هنر؛ هم ابزار هم غایت
سیدمحسن هاشمی
هنر هم ابزار است و هم غایت. ابزار است چون شیوهای بیانی است و غایت است چرا که هنگامی که انسان از نیازهای نخستیناش فراتر میرود، با هنر خودشکوفا میشود. از سوی دیگر هنر هم بازتاب عصر خویش است و هم بهمثابه آرمانی آیندهساز. بیشک هنرمندان یا همان آفرینشگران هنر در ظرف زمانه و محل بالندگیشان بارور میشوند و با لایههای باورهای بازتابیافته از زندگیشان به خلق اثر میپردازند که این عصریبودنشان را تفسیر میکند و از سویی دیگر به دلیل داشتن شاخکهای حسی- شهودی بیشتر با رویاپردازی و آرمانگرایی، آینده را تصورکرده، میسازند. تاریخ بشری گواه است که گاه با الهام و تفسیر یک اثر هنری و ترویجش توسط نخبگان یا دولت تفسیر و پدیدهای نوین را در تمدن بشری فراهم کردهاند و گاه با ابزار هنر باور یا ایدئولوژی را بهمثابه امری بدیهی یا آرمانی در کل جامعه تسری دادهاند. این توانایی تأثیر و ترویج انسانی هنر با تکیه بر آرمانهای والای اخلاقی نظیر عدالت، نوعدوستی و پرهیز از اعمال خشونت، میتواند در همه مسائل و زمینههای مورد مناقشه جوامع انسانی کارگشا و موثر باشد. همچنین در نقش و نفوذ هنرمندان بهعنوان الگو در بین مردم جای مناقشه نیست. به اینترتیب علاوه بر خود اثر هنری که در ایجاد باور یا تفسیر پدیدهای نقشآفرینی میکند، نفوذ شخصیت و اعتبار خود هنرمند نیز در این تأثیرگذاری نقشی شگرف دارد.برپایی نمایشگاههای هنری برای کمکهای انساندوستانه، حراجهای هنری برای بنگاههای خیریه ازجمله دیگر فعالیتهایی است که به انسانیترکردن جوامع بشری کمک میکند. اقدام نیکاندیشانه هنرمندان کشورمان در حراج جوایزشان بهنفع بیخانمانهای تهران از همین فعالیتهای قابلستایش هنری است که امید میرود تأثیر قابلتوجهی بر رفتار دیگر مردمان بهویژه فرادستان بگذارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.