|

نوروز خوبی‌ها

ناصر فکوهی . مدیر «انسان‌شناسی و فرهنگ»

ای عاشقان ‌ای عاشقان، آن‌ کس که بیند روی او/ شوریده گردد عقل او، آشفته گردد خوی او

ای ماه رویش دیده‌ای، خوبی از او دزدیده‌ای/ ‌ای شب تو زلفش دیده‌ای، نی نی و نی یک موی او نوروز باز از راه رسید و ما همچنان به گردِ خود بیش و پیش نیرنگ، نامرادی و نابخردی را می‌بینیم. آیا می‌توان بهاری تازه را با چنین توشه‌راهی آغاز کرد؟ آیا سهم ما باید میوه تلخی باشد که چاره‌ای جز خوردنش نداشته باشیم؟ حقیقت این است: هرکسی میوه‌ای را می‌خورد که خود کاشته؛ هرکسی طعمی را می‌چشد که خود برتافته. اگر نومیدی و درد و شرارتی در کار هست، که فکر می‌کنیم هست، بیش و پیش از هرکجا در وجود خود ما نهفته: جایی بسیار نزدیک‌تر از آنچه می‌پنداریم؛ جایی همیشه پیش چشمان؛ همیشه کنار دستانمان. نوروز می‌تواند شاد باشد یا غمگین؛ می‌تواند بی‌حاصل باشد یا پربار؛ سبدهایمان، اما، اگر خالی هستند، که فکر می‌کنیم هستند، خود خواسته‌ایم؛ همانگونه که سفره‌هامان اگر رنگین باشند، که فکر می‌کنیم نیستند، خود باید آراسته باشیمشان. خوبی‌ها جایی نرفته‌اند؛ جز جایی در پشت بدی‌هایی که آنقدر به چشمان و دست‌هایمان نزدیکشان کرده‌ایم که هیچ‌چیز جز آنها را نبینیم.

آدم‌های خوب زیادند، اما آنقدر فرورفته در خود که چند آدم بد، می‌توانند همه‌شان را پشت جثه‌های درشت و کوه‌پیکر خود، پنهان کنند؛ تنها کافی است لحظه‌ای خود را رها کنیم و بیش‌ازحد به این شرارت‌ها نزدیک شویم: بوی رذالت چنان شدید خواهد شد که هر عطر دلنوازی را می‌کشد، مزه تلخ ِ نامردمی آنقدر دلزداست که طعم گوارای جهان را از حساس‌ترین کام‌ها نیز خواهد ربود. نوروز است و دست‌های ما همچنان برای خوب‌ها، خالی و برای بدها، ناتوان. نوروز است و امید‌های ما همچنان، شعله‌هایی کوچک. اما نوروز همچون همیشه در وعده‌اش حاضر شده: آب هست، چمن‌ها هستند، آسمان هست و سفره‌ای که پهنش کرده‌ایم و بر گردش نشسته‌ایم و ساعتی که صدایش هنوز به گوش می‌رسد تا گواهی باشد بر چرخشی که شاید بتواند چرخشی در زندگی‌مان باشد. همه‌چیز را می‌توان از نو آغاز کرد، همیشه می‌توان گذشته را از تلخی فراموشی به شیرینی حافظه بدل کرد و از آن چشمه‌ای ساخت که آینده‌ای ناباورانه را بارور کند. بیاییم چنین به جهان بنگریم، بیاییم بگذاریم جهان چنین به ما بنگرد. بدی‌ها و بوها و طعم‌های گند را کنار بزنیم تا جایی برای خوبی‌ها، آدم‌های مهربان و ساده، جایی برای صمیمیت‌ها و برای لبخند‌ها باز کنیم: جایی برای آدم‌هایی که هنوز آدمند؛ آنها که در این جنگل مبهم، خود را تنهای‌تنها می‌دانند و از یاد می‌برند که چه‌بسیارند دیگرانی که همچون آنها کنارشان ایستاده‌اند، می‌خواهند دستشان را بگیرند، می‌خواهند سر صحبت را باز کنند، بر آنها لبخند بزنند، در آغوش بگیرندشان، رویشان را ببوسند و برایشان زندگی با شرف و سلامت و شادمان باوجود همه بدی‌ها آرزو کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.