|

صلاح دوست

دایان دوکریه . ترجمه: محمدعلی عسگری

«باید از قدرت دست بکشی. باید بیایی اینجا. باید بیایی فرانسه. اگر اوضاع بد شد، اینجا فرصتی دوباره خواهی یافت». اما بوکاسا درحالی که داشت به تلفن جواب می‌داد اتاق را دور می‌زد. «- می‌روم و با قذافی گفت‌وگو می‌کنم». کاترین درحالی که نگران بود: «نه. نباید به آنجا بروی». «- آری. می‌روم. تصمیم آن را گرفته‌ام». جایی برای سازش وجود نداشت. بوکاسا دریافت حرف کاترین از آنِ خودش نیست. او به‌خوبی می‌دانست چه کسی در گوش او زمزمه کرده است. آخر تابستان سال1979 بود. والری ژیسکاردستن رئیس‌جمهور فرانسه، «مامان کاترین» را به اداره شانزدهم پاریس فراخواند. می‌خواست او را از موضوع مهمی آگاه کند. مسئله مهمی که لازمه‌اش آمدن او از بانگی به آنجا بود. موضوعی خاص که باید از دیدار در دفترش در کاخ الیزه پرهیز می‌شد. در تاریخ 22 ماه می، طی کنفرانس سران «کیگالی» در رواندا، رئیس‌جمهور فرانسه در یک عصر به مدت چنددقیقه با بوکاسا و همسرش صحبت کرده بود. او از کاترین خواست برای دیدارش به پاریس برود. بهانه این دیدار فوق‌العاده سری بود: جلوگیری از شایعاتی که می‌گویند بین والری ژیسکاردستن و جان بدل بوکاسا سوءتفاهماتی وجود دارد. اما حالا قضیه فرق می‌کرد و بوکاسا توطئه‌ای را استشمام می‌کرد. کاترین این دعوت را پذیرفت. آن روز «ویوان» منشی خاص بوکاسا و نیز راننده‌اش اومر در این دیدار شرکت کردند. ژیسکاردستن به کاترین هشدار داد که «به‌سرعت امور در بانگی تغییر می‌کند». از کاترین خواست با همسرش به‌صورت تلفنی از طریق همان خطی که در خانه دارد، تماس بگیرد و او را تشویق نماید که فورا از قدرت کناره‌گیری کند. در این صورت پناهگاهی آسوده در فرانسه خواهد یافت و می‌تواند تحت حمایت او باشد. زمان لجبازی سپری شده است. باید قدرت را واگذار کرده و به شکست خود اعتراف کند. کاترین به همین دلیل بود که تلفن زد. بوکاسا می‌دانست این باید یک ترفند سیاسی باشد. از رئیس‌جمهور فرانسه خواست مقاصدش را آشکار کند. او همچنان بر این باور بود که راه‌حل‌هایی در مشت دارد. بوکاسا پیشنهاد «شرافتمندانه»‌ای را که رئیس‌جمهور فرانسه برای کناره‌گیری از قدرت داده بود، رد کرد. عملیات باراکودا هنوز هواپیمایش از بانگی در تاریخ 19سپتامبر1979 برنخاسته بود که یک هواپیمای دیگر نیز از پاریس برخاست. در آن نظامیان فرانسوی نشسته بودند. بوکاسا می‌رفت تا با قذافی که انتظارش را می‌کشید، ملاقات کند و آنها می‌رفتند تا از اعتراضات دانش‌آموزانی حمایت کنند که ماه ژوئن شروع شده و داشت به اعتراضاتی خشونت‌آمیز منجر می‌شد. بعد از یک آرامش کوتاه، گزارش سازمان عفو بین‌الملل پیرامون این حوادث در تاریخ 12سپتامبر بر پیشانی صفحات روزنامه‌های فرانسه نشست. در این گزارش بدرفتاری بوکاسا با دانش‌آموزان تقبیح شده بود. حتی این امپراتور به‌عنوان یک دیکتاتور خونریز به تصویر کشیده شد که با خودرو جیپ خود، صفی از زندانیان را له می‌کند. در همان حال، شایعاتی از سوی برخی وزرای او نقل شد که می‌گفتند او گوشت آدمیزاد می‌خورد. آشپز بوکاسا اعتراف کرده بود که برای اعضای دولتش گوشت یکی از همکاران را پخته اما به آنها نگفته بود چه نوع غذایی است مگر بعد از اینکه غذا را تا انتها خوردند. افکار عمومی فرانسوی‌ها و غربی‌ها برای سرنگونی این دیکتاتور استوایی آماده شد. به‌این‌ترتیب ماموریت کسانی که در آن هواپیمای نظامی فرانسه نشسته بودند روشن بود: حمایت از شورشیان و جایگزین‌کردن پسر عموی بوکاسا یعنی «دیوید داکو» نخست‌وزیر سابق به‌جای او. عملیات «باراکودا» فورا کلید خورد. بوکاسا تنها چندساعت دیگر فرصت داشت تا از جایگاه خود به‌عنوان امپراتوری آفریقای مرکزی برخور‌دار باشد. در حالی که سربازان فرانسوی داشتند به سمت کاخ برانگو می‌رفتند، بوکاسا از فرصتی که قذافی برای او تهیه کرده بود استفاده کرد تا نزد او رفته و نظرش را به‌این‌ترتیب بیان کند: «از زمانی که سیاست‌های بین‌المللی خود را تغییر دادیم و خودمان را یک آفریقای ملی اعلام کردیم، نیروهای امپریالیستی و استعماری جدید و در راس آنها فرانسه و ایالات‌متحده آمریکا از طریق رسانه‌هایی که دارند، حمله زشت و وحشیانه‌ای را علیه شخص ما شروع کردند». احساس می‌کرد توطئه‌ای علیه او چیده شده است. تماس تلفنی کاترین به‌دلیل اینکه باور داشت با سفارش ژیسکاردستن بوده، برایش خوشایند نبود. او تصمیم گرفت از میزبان کنونی‌اش یعنی سرهنگ قذافی ستایش کند.

ادامه دارد...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.