سال کهنهای که کش میآید
گیسو فغفوری
هیچوقت قرار نبود سال کهنه اینقدر کش بیاید، قرار نبود هرساعت آن با تمام 60دقیقهو60ثانیهاش بگذرد. قرار بود مثل همان داستان اختراع ماشین زمان، پیرمرد مهربان حواسش باشد که زمان، نسبی است و گاهی تند بگذرد و گاهی یواش. اما الان انگار قرارش را بهم زده است مدام طولانی و طولانی میشود. آنقدر طولانی که بعضیها یادشان میرود این سال کهنه رفتنی است و فقط اضطراب تعطیلات و نبودنها و کمبودها به یادشان میماند. هرچند بعضی نشانهها یادشان میآورد که آنطورها هم نیست؛ از ماهیهای قرمز دم گلفروشیها که مدام در رسانهها و شبکههای اجتماعی اعلام میشود با خریدنشان در این کشتار دستهجمعی شرکت نکنید. از سبزههایی که بهصورت آماده اینسو و آنسو فروخته میشود، سبزههای عدس و ماش برکوزه یا بشقابهای پلاستیکی. از همین سبزهها که میگویند بدشگون است. از دستفروشهای چهارراه ولیعصر و میدان ولیعصر که حتی در خیابان هم بساط میکنند و ترافیک راه میاندازند و میشود در بینشان پیراهنهای زنانه 20هزارتومانی پیدا کرد یا کفشهای بچگانه هشتهزارتومانی. میشود به یاد سال جدید افتاد در روز یکشنبه و دوشنبه، دیدار در کنار زندانهایی که قرار است تنها راه دیدار با محبوس دربند باشند. میشود در صف طولانی داروخانههای سیزده آبان و 29فروردین ایستاد و مردمانی را دید که دفترچهبیمه بهدست منتظرند تا شمارهشان اعلام شود و در همان حال به هفتسینی نگاه میکنند که در آن گوشه خودنمایی میکند. میشود به بیمارستان رفت و منتظر دکتر ماند و شنید که بیمارتان کل 13روز را باید در بیمارستان بماند و شاید گهگاه هم سر بزنم و در همان حال گپوگفت پرستارها را برای تزیین سفره هفتسین عید بشنوم. اینکه حافظ جایش در هفتسین پرستاران بخش خالی است و لحظه سال تحویل قرار است در آن سفره بنشیند. در همین لحظههای طولانی رسیدن به سال نو است که تناقضها را میشود به یاد آورد. اینکه اگر به توصیه جمعی از نامهای شناختهشده همچون کمال تبریزی و حبیب احمدزاده و پرویز پرستویی و... گوش کنیم و فقط چنددقیقه تظاهر به برنیامدن نفسمان کنیم آیا میتوانیم دریابیم که یک جانباز شیمیایی قریب به 30سال چه کشیده است و بدتر آنکه در این چندسال حتی داروهایش نیز مشمول تحریم شده است؟ از خودمان یا دیگران بپرسیم اگر زنده بود مثل هزاراننفری که برای کشیدن نفس درد میکشند آیا لحظه سال نو با لحظه قبل و بعدش فرق میکرد؟ آیا خیابانخوابی که اینروزها مدام برای آمادهکردن سرپناهی برایش قرار است چندهنرمند همچون بنیاعتماد و پاکدل و معتمدآریا و بهمن فرمانآرا جایزهشان را به حراج بگذارند، فرقی برایش دارد که سال تحویل را کنج کدام خیابان میگذراند؟ آیا کودکی که همین نزدیکی مادرش را برای سرطان از دست داده، عید و سال نو برایش فرقی هم میکند؟ شاید برای همه اینهاست که خواندن این دعا برای آن لحظه کمکمان میکند:
یا مقلب القلوب والابصار / یا مدبر اللیل والنهار / یا محول الحول والاحوال / حول حالنا الی احسن الحال شاید بعد از خواندن این دعا لحظهای، همان یکلحظه سال نو، تغییری برای آدمها بهوجود آید. برای ما، برای همه، برای آنان که یادشان رفته سال قرار است نو شود، برای تمام کسانی که در آن ساعتها گرفتارند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.