آب در یک قدمیست
سروش دباغ
روزهای پایانی اسفند از راه رسیده است. از دوران بچگی، روزهای بیستم تا سیام اسفند را بسیار دوست داشتم، همیشه بهنظرم بهترین ایام سال، اینروزها بودند؛ حتی بهتر از تعطیلات تابستان. امتحانات ثلثدوم رو به انتها بود، حالوهوای عید در فضای خانه، مدرسه، کوچه و خیابان پیچیده بود؛ مادر در تدارک سفره هفتسین و تنگماهی و سبزیپلوی شبعید بود و تعطیلات دلچسبی پیشرو؛ تو گویی 15روز تعطیلات به 15ماه میمانست و قرار بود برای چندینماه به درازا انجامد. البته دیدوبازدیدها و عید دیدنیها نیز بر رونق و لطف و صفای ایام عید میافزود. یادش بخیر، «یاد باد آن روزگاران یاد باد». چهارسالی که در انگلستان مشغول تحصیل بودم، این بخت را داشتم که دونوبت، روزهای پایانی اسفند به تهران برگردم و ایام عید را در کنار خانواده و دوستان سپری کنم و از بودن با ایشان حظّ وافر ببرم؛ طعم شیرین آن خاطرات و روزهای تکرارنشدنی همیشه با من خواهد بود. اما اکنون پنجمینسال متوالی است که سالنوی شمسی را بیرون از ایران سپری میکنم و فرسنگها دورتر از سرزمین پدری، در شهر تورنتو در انتظار در رسیدن اول فروردین سال94شمسی هستم. امیدوارم تدبیر موافق تقدیر افتد و ماه فروردین سال95 را در تهران آغاز کنم. در رسیدن بهار، بهانه مبارکی برای به سروقت خویشتنرفتن است و همزمان با تغییری که در طبیعت صورت میگیرد و جانی که زمین و درختان و گیاهان میگیرند، خانه ضمیر را تکاندن و بند از بند و تار از پود آن گشودن. در دعاهایی که پس از تحویل سال خوانده میشود، تعبیر «حوّل حالنا الی احسنالحال» را خیلی میپسندم. «احسنالحال» و «بهترین حالِ» هرکسی نسبت وثیقی با پیشینه معرفتی و تربیتی او دارد، از اینرو «بهترین حالِ» من میتواند با «بهترین حال» شما متفاوت باشد. در اینجا با کثرتی غیرقابل تحویل به وحدت مواجهیم و به تعداد انسانها، میتوان «بهترین حال» را سراغ گرفت. اگر همزمان با تحول شگرفی که در طبیعت پدید میآید، کبوتر جان هم به پرواز درآید و همنورد افقهای دور شود و تازگی، طراوت و بداعت را تجربه کند و آتش در پشیمانی و پریشانی زند، آنوقت است که حقیقتا «عید» محقق شده؛ که «عارفان هر دمی دو عید کنند». در غیراینصورت، اتفاقی که رخ داده، صرفا آفاقی و بیرونی بوده و سویههای انفسی و درونی نداشته است. این سخن شمس تبریزی را که: «مبارک شمایید، ایام بر شما میگذرند»، میتوان در این روزها در نظر آورد و با خود مرور کرد و مدنظر قرار داد. مهم، اتفاقی است که در باطن و ضمیر فرد رخ میدهد، گذر ایام در رتبه بعدی قرار میگیرد. اگر در این ایام، با خلوتگزینی و واکاوی احوال درون و عریانشدن در برابر خویشتن، بتوان تجربههای کبوترانه و آرامش و شادی ژرف درونی را نصیب برد، نسیمهای بهاری در ضمیر وزیدن گرفته و اوقات انسان خوش شده است. فرصت را مغتنم شماریم، چترها را ببندیم و زیر باران برویم، شاید مطرّا و معطر شویم و بینصیب نمانیم: «رختها را بکنیم: / آب دریک قدمی است/ روشنی را بچشیم/ ...لب دریابرویم/ تور در آب بیندازیم/ و بگیریم طراوت را از آب/ ریگی از روی زمین برداریم/ وزن بودن را احساس کنیم/ ...ریه را از ابدیت پر و خالی بکنیم/ ...روی پای تر باران به بلندی محبت برویم/ در به روی بشر و نور و گیاه و حشره باز کنیم»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.