امپراتور خلع شده
دایان دوکریه . ترجمه: محمدعلی عسگری
وقتی عملیات «باراکودا» شروع شد، بوکاسا همچنان نزد قذافی بود. وقتی فهمید در پایتخت کشورش علیه او کودتا شده است، بهسرعت تصمیم گرفت بازگردد. روز جمعه 21سپتامبر در ساعت پنج صبح توانست با کاترین که در هاردریکور بود، تماس گرفته و به او خبر دهد که قصد دارد به بانگی برگشته و کارها را سروسامان دهد. کاترین تلاش کرد او را از این تصمیم منصرف کند. در گوشی تلفن بر سرش فریاد کشید که: «این دیوانگی است. نباید این کار را بکنی». اما کاترین از چه چیزی میترسید؟ از امکان بازگشت او به قدرت یا از بازداشت احتمالیاش؟ در رابطه با کاترین، زنی که او هم اسیر این ماجرا بود، این اتفاق فرصتی برای رهایی بود. او تصمیم گرفته بود دیگر از این شوهری که زندگی با او غیرممکن شده بود، پشتیبانی نکند. بوکاسا همچنان در لیبی بود. نمیدانست چهکار کند. تنها یک گروه مرکب از 400 سرباز تحت فرمانش بودند. اما او مانند انسانی غافل همچنان تلاش میکرد از «فامیل»ش والری کمک بگیرد. ساعت 7:50 عصر بود که به پایگاه نظامی «اورو» رسید و تلاش کرد با رئیسجمهور فرانسه گفتوگو کند. بلافاصله، هواپیما را نیروهای پلیس و سربازان محاصره کردند. به همراهان اطلاع داده شد که به هیچکس اجازه داده نمیشود پا به خاک فرانسه بگذارد. همچنین ممنوع شده بود کسی به آنها ملحق شود. یک بیانیه رسمی منتشر شد که در آن اعلام شده بود او «در فرانسه مورد استقبال قرار نگرفته و حضورش تنها یک فرود تکنیکی بوده است». امپراتور خلعشده را وحشت فراگرفت. هیأت همراه او چندروز دیگر در آن پایگاه باقی ماند. کارکنان فرانسوی برای بوکاسا و دوستانش ساندویچ آوردند. آدمهای سادهای بودند که غالبا برای وقتکشی ورقبازی میکردند. ارتباطات تلفنی قطع بود. آری، بوکاسا مانند یک اسیر در تله افتاده بود. در نهایت به او پیشنهاد شد به یکی از این سه کشور برود: گابن، زییر یا ساحلعاج. او آخری را برگزید. روژه دلبای بوکاسا در آن ساعتهای غمناکی که او میگذراند، حالش را پرسید. جواب داد: «در معرض بزرگترین عملیات تخریبی که ممکن است برای یک انسان اتفاق بیفتد، قرار گرفتهام. هرروز و شب و حتی هرساعت از خودم میپرسم چه چیزی موجب برکناری من شد [... . ] شاید در این کار یک مصلحت پنهان بوده باشد. دیر یا زود باید روشن شود». روز بعد، بوکاسا به ابیدجان رسید؛ بدون کاترین؛ با یک هواپیمای (DC8) وابسته به ارتش فرانسه. ابتدا در منطقهای بهشتی با سواحل وسیع و مملو از شنهای سفید اقامت گرفت؛ در جاده ساحلی ویلای شماره 5؛ در یک کاخ ریاستی که «پدرش» فلیکس هووات یوانیی به او اختصاص داده بود. مقداری پول هم در اختیار او گذاشت. رئیسجمهور ساحلعاج ماهانه 100هزارفرانک بهصورت نقدی میپرداخت که البته بعد از چندی از بین رفت. زمان اعطای این پول نیز متفاوت بود: یکروز رفت تا در مرکز پست ابیدجان پاکتی را تحویل بگیرد. مردم دورش را گرفتند. دوباره این استقبال مردمی به مذاقش خوش آمد. برای گروهی که نامش را تکرار میکردند، با صدای بلند ابراز محبت کرد. در آن پاکت یک عقاب کوچک طلایی بود؛ سمبل امپراتوری سابق. یکی از دوستانش از فرانسه برای او فرستاده بود. این امر او را به هیجان آورد. پرید روی یک میز، آن سمبل را بالای دست خود گرفت و نسبت به طرفدارانش ابراز محبت کرد. سپس کیفی را درآورد و تمام پولی را که در آن بود بر سر جماعت ریخت. یکبار دیگر خودرویی رویزرویز خرید تا آن را به کلکسیونی از اتومبیلهای سریع و گرانبهایی که داشت، بیفزاید. رئیسجمهور ساحلعاج این رفتارهای خارج از عرف را دوست نداشت. او را به منطقهای پرجمعیتتر در «اندینیه» منتقل کرد. خودرو رویزرویز را هم به یک خودرو تویوتای کریسیدا تبدیل کرد. به دلیل سروصدایی که در جریان دیدار با روسای کشورهای خارجی داشت بوکاسا کنار گذاشته شد. اواخر ژانویه سال1979 بود که کاترین به او ملحق شد؛ کاترین دید که جان بدل پیوسته مست میکند. ژان شارل که مادرش را همراهی کرد، به یاد میآورد که: «پدر و کاترین هرکدام در یک اتاق جداگانه میخوابیدند. فضای خوفناکی بود». کاترین مدتی را در پاریس برای یک معالجه رسمی مانده بود. از نظر عصبی کاملا فرو پاشیده بود. وقتی بار دیگر بوکاسا او را دید، خیلی عوض شده بود. تقریبا 13کیلو وزن کم کرده بود. در پاریس، کاترین مشغول تخلیه کاخهای متعدد امپراتوری بود. محتویات کاخهای هاردریکور و لاکوتانسیار را فروخت. از آن گذشته حساب بانکیاش را در رومورانتان که حاوی چندصدهزار فرانک بود، تخلیه کرد.
ادامه دارد...
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.