پیروزی صلح
رانیل ویکرمسینگ،نخستوزیر سریلانکا. ترجمه: نوژن اعتضادالسلطنه
برندهشدن یک جنگ یا انقلاب تنها با ازدستدادن چشمانداز صلح در آینده، یکی از حقایق سیاسی مهیب زمانه ماست. در عراق، پیروزی سریع نظامی بر رژیم صدام حسین جای خود را به شورش، جنگ داخلی و ظهور گروه مرگبار داعش داد. در لیبی، سوریه، یمن و دیگر نقاط جهان نیز امیدهای ایجادشده پس از وقوع بهارعربی درحال تبدیلشدن به نومیدی ناشی از خشونت هستند. امروز نیمقرن پس از پایان جنگ داخلی 36ساله، سریلانکا در لحظهای سرنوشتساز در زمینه تلاشهایش برای تثبیت صلح، امنیت و بهرهبرداری طولانیمدت از آن قرار گرفته است. «مایتریپالا سیریسنا»، رئیسجمهوری تازه انتخاب شده سریلانکا، بههمراه من، بهعنوان نخستوزیر، عزممان تقویت صلح و کمک به اقتصاد این کشور است تا چشماندازی ضروری و دائمی ترسیم شود: جزیره آسیایی سرشار از دموکراسی، مدنیت و جامعه باز. مخاطرات شکست صلح درحالحاضر قابلمشاهده است، چراکه از سال2009میلادی، یعنی زمانیکه جنگ با ببرهای تامیل با شدیدترین خشونتها پایان یافت، دولت به رهبری «ماهیندا راجاپاکسا»، رئیسجمهوری پیشین، بیشترین میزان بیمیلی در آشتی با شهروندان تامیلی را از خود نشان داد. نادیدهگرفتن مسائل مهم، بخشی از استراتژی درنظرگرفتهشده توسط «راجاپاکسا» بود که سریلانکا را جامانده بر ردپای جنگ میدید. بااینحال، اگرچه استراتژی «تفرقه بینداز و حکومت کن» او برای مدتی کارآمد بود و به او اجازه میداد قدرت را به میزان غیرمنتظرهای در دست داشته باشد اما، نمیتوان این حقیقت را پنهان کرد که اختلافات اجتماعی و گسترش فقر امری غیرقابلپوشش در سریلانکاست. درنتیجه، در انتخابات ریاستجمهوری ژانویه گذشته، سریلانکاییها، دنیا را با ایجاد ائتلاف برندگان سریلانکایی از تمامی فرقهها و باورها متعجب کردند؛ ائتلافی که قصد دارد تا بار دیگر به بازسازی دموکراسی بپردازد و دیگر راه زمامداری اقتدارگرایانه را دنبال نکند. در ماههایی که از زمان پیروزی سریلانکاییها گذشته، دموکراسی این کشور احیا شده است و کار دشواری برای تعیین طرح صلح داخلی زمانبندیشده درحال انجام است. ما برای برگزاری هرچه سریعتر انتخابات پارلمانی برنامهریزی کردهایم که جزو رئوس تعیینشده برای یکسال پیش رو است. همچنین، قدرت ریاستجمهوری اکنون در درون محدودههای تعیینشده از سوی قانوناساسی اعمال میشود و نه براساس خواستهها و میلوهوس یکفرد. قضات ما ازاینپس دیگر احساس نمیکنند که مورد تهدید و مجازات واقع شدهاند. رهبران تجاری ما نیز دیگر نخواهند ترسید و هراسی از اقدامات آزمندانه رئیسجمهوری و اعضای خانواده و اطرافیان حریص او به خود راه نمیدهند. همانگونه که ما درحال رهاسازی همه شهروندانمان از ترس هستیم، این کار را با بازسازی یک جامعه آزاد در این کشور انجام خواهیم داد. الگوی سرمایهداری اقتدارگرایانه که «راجاپاکسا» آن را به اقتصاد کشور ما معرفی کرده بود و اکثر کشورهای جهان نیز گمان میکردند متعلقبه امروز است و آن را مشتاقانه تأیید کرده بودند، برای ما نبود. البته برخی از همسایگان ما درحال ارائه مشاوره به کشورمان درباره درپیشگرفتن راهی متفاوتی برای اصلاح اقتصاد هستند و درباره احیای دوباره آزادی سیاسی در سریلانکا نیز نگرانی ندارند. تجربه زمامداری اقتدارگرایانه در کشور ما، هدف آشتی پس از منازعه را از بین برد و نوسازی را با این پیششرط و الزام انجام داد که اختلافات در جامعه باید حفظ شوند. بهترین راه برای جلوگیری از بازگشت به منازعه و زمامداری مستبدانه ایجاد این تضمین است که رهبران سریلانکا از طریق نهادهای انتخابی پاسخگو خواهند بود. بااینحال، ما نمیتوانیم دفتر زمامداری اقتدارگرایانه را ببندیم، آزادیهای دموکراتیک را در تمامی ابعاد احیا کنیم و اقتصادمان را در مسیری جامع بازسازی کنیم بدون آن که از کمک دیگران بهرهمند شویم. بخش عظیمی از ثروت کشور ما بهدلیل جنگ، خروج سرمایهها از کشور یا دزدی از طریق مقامهای فاسد از بین رفته است. ما فاقد منابعی هستیم که از طریق آن بخواهیم متعهدبه بازسازی بدون نیاز به مشاوره و کمک شویم. درنتیجه، ما نیازمند آن هستیم که دموکراسیهای جهان در کنار ما بایستند و از ما حمایت کنند تا مردم کشورمان دلسرد نشوند. کشورهای خارجی باید بدانند نیرویهای استبدادی به انتظار نشستهاند تا در انتخابات پارلمانی آینده شرکت کنند. آنها سودای در دستگیری مجدد قدرت را در سر میپرورانند. ما نیازمند آن هستیم که به مردممان نشان دهیم حاکمیت قانون، دموکراسی، آشتی و مدارا تنها راه دستیابی به صلح و رفاه مشترک در بلندمدت خواهد بود. متأسفانه کمکی که ما تاکنون دریافت کردهایم بسیار اندک بوده است و نمیتواند بهطور موثر پاسخگوی نیازهای موجود برای بازسازی کشور ما باشد. این موضوع بهاینخاطر مهم است که سریلانکا از موقعیت استراتژیک قابلتوجهی در جهان برخوردار است. با وجود این، هنوز نشانههایی برای امیدواری وجود دارد. اگرچه نهادهای سیاسی ما نیازمند اصلاحات عمیق هستند. بااینحال، میتوانم با افتخار بگویم باوجود آنکه «راجاپاکسا» بیشترین تلاشهایش را برای فاسدکردن و تخریب نهادهای اداری ما انجام داد، پیروزی ما بهدلیل همکاری کمیسیون انتخاباتی و دادگاههای کارگران و گردننهادن آنها به قانون میسر شد. با درجه اهمیتی برابر، زمانیکه آرا موردشمارش قرار گرفت، رهبران نظامی سریلانکا شجاعانه سوگند یاد کردند اقدامات و دستورات مغایر با قانوناساسی را که ازسوی «راجاپاکسا» صورت گرفته بودند، رد کنند. او خواستار لغو انتخابات و باقیماندن در قدرت شده بود، اما نظامیهای سریلانکا از این اقدام خودداری کردند. چنین اقداماتی نشان، از وجود بسترهای قوی در جامعه و دولت سریلانکا دارد. ما با کمک جهان خواهیم توانست به موفقیتهای بیشتری دست یابیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.