|

نقش و وظیفه فراموش‌شده کشور

پیامدهای تغییر اقلیم

مهری اکبری .استادیار اقلیم‌شناسی دانشگاه خوارزمی

کنفرانس جهانی سازمان‌ملل، با موضوع کاهش خطرپذیری بلایای طبیعی بار دیگر نگاه جامعه جهانی را به بلایای طبیعی معطوف کرد و تهیه دستورالعمل بین‌المللی جدید و عملیاتی برای پیشگیری و کاهش خطرپذیری، در دستور کار این کنفرانس قرار دارد. در‌همین‌راستا، در ایران هنگامی که مباحث بلایای طبیعی مطرح می‌شوند، اغلب بر زلزله، سیل، توفان، تگرگ، بهمن، خشکسالی و... تاکید می‌شود و باوجود آنکه تغییر اقلیم، رتبه نخست را در بین 10عامل تهدیدآمیز زندگی بشر در قرن بیست‌و‌یکم دارد و به‌عنوان عامل اصلی در افزایش فراوانی بحران‌های آب و هوایی همچون بارش‌های سیل‌آسا، خشکسالی، امواج گرمایی و... محسوب می‌شود، متاسفانه مغفول مانده و مطالعات جامعی در کشور در مورد آن انجام نگرفته است. به‌طور‌کلی، تغییر اقلیم به معنای تغییرات مشخص در میانگین‌های طولانی‌مدت آب‌وهوایی است و طی قرن گذشته، میانگین دمای کره زمین به‌طور غیرطبیعی و حدود 6/0درجه سانتیگراد افزایش یافته و پیش‌بینی‌ها حاکی از گرمایش 4 تا 5درجه سانتیگرادی تا پایان قرن حاضر است. در‌حال‌حاضر جهان بر مطالعات کاهش اثرات و سازگاری با تغییرات اقلیمی، تمرکز کرده و در‌حال برنامه‌ریزی برای تبدیل تهدیدها به فرصت‌هاست. در‌حالی‌که براساس گزارش‌های IPCC (مجمع بین‌المللی تغییرات اقلیم)، ایران از نظر انتشار گازهای گلخانه‌ای (با تاکید بر دی‌اکسید‌کربن) در سال‌های 2007 تا 2009 به‌ترتیب رتبه‌های دهم، نهم و هفتم جهان را به خود اختصاص داده که موید روند افزایشی انتشار گازهای گلخانه‌ای در ایران است. در اثر افزایش انتشار کربن، دامنه گسترده‌ای از خسارت‌های ناشی از تغییر اقلیم بر بخش‌های کشاورزی به‌ویژه کشت دیم، تولید و مصرف انرژی، بحران منابع آبی، فشار بر محیط زیست و مشکلات اقتصادی-اجتماعی برای جامعه و به‌ویژه اقشار آسیب‌پذیر تحمیل می‌شود. براساس مطالعات جهانی، کاهش خطرپذیری بلایای طبیعی و پایداری اکولوژیک سرزمین، بدون لحاظ‌کردن پدیده تغییر اقلیم قابلیت کاربست نداشته، بنابراین در ایران توجه ویژه به بحران گرمایش جهانی، پیش‌نگری اقلیمی، استفاده از ظرفیت‌های علمی کشور برای تدوین استراتژی‌های سازگاری و کاهش خطر در مقابل تغییرات اقلیمی و تعهدات سیاسی لازم‌الاجرا برای توقف و کاهش انتشار، افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر در سبد انرژی مصرفی کشور، تقویت همکاری‌های بین‌المللی و استفاده از تسهیلات و فناوری‌های موجود به‌ویژه برای کشوری همچون ایران که نسبت به تغییرات حساس‌ است و تاب‌آوری کمتری دارد، بیش‌از‌پیش ضرورت می‌یابد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.