ایران جایگاه ترکیه را تصرف میکند
ژیلا بنمایور . ترجمه: آزاد حاجیآقایی
رئیسجمهور اردوغان در سفر به تهران در پی پیگیری چهار پرونده است. طی بیانیهای مشترک 65نماینده مجلس ایران از اردوغان خواستند تا از سخنان خود در ارتباط با نقش ایران در خاورمیانه عذرخواهی کند. با این وجود از اردوغان انتظار میرود در گفتوگوهای خود حول موضوع مرتبط با یمن، سوریه و انرژی با حسن روحانی به گفتوگو بپردازد. نکته دیگری که در این میان میتوان به آن اشاره کرد، معنیداربودن زمان این دیدار است، چراکه ایران هفته گذشته تفاهم تاریخی هستهای را با غرب انجام داد. نقش انرژی ایران نیز در این میان بسیار مهم است، چراکه ایران هماکنون نقش مهمی در بازار انرژی جهان ایفا میکند. محمد اوغوتچو، کارشناس انرژی و استراتژیسین ترک بهعنوان رئیس اجرایی کلوپ انرژی بسفر و نماینده انرژیهای خاص اتحادیه اروپا، سوالات من را در ارتباط با چگونگی تعامل ایران در بازار انرژی و چگونگی تأثیرات توافق هستهای ایران بر ترکیه پاسخ داد. نخستین جمله وی قابلتوجه است؛ اوغوتچو با ذکر پایینآمدن ارزش نفت در ساعات مذاکره هستهای ایران با غرب گفت: بهعنوان یک واقعیت مهم، هیچکس نباید شک داشته باشد که ایران در حوزه نفت و گاز یک ابرقدرت است. با افزایش تولید نفت، شاخص اوپک وارونه خواهد بود. اوغوتچو پیشبینی کرد که با برداشتهشدن تحریمها، شرکتهای عمده نفت و گاز غرب به ایران بازگردند. طبق اظهارات این استراتژیست، ایران در راستای تقویت صنعت پتروشیمی و بهجای صادرات نفت و گاز طبیعی و خام خود، درصدد دستیابی به جایگاه یکی از تولیدکنندگان برجسته انرژی در سطح جهانی است. ایران متعاقب ارتقای صادرات انرژی خود مشکلی در یافتن بازار ندارد. ترکیه و هند نیز بهدنبال چین به بزرگترین مشتریان این بازار تبدیل میشوند. اما در این میان باید به یاد داشت که ایران نیازمند همکاری ترکیه برای انتقال نفت و گاز طبیعی خود به بازارهای اروپایی است.
تنها راه امن و مقرونبهصرفه برای انتقال نفت و گاز خام ایران به اروپا از خاک ترکیه گذر خواهد کرد و خط لوله پاکستان-هند خود حدیث دیگری است! اما ترکیه در درازمدت و میانمدت از معاملات تجاری ایران با غرب نیز متنفع میشود. آنچه باید استراتژیستهای ترک به آن توجه کافی کنند، پتانسیل قدرت ساختاری ایران است که ممکن است در درازمدت این تعادل را به برتری بهنفع خود تبدیل کند. تحلیلهای اوغوتچو من را به این نکته میرساند که بعد از پنج تا 10سال، اگر ایران بهطور موفقیتآمیز در سرمایه بینالمللی، امور مالی، تکنولوژی و سیستمهای تجاری جهانی حضور بههم رساند و اگر سیاستهای سازندهای در منطقه پرمنازعه خاورمیانه پیگیری کند، میتواند موازنه قوا را بهنفع خود تغییر داده و نقش کنونی ترکیه در منطقه را از آن خود کند. اوغوتچو گفت اکنون اتاقهای فکر ترکیه برای جلوگیری از سرقت نقش امنیتی و اقتصادی و تداوم و حفظ برتری خود در پی درپیشگرفتن رویه جدیدی برای خود هستند. البته نکاتی که اوغوتچو بر زبان آورد را تا زمانی میتوان معتبر قلمداد کرد که ایران و غرب به تفاهم کاملی در ارتباط با مسئله هستهای دست یابند. این واقعیت که وزیر امور خارجه ایران اعلام کرد اگر تفاهم ایران با غرب بر سر برنامه هستهای نقض شود، ایران برنامه هستهایشدن خود را تداوم میبخشد نشان میدهد همهچیز بر لبه یک چاقو قرار گرفته است..
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.