانه بار دیگر صحنه تقابل و رویارویی دو رقیب دیرینه، یعنی ایران و عربستان، شده که هرکدام بهشدت میخواهند نقشی کلیدی و راهبردی در منطقه ایفا کنند. دراینمیان اشتباهات محاسباتی نیز بر متشنجشدن اوضاع، تأثیر بسزایی داشته است. مثال این ادعا، سیاستمداران عربستانی هستند که چندیندهه میپنداشتند انعقاد قراردادهای هنگفت تسلیحاتی و نفتی با آمریکا میتواند بهنوبه خود نقشی برتر را در منطقه، به ریاض بدهد، غافل از اینکه حوادث بعدی نشان داد این معادلات تا چه اندازه اشتباه بوده است؛ حادثه 11 سپتامبر و در پی آن، حمله به افغانستان و عراق، بهترین بهانه را به واشنگتن داد تا برای کاستن از حجم بودجه سنگین نظامی خود، به همسایه مشترک دو کشور {ایران} پناه آورد و تهران نیز از این فرصت طلایی برای گسترش اهداف خود یاری جست. برای اولین بار این روزنامه لیبراسیون، چاپ فرانسه، بود که فاش کرد بین مقامات آمریکایی و ایرانی گفتوگوهای محرمانهای در فاصله سالهای 2011 تا 2013 انجام شده و سلطاننشین عمان میزبانی گفتوگوهای علیاکبر ولایتی با مسئولان آمریکایی در مسقط را برعهده داشته است. این گفتوگوها خود زمینهساز بازگشت ایران به میز مذاکره شد و طرف آمریکایی نیز در این گفتوگوها تا جایی پیش رفته که بنابه گفته «جان برنان»، مدیر «سیایای»، به انتقاد از مقامات آمریکایی پرداخته و گفته واشنگتن به ایران روی بسیار خوشی نشان داده و از مواضع قبلی خود عقبنشینی کرده است. شکی نیست سعودیها دیگر به آمریکاییها اعتماد ندارند و این یعنی پایان ماه عسل روابط آمریکا و عربستان.
پر واضح است که ایران دراینمیان توانسته با ترفندهای گوناگون نظر آمریکاییها را جلب کند. شکی نیست که نزدیکی ایران و آمریکا، کاهش سطح روابط دیپلماتیک واشنگتن با اصلیترین متحدش در خاورمیانه، یعنی عربستان را در پی داشته است. مضاف بر اینکه گسترش روابط اقتصادی تهران با سایر همسایگان عرب و اعمال سیاست «چماق و هویج» به کابوس دیگر عربستان بدل شده است. ساخت خط لوله گاز برای عمان در ازای میزبانی گفتوگوهای محرمانه و گسترش حجم مبادلات تجاری با قطر، امارات و کویت، شاهد دیگر این ادعاست. حال ایران دراینمیان سالهاست که در حیاطخلوتی به نام یمن جولان میدهد و عربستان نیز بهبهانه دفاع از کیان خود و جلوگیری از قاچاق سلاح از اِریتره به شبهنظامیان حوثی یمن، مرز دریایی شمال این کشور را به محاصره خود در آورده است. ازطرفدیگر دولت ایران نیز ناوهای جنگی خود را بهبهانه مقابله با دزدان دریایی سومالیایی به خلیج عدن گسیل داشته است. هنوز مشخص نیست اعزام این ناوها به منطقه متشنج یمن و خلیج عدن به یک جنگ دریایی بدل خواهد شد یا نه؟ در پایان باید گفت سیاستمداران سعودی اکنون به این نتیجه رسیدهاند که فصل ماه عسل کشورشان با واشنگتن روبه پایان است و فرانسه و اسرائیل و اردن کمکم دارند به متحدان جدید عربستان تبدیل میشوند؛ کشورهایی که از قضا تهران را اصلیترین دشمن خود میدانند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.