روش «گاندی »هنوز قابل اجراست
مهم نیست که از دوازدهم مارس1930میلادی چقدر گذشته باشد، آنقدر روز بزرگ و مهمی است که شبیه به کلاسهای مدرسه، محال است از خاطر آنها که پیام این روز را شنیدهاند محو شود. در تهران خیابانی به نام گاندی بزرگ هست اما کمتر هستند آدمهایی که بدانند چرا گاندی در تاریخ، شخصیت مهمی بوده. وقتی که از آنها سوال میشود عموما به فیلم سینمایی اشاره میکنند که سالها پیش صداوسیما پخش کرد اما چهرهای که از گاندی نشان میداد، بیشتر یکمبارزه ضداستعماری بود تا کسی که توانسته باشد یکجور مبارزه قانونی با شرایط موجود را در بسترهای مختلف در دنیا پایه ریزی کند. اصغر سیدی که در ابتدای خیابان گاندی، عطرفروشی دارد، میگوید: «اسم گاندی را شنیدهام، اما درست نمیدانم که برای چه تا این اندازه معروف است، فقط میدانم که زندگی سختی داشته و در دنیا شخصیت محبوبی است تا جایی که این خیابان را به نامش کردهاند.» افرادی هم هستند که گاندی را کمی بیشتر میشناسند یا لااقل در طول سالها فعالیت اقتصادی و حضور در جامعه آموختهاند، راهی را که گاندی برای رسیدن به هدف خود انتخاب کرد. یکی از فروشندگان کتاب شهر کتاب عباسآباد میگوید: «اگرچه گاندی برای مبارزات ضداستعماری سعی کرد از مبارزه منفی و ضدخشونت استفاده کند اما روش مبارزه او در حوزههای دیگر هم قابل اجراست؛ اینکه ما از یک شرایط اقتصادی یا اجتماعی ناراحت باشیم و سعی کنیم با رعایت قانون و به آرامی آن شرایط را تغییر دهیم، عصاره روش گاندی است که به مبارزه منفی در دنیا مشهور شده است.» گاندی، هندوستان سربهزیر و مظلوم را به جهادی برعلیه استعمار پیر واداشت؛ نه با حزب و سخنرانی که با سکوت و راهپیمایی و دستان خالی مردم کشورش. سالها 80سال پس از او، این سنت هنوز زنده است و در حوزههای مختلف قابل اجرا. رحیم که معلم آموزشوپرورش است و در خیابان گاندی شغل دومی برای خود دستوپا کرده به اعتراض گسترده فرهنگیان در هفته گذشته اشاره میکند و میگوید: «وقتی راهپیمایی یا اعتراض سکوتی در هر نقطه دنیا صورت میگیرد که عموما هم جنبه اقتصادی یا اجتماعی دارند، نقش پررنگ گاندی در زندگی امروز ما معلوم میشود، مبارزه بدون خشونت، مبارزهای برای اصلاح کردن شرایط است و هرکسی که نسبت به اطرافش حساس باشد دوست دارد محیط پیرامونش را به محلی انسانیتر و آسایشآمیزتر بدل کند و به خاطر این هدف، نیاز به ابزاری دارد و آن هم انتقاد در چارچوب است، کاری که گاندی به همه آموخت.» فارغ از چنین نگاههایی که از بین 10مصاحبه با اهالی خیابان گاندی بیرون آمدهاند، دیگران این شخصیت سیاسی و تاریخی جهان را به خوبی نمیشناختند. احمد که مامور راهنماییورانندگی بود، او را شخصیتی صرفا تاریخی از مصر میدانست و رضا که در داروخانه کار میکرد، گاندی را یک سیاستمدار آفریقایی میشناخت. جالب اما اینجاست که آنهایی هم که گاندی را نمیشناختند، اعتراف میکردند که در تنگناها، روش او را در بهبود شرایط خود بهکار میبردهاند بیآنکه بدانند مبارزه منفی را گاندی در جهان پایهگذاری کرده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.