بیانیه لوزان، سرآغاز ارتباط جدید ایران با جهان
فرید اسهسرد -عضو رهبری اتحادیه میهنی کردستان عراق
عضو رهبری اتحادیه میهنی کردستان عراق حسن روحانی رئیسجمهور ایران، بعد از پیروزی و موفقیت گفتوگوهای هستهای میان ایران و کشورهای ١+٥ بر این نکته تاکید کرد که این سرآغاز ارتباطی جدید با جهان است. سهماه پیش باراک اوباما رئیسجمهور آمریکا همین سخن را به زبان دیگری گفته بود؛ زمانی که اعلام کرد تلاش ایران برای رسیدن به توافق موجب میشود این کشور تبدیل به نیروی منطقهای کاملا موفقی شود. این بدان معناست که ایران بعد از توافق هستهای میتواند نقش موثرتری در منطقه داشته باشد و آمریکا در استراتژی فعلی خود معتقد است وجود ایرانی قدرتمند میتواند تعادل سیاسی خاورمیانه را حفظ کند. حتی قبل از توافق نیز یکی از برجستهترین تحلیلگران سیاسی موسسه راند در آمریکا، گراهام فولر، در پیشبینیهای خود در مورد سال٢٠١٥ چنین متصور شده بود که ایران به جایگاهی رسیده است که در این سال باید بهعنوان قدرتی منطقهای بهحساب آید و مورد تعامل قرار گیرد. اصرار اوباما در رسیدن به توافق با ایران، انعکاس نظریه فولر است که نظریاتش در مورد خاورمیانه تاثیر عمیقی بر شیوه اندیشیدن سیاستمداران و کارگزاران سیاست خارجی آمریکا گذاشته است. در منطقه، ریاض و تلآویو بیش از دیگران نگران هستند، اوباما برای رفع نگرانی ریاض و تلآویو تلاش خود را به کار برده اما مطمئنا این دو کشور تلاشهای اوباما را دراینزمینه وقعی نمینهند و نگرانیشان تداوم دارد. قبل از توافق، سعودیها درنظر داشتند پروسه آشتی میان دولتهای منطقه را آغاز و بعد نیز همپیمانی جدیدی میان اعراب و ترکیه ایجاد کنند، اما در چهار سناریو که «حسام دوجنی» منتشر کرده، مشخص میشود موفقیت ایران در گفتوگوهای هستهای و موفقیت سعودی در ایجاد همپیمانی میان اعراب و ترکیه کارت قدرتی به هر دو طرف میبخشد و تعادلی در رقابتهای میان آنها ایجاد میکند اما اگر عربستان نتواند این همپیمانی را ایجاد کند، در سراشیبی خواهد افتاد و ایران تبدیل به قدرت مسلط منطقه خواهد شد. این به این معناست که حتی عربستان نیز نقش آینده ایران را به موفقیت یا شکست توافقات هستهای گره زده و موفقیت آن را نیز بهمعنای موفقیت ایران میداند.
تهدیدی که متوجه این توافق است، به اندازهای که داخلی است خارجی نیست؛ کسی نمیتواند انکار کند این توافق در آمریکا موفقیت برای اوباما و در ایران موفقیت برای حسن روحانی و اعتدالگرایان به حساب میآید. این توافق هم در داخل آمریکا و هم در داخل ایران دشمنانی دارد، در آمریکا جمهوریخواهان تندرو تا جایی که توانستهاند تلاش کردهاند بر سر راه آن مانع ایجاد کنند و حتی در نامه نمایندگان جمهوریخواه به سران ایران تهدید کرده بودند که آنها بهعنوان جمهوریخواهان هیچگاه پایبند این توافق نخواهند بود و هر زمان قدرت را در دست بگیرند آن را ملغی خواهند کرد، اما سران ایرانی با هوشیاری جواب آنها را دادند و فرصت نابودی فرایند مذاکرات را از آنها گرفتند، در ایران نیز این توافق مخالفانی دارد... . درواقع این توافق توان آن را دارد که بتواند جایگاه دموکراتها در انتخابات سال آینده ریاستجمهوری آمریکا را منسجمتر کند، رسیدن به توافق به خودیخود بزرگترین پاداشی است که ایران به اوباما و دموکراتها داده، بهویژه که بهنفع ایران است بعد از اوباما یک جمهوریخواه به قدرت نرسد چون در این صورت، توافق با سرنوشتی نامشخص روبهرو میشود. ایران با رهایی از تحریمها و بازگشت به بازارهای جهانی، فرصت مناسبی برای حل مشکلات اقتصادی خود کسب خواهد کرد، همچنانکه بهعنوان طرفی مورد توجه میتواند نقش بهتری در یافتن راهی مناسب جهت حل بحران سوریه و آرامکردن وضعیت لبنان ایفا کند. غرب معتقد است توافق هستهای تنها توافقی برای یافتن راهحل مناسب صلحآمیز برای پرونده اتمی ایران نیست، بلکه سرآغازی است برای ایجاد وضعیتی جدید در ارتباطات ایران و دنیای غرب که بایستی سیاست خارجی ایران عملگرایانهتر از قبل فعالیت کند و کمتر تحت تاثیرت ایدئولوژی باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.