|

نقش ماندگار یک دانش و تجربه

تلاشی درخور تقدیر

برنهارد کلاووسنیتزر . استاد بازنشسته حشره‌شناسی دانشگاه لایپزیگ

هرمنبع تاکسونومی کلاسیکی همواره پیشینه‌ای دارد و شک ندارم که بعد از گذشت مدت‌زمانی، کتاب «دختران شاه ایرانی» نیز به‌عنوان متنی کلاسیک در نظر گرفته خواهد شد. یکی از مشخصات هر منبع کلاسیکی این است که منحصربه‌فرد و تکرارنشدنی باشد. این اثر بی‌همتا قبل از هرچیز، در شخص مولف ریشه دارد که با علاقه‌ای قلبی، زمانی طولانی به دنبال هدفی بزرگ بوده است: تکمیل مطالعه «فون زیگیناهای ایران». او برای رسیدن به این هدف، می‌بایست هر نوع سختی، کژی و کاستی را با قدرت و مهارت نادیده گرفته، تحمل کرده و از میان برداشته یا به حداقل برساند. انجام چنین تلاش قلبی مستمری فقط با یاری، حمایت و صبوری همسرش «کریستینه» میسر شده است. داستان این کتاب با آگاهی از این موضوع آغاز شد که مطالعه همه بال‌پولکداران، زمانی به نتایج رضایتبخشی منجر می‌شود که فرد دامنه جغرافیایی بسیار محدودی را برای کارش در نظر بگیرد. اما این با طبیعت نویسنده در تناقض است. «توماس کایل» دوست داشته و دارد که به سرزمین‌های دور سفر کند، نه‌تنها به‌خاطر هیجان خطرکردن، بلکه برای دیدن پروانه‌ها. اما این همه ماجرا نیست چراکه او از مدت‌ها پیش به موضوع «زیگنیده»ها علاقه‌ داشته است. مطالعه «زیگنیده»ها (دختران شاه) در درسدن و مناطق اطرافش، جمع‌بندی کلی اطلاعات مربوط به این گروه در استان‌های شرقی آلمان و سفرهای متعددش به آسیای‌میانه، راه را برای مطالعه فون ایران هموار کرد. زمانی که این هدف در ذهنش مجسم شد، چیزی شبیه افسانه رخ داد: بیش از 30سفر به کشور رویاهایش. او سپس تلاش کرد با تحقیقات شخصی‌اش، دانش‌ خود را در این زمینه، تکمیل کند. این تحقیقات تنها به شناسایی الگوهای پراکنش محدود نشد، بلکه شامل تفحص در آسیای‌میانه روی وضعیت زیستگاه، گیاهان میزبان، چرخه تکوین، تخم‌ها، لاروها و پیله‌های تمام گونه‌های آنجا، آن‌هم در بالاترین سطح استاندارد نیز می‌شود. این در حالی است که بیشتر افراد، تنها به مستندسازی حشرات بالغ بسنده می‌کنند. منابع علمی در این حوزه بسیار کم است، بنابراین او خود، تحقیقات را کامل کرده است. خطراهه شگفت‌انگیزی که اکنون «توماس کایل» ترسیم کرده، حتی از آنچه در ابتدا تصور می‌شد، بهتر از کار درآمده است. یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد این اثر، آن است که محتوای آن نتیجه پژوهش‌های خود نویسنده در طبیعت است و همه بخش‌هایش با شکیبایی خارق‌العاده‌ای توسط خود مولف تحقیق شده و هیچ بخشی از آن گردآوری نیست. همچنین مصورسازی «زیگناهای ایرانی»، مراحل تکوین‌شان، گیاهان میزبان آنها و زیستگاه‌هایشان به‌صورت کامل و با بالاترین کیفیت نیز از ویژگی‌های منحصربه‌فرد و تکرار نشدنی این مجموعه است. همچنین به‌ندرت می‌توان اثری مشابه با طرح‌های رنگی عالی که خانم «آنیا اشپیندلر» برای تمام گونه‌ها با دست طراحی کرده، یافت. در این آثار هنری، هیچ‌کدام از جزییات دقیق نمونه‌ها از قلم نیفتاده‌اند. آنچه عمیقا قابل‌تحسین است، دوزبانه‌بودن اثر است که این مهم مدیون زحمات خانم «مریم برومندی» و آقای «حسین رجائی» است. همچنین این کتاب مرجعی بومی برای این کشور و ساکنان آن خواهد بود و به نوعی قدردانی از حمایت‌ها و میهمان‌نوازی‌هایی است که نویسنده در حین سفرهایش به آن کشور تجربه کرده است. به‌علاوه، این اثر انگیزه‌ای برای انجام تحقیقات بعدی در زمینه خلأهای شناسایی‌شده فون حشرات ایران خواهد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.