|

افزایش تولید به‌جای قیمت‌گذاری

جمشید پژویان- اقتصاددان

دولت اجازه ندارد به‌ حوزه قیمت‌گذاری وارد شود، درواقع دولت، تنها می‌تواند با اجرای سیاست‌های اقتصادی درست، مسیر را برای روند صحیح قیمت‌گذاری باز کند. هشتادسال در بلوک شرق، در کشورهای بزرگی مثل شوروی و چین، این اقدامات انجام شد و در ایران نیز دولت‎ها سی‌واندی‌سال این‌گونه عمل کردند و هیچ‌وقت جواب نگرفتند. باید از سرگذشت چندین‌ساله آنها درس بگیریم. متأسفانه سیاست‎های کنترل قیمت به‌دلیل آشنانبودن با دانش اقتصاد، طراحی و اجرا می‌شوند، حال آنکه مشکل اساسی ما در عرضه است؛ کمبود تولید کالا باعث گرانی می‌شود، زیرا زمانی‌که تقاضا بیش از عرضه باشد و قیمت‌ها رشد کنند بازهم مردم به هر قیمتی مایحتاج خود را تهیه می‌کنند. دولت یکی از اهداف خود را کنترل قیمت‌ها و درنتیجه جلوگیری از تورم عنوان کرده است. درواقع دولتمردان برای رفع تورم باید مجموعه سیاست‌هایی را تدوین و به‌کار گیرند که مبتنی‌بر علم اقتصاد باشد. هرگونه سیاستی که بخواهد قیمت را بدون افزایش تولید کنترل کند، محتوم‌به شکست است و تنها سیاست درست آن است که در انتها به افزایش تولید بینجامد. در همه دولت‌ها سیاست کنترل قیمت به اشکال مختلف وجود داشته است؛ در دولت قبل نیز با آغاز طرح هدفمندی یارانه‌ها شاهد کنترل قیمت بودیم، اما در همه موارد سیاست‌ها به شکست انجامیدند. به‌جای این سیاست‌های کنترلی باید با اصلاح نظام مالیاتی و بالابردن نرخ بازده و بهره‌وری، از تولیدکننده به‌گونه‌ای حمایت شود که ضمن بالارفتن توان رقابتی، کشور به تولید انبوه برسد. عرضه و تقاضا، بازار را تشکیل می‌دهند. بازار ما در سمت عرضه مشکل دارد، درحالی‌که طرف تقاضا هرروز سنگین‌تر می‌شود. کنترل قیمت در این عرصه بعد از مدتی باعث ایجاد یک بازار دیگر می‌شود؛ کالاهای بی‌کیفیت و نامرغوب با قیمت دولتی در ویترین بازار و کالاهای باکیفیت‌تر و البته گران‌تر در بازاری دیگر به مشتری عرضه می‌شوند. بروز احتکار و همچنین دونرخه‌شدن بازار، از تبعات اعمال این سیاست‌هاست. اگر هدف این بخش‌نامه، رعایت نظم مالی در کشور و حفظ انضباط بازار هم باشد، باید گفت این فقط یک شعار زیباست و نباید فراموش کرد صرف تعیین هدف کافی نیست، بلکه رسیدن به هدف مهم است و این هم جز از مسیری درست و کارشناسی‌شده امکان‌پذیر نیست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.