|

روزنه

ژاکوب هیل بران . ترجمه: ساناز نفسی

نئوکان‌ها؛ ناسازگارتر از همیشه درست از زمانی که دولت اوباما برای تحقق معامله هسته‌ای با مقام‌های ایران وارد گفت‌وگو شد، بار دیگر صدای نئومحافظه‌کاران (نئوکان‌ها) به‌عنوان مخالفان مذاکرات هسته‌ای بلند شد، کسانی که اکنون در قالب اعضای حزب جمهوری‌خواه بیشتر کرسی‌های کنگره را به خود اختصاص داده‌اند. ویکتور دیویس هانسون در آستانه توافق در نشنال‌ریویو نوشت: تمام بدنامی ما در لوزان و پیش از آن در مونیخ به‌دلیل تلاش برای اجتناب از هرگونه رویارویی در شرایط کنونی بود، اما باید بگوییم این ترس وقوع جنگ در آینده نزدیک را تضمین خواهد کرد. در طول چنددهه گذشته، نئوکان‌ها شالوده بسیاری از مجلات و بنیادهای فکری را در واشنگتن ایجاد کرده و از این طریق در تلاشند ترکیبی از ایده‌های نظامی و فکری را ارایه کنند. مبنای تفکر آنها بسیار ساده است: سازش با دشمنان امکان‌پذیر نیست. آنها در عوض در مقام دفاع از دکترین آزادی برآمده تا با توسل به آن بتوانند در کشورهای دیگر اقدام به بمب‌گذاری کرده و خاک سرزمین‌های دیگر را هدف حملات خود قرار دهند، بمب‌گذاری و حمله به کشورهای دیگر از دیدگاه آنها یک فضیلت اخلاقی است. آنها در مورد ایران همان استدلال‌‌هایی را مطرح می‌کنند که روزی در مورد عراق به کار می‌بردند؛ به عقیده نئوکان‌ها آمریکا هیچ چاره‌ای جز حمله به ایران و تخریب تاسیسات هسته‌ای این کشور ندارد، چراکه در غیراین‌صورت ایران به ابرقدرتی در منطقه تبدل شده و تهدیدی جدی علیه منافع اسراییل، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین متحدان واشنگتن، در منطقه قلمداد خواهد شد. «ایالات‌متحده‌آمریکا می‌تواند عملیات تخریبی را به‌طور کامل انجام دهد، اسراییل نیز خواهد توانست آنچه ضروری است را انجام دهد.» این عبارتی است که جان بولتون، سفیر آمریکا در سازمان‌ملل در دولت جورج دبلیو بوش، بر زبان آورد. او اخیرا در روزنامه نیویورک‌تایمز نوشت: اقدام تخربی علیه ایران باید با حمایت آمریکا و با هدف تغییر رژیم حاکم بر تهران انجام شود. به‌طور مشابه، سناتور تام کاتان، کسی که تحت‌نظر هاروی منسفیلد، استاد نومحافظه‌کار دانشگاه هاروارد، درس خوانده است، برای قراردادن جمهوری‌خواهان در موضعی قوی‌تر و همچنین تخریب فرایند مذاکرات، طی یک سخنرانی اعلام کرد باید تسلیحاتی پیشرفته چون بی‌52 و بمب‌افکن‌های قوی را در اختیار اسراییل قرار داد. در واقع رهیافت جمهوری‌خواهان در حوزه سیاست خارجی آن‌چنان یکنواخت است که هیچ‌گونه مخالفتی را برنمی‌تابد. به‌عنوان نمونه، زمانی که جیمز بیکر، وزیر امور خارجه اسبق آمریکا در دوران جورج بوش، از نتانیاهو نخست‌وزیر اسراییل انتقاد کرد بلافاصله توسط ویلیام کریستول، سردبیر نومحافظه‌کار ویکلی استاندارد محکوم شد. کریستول در توییتر خود اظهارات بیکر را زیر سوال برد و آن را هدف حملات خود قرار داد. در همان زمان دستگاه عریض و طویل دولت بوش به تکاپو افتاد و برای جبران این موضوع سریعا اعلام کرد قطعا جب با این اظهاراتی که از روی احساسات بیان شده مخالف است. با این حال باید گفت سیاست‌های یک‌جانبه نئوکان‌ها نه‌تنها توان امنیتی آمریکا را افزایش نمی‌دهد، بلکه آن را تضعیف نیز خواهد کرد. جورج اف کنان، کسی که مبدع دکترین مهار شوروی سابق شناخته ‌شده معتقد است، سیاست خارجی‌ای که هدفش دستیابی به امنیتی کامل است کشور را به نقطه‌ ناامنی کامل خواهد رساند. به نظر می‌رسد در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری 2016 آمریکا کاندیدهای انتخاباتی برای ربودن گوی رقابت از یکدیگر بار دیگر امنیت ملی و حراست از آن را به یکی از کلیدی‌ترین مباحث خود تبدیل خواهند کرد. اما اینکه آیا این مساله برای رای‌دهندگان آمریکایی خسته از جنگ تا چه اندازه جذابیت خواهد داشت تا حدودی سوال‌برانگیز است ولی روشن است نئوکان‌ها تاکنون موفق شده‌اند تا در حزب جمهوری‌خواه نفوذشان را بیش‌ازبیش افزایش دهند.

چارچوب توافق هسته‌ای پس از هشت‌روز مذاکره فشرده، ایران و شش کشور جهان در لوزان سوئیس به یک معامله تاریخی دست یافتند. اجرای این توافقنامه می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای باراک اوباما، رییس‌جمهوری آمریکا در عرصه سیاست خارجی قلمداد شود. موفقیتی که ناشی از اعتقاد راسخ اوباما به گزینه دیپلماسی و مذاکره به جای درگیری و جنگ است. در حالی که چارچوب توافق به دست آمده مورد ستایش دنیا قرار گرفته است، جمهوری‌خواهان و همچنین بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسراییل مفاد و چارچوب آن را هدف انتقادات شدید خود قرار داده‌اند. نتانیاهو، نخست‌وزیر اسراییل تنها ساعاتی پس از اعلام توافق گفت: امتیازاتی که تیم مذاکره‌کننده در لوزان به ایران اعطا کردند نه‌تنها معامله‌ای بد را رقم زد، بلکه امنیت اسراییل، خاورمیانه و حتی کل جهان را نیز با تهدیدی جدی روبه‌رو کرد. جمهوری ‌خواهان کماکان در برابر این توافقنامه موضع‌گیری کرده‌اند و تلاش دارند آن را شکستی دیپلماتیک برای دولت اوباما قلمداد کنند. این در حالی است که براساس نظرسنجی‌های صورت‌گرفته، 49درصد آمریکایی‌ها هم‌سو با کاخ‌سفید از فرایند مذاکرات حمایت می‌کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.