|

جنگ‏‌های منطقه‌‏ای فندق را به عرش برد

وحید صابری: آخرین روزهای سال۹۳ در حال سپری‌شدن هستند. مردم مثل هرسال به‌دنبال خرید عیدانه‌اند و ازاین‌روست که در بازار تهران جای سوزن‌انداختن نیست. راننده‌های تاکسی از این وضعیت ناراضی هستند. آنها می‌گویند این‌روزها ساعت‌ها باید در ترافیک بمانند و نمی‌توانند زیاد مسافر جابه‌جا کنند. وقتی از خرید شب عید صحبت می‌شود، یکی از اولین چیزهایی که به یاد می‌آید خرید آجیل و خشکبار است. در سال‌های اخیر قیمت خشکبار بسیار بالا رفت. دوسال پیش این افزایش قیمت در لطیفه‌هایی که بین مردم رد‌وبدل می‌شد نمود پیدا کرد. امسال اما به‌نظر می‌رسد اگرچه قیمت‌ها همچنان بالاست اما میزان افزایش قیمت چندان زیاد نبوده است. در بازار تهران که سراغ آجیل‌فروش‌ها را بگیرید، نشانی بازار آهنگران را به شما خواهند داد. آنها که می‌خواهند اندکی هم که شده کمتر پول برای آجیل بدهند، به این نقطه از بازار می‌آیند. خانم جوانی که چندکیلو آجیل خریده، می‌گوید: «من هرسال برای خرید به اینجا می‌آیم. قیمت‌ها خیلی هم با مغازه‌های داخل شهر فرق ندارد اما حداقل اینجا چون فروش زیاد است، مطمئن هستم که آجیل تازه می‌خرم. همین‌که بدانم آجیل سال پیش را نمی‌خرم برایم کافی است.» محبوب‌ترین آجیل شب عید پسته است. ارزان‌ترین پسته‌ای که در بازار پیدا می‌شود، پسته کله‌قوچی خام و ریز است که با قیمتی در حدود ۳۴هزارتومان به فروش می‌رسد. قیمت پسته شور هم از ۳۸هزارتومان شروع می‌شود. ارزان‌ترین پسته، ریزترین دانه را دارد. هرچقدر دانه‌های پسته بزرگ‌تر باشد، قیمتش بیشتر می‌شود و تا حدود ۵۸هزارتومان هم می‌رسد. مغز پسته جداشده از پوست با قیمتی بیش از ۶۸هزارتومان به فروش می‌رسد. بعد از پسته، نوبت به بادام می‌رسد. ظاهرا بخشی از پسته بازار، تولید خارج از کشور و به‌خصوص مکزیک است. قیمت بادام از ۴۵هزارتومان شروع می‌شود و بسته به کیفیت و اندازه آن تا نزدیک ۷۰هزارتومان هم می‌رسد. نوع دیگری از بادام که به بادام‌منقی مشهور است، با پوست به فروش می‌رسد. پوست این نوع بادام بسیار نازک است و به‌راحتی با فشار دست شکسته می‌شود. یک‌کیلو بادام‌منقی در حدود ۳۶هزارتومان قیمت دارد. یک فروشنده می‌گوید: «درخت بادام زودتر از باقی درخت‌ها شکوفه می‌کند. بنابراین سال‌هایی که هوا زود گرم می‌شود، شکوفه‌ها خیلی زود باز می‌شوند و با یک سرما همه شکوفه‌ها می‌ریزند. به‌همین‌خاطر است که برخی سال‌ها قیمت بادام یک‌مرتبه بالا می‌رود. امسال بادام خیلی رشد نکرده است. امسال فندق بیشتر گران شده است تا بادام.» ظاهرا بخشی از فندق کشور از ترکیه خریداری می‌شود که امسال به‌خاطر جنگ‌های منطقه‌ای نسبت به سال گذشته واردات کمتری داشته است. قیمت فندق با پوست که طبیعتا ارزان‌تر از مغز آن است بین ۴۵تا۵۰هزارتومان است. قیمت مغز فندق بوداده حدود ۷۸هزارتومان است. مردی که در حال مزه‌کردن چنددانه فندق است می‌گوید: «سال گذشته فندق کیلویی30 تا 40هزارتومان فروخته می‌شد، امسال قیمت آن در بازارهای مناطق مختلف تهران گاه تا 120هزارتومان رسیده است.» قیمت مغزهای پرطرفدار تا حد زیادی بالاتر از باقی آجیل‌هاست. قیمت مغز گردو بیش از ۶۰هزارتومان است. همچنین قیمت بادام‌هندی که زمانی گران‌ترین مغز روغنی بازار بود حدود ۴۸هزارتومان است. در میان این مغزها بادام‌زمینی کمترین قیمت را دارد. قیمت بادام‌زمینی از حدود کیلویی ۲۰هزارتومان شروع می‌شود. ارزان‌تر از بادام‌زمینی نخودچی است که حدودا کیلویی 9هزارتومان قیمت دارد. در برخی از آجیل‏فروشی‌ها نوع خاصی از سویای بوداده نیز به‌عنوان آجیل به فروش می‌رسد. قیمت این نوع سویا حدود کیلویی هفت‏هزارتومان است. معمولا آجیل‌های شور طرفدار بیشتری دارند تا آجیل‌های شیرین. اما همچنان که تنوع آجیل‌های شیرین بیشتر از آجیل‌های شور است کیفیت این نوع آجیل هم متنوع‌تر است. برای مثال انجیر سفید خشک‌شده را می‌توان از ۲۵هزارتومان تا ۴۵هزارتومان خریداری کرد. انجیرهای ارزان‌تر معمولا کوچک‌تر هستند. البته هستند کسانی که انجیر خشک را در کنار چای مصرف می‌کنند و به همین دلیل دانه‌های کوچک‌تر را بیشتر می‌پسندند. قیمت انجیری که به انجیر گل مشهور است حدود ۳۰هزارتومان است. توت‌خشک نیز از آجیل‌های شیرین است که می‌توان در کنار چای آن را سرو کرد. نوع ریزتر و سیاه‌تر توت‌خشک کیلویی ۳۰هزارتومان قیمت دارد اما قیمت نوع سفید و درشت آن کیلویی بیش از ۴۴هزارتومان است. در کنار توت‌خشک معمولا نوعی خرمای خشک‌شده به نام خرمای‌پیارم به فروش می‌رود که هرکیلوی آن حدود ۲۰هزارتومان قیمت دارد. کشمش و مویز انواع متعددی دارند. ارزان‌ترین نوع کشمش، کشمش پلویی است که با قیمتی حدود هرکیلو 9هزارتومان به فروش می‌رسد، اما انواع آجیلی کشمش و مویز قیمت بالاتری دارند. کشمش سبز، بسته به شکل و اندازه دانه‌ها بین ۲۸تا۳۸هزارتومان قیمت دارد. مویز شاهانی که دارای دانه‌های نسبتا بزرگ و سیاه است هر کیلو ۲۰هزارتومان است و مویز فخری که دانه‌های کوچک‌تری نسبت به مویز شاهانی دارد هر کیلو ۱۴هزارتومان قیمت دارد.

به غیر از اینها در سال‌های اخیر میوه‌های خشک‌شده نیز راه خود را به ظروف آجیل خانواده‌ها پیدا کرده‌اند. این میوه‌ها معمولا به ظرف آجیل حجم می‌دهند و در ضمن آن را رنگین‌تر می‌کنند. انواع سنتی این نوع میوه‌ها همچون انجیر و برگه زردآلو از قدیم بر سر سفره‌های شب عید بوده‌اند اما سیب و پرتغال خشک‌شده هم در بازار زیاد به چشم می‌خورد. قیمت برگ هلو در حدود کیلویی ۱۵هزارتومان است. برگ زردآلو نیز در حدود ۱۰ تا ۱۵هزارتومان قیمت دارد. قیمت هرکیلو سیب خشک‌شده ۴۴هزارتومان است. کمتر کسی به‌دنبال خرید یک نوع دانه خاص به بازار می‌آید. ظرف آجیلی که روی میز پذیرایی است معمولا حاوی چند نوع دانه مختلف است. انتخاب با خود مشتری است که دانه‌های مختلف را جدا‌جدا بخرد و به سلیقه خود مخلوط کند یا اینکه از اول مخلوطی را که مغازه‌دار مخلوط کرده بخرد. اکثر خریداران در بازار تهران علاقه دارند که خودشان مغزها را مخلوط کنند. بسته به نوع مغزهایی که با هم مخلوط می‌شوند، اسم‌های مختلفی گذاشته شده است. برای مثال آجیل چهارشنبه‏سوری بیشتر حاوی آجیل‌های شیرین است و در حدود کیلویی ۳۸هزارتومان قیمت دارد. آجیل مشکل‏گشا نیز در حدود ۲۸هزارتومان قیمت دارد. گران‌ترین نوع آجیل مخلوط،‌ آجیل چهارمغز است که شامل چهاردانه گران (فندق، بادام، گردو یا بادام‌هندی و پسته) می‌شود و قیمت آن از کیلویی ۶۵هزارتومان شروع می‌شود. محصولات کارخانه‌ای و تنقلات سنتی معمولا قیمت مناسب‌تری نسبت به آجیل‌ها دارند. از همین جهت است که برخی ترجیح می‌دهند به‌جای خرید حجم زیادی آجیل، شکلات و آبنبات را به‏عنوان چاشنی کنار ظرف آجیل بگذارند. اشکال سنتی‌تر این تنقلات شیرینی‌هایی مثل سوهان‌عسلی و باقلوا هستند. ظروف کوچک باقلوا و سوهان‌عسلی با قیمتی حدود هشت‌هزارتومان فروخته می‌شود. همچنین مغازه‌ها و دستفروشان انواعی از شکلات را به‏صورت کیلویی می‌فروشند. قیمت این شکلات‌ها که اکثرا ایرانی هستند، در حدود هرکیلو ۱۸ تا ۲۵‏هزارتومان است. با وجود گرانی آجیل و کاهش قدرت خرید مردم، به‌نظر نمی‌رسد ایرانی‏ها در آستانه نوروز از این قلم بگذرند و کم یا زیاد می‌توان آن را در دیدوبازدیدهای نوروزی مشاهده کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.