متحدان دیروز منتقدان امروز
سردی اینروزهای روابط تلآویو- واشنگتن، گمانهزنیها درباره احتمال اعمال نفوذ کاخسفید در انتخابات اسراییل را شدت بخشیده است؛ اعمال نفوذی که هدفش احتمالا سرنگونی رژیم بنیامین نتانیاهو، در سرزمینهای اشغالی است. «افریم اینبار»، تحلیلگر اسراییلی، با اشارهبه نزدیکشدن زمان انتخابات در سرزمینهای اشغالی مینویسد: «اوباما امیدوار است در اسراییل از شر نتانیاهو خلاص شود. این نخستینباری نیست که ما شاهد دخالت آمریکا در انتخابات اسراییل هستیم. قبل از این هم کاخسفید نارضایتی خود را از نامزدهای حزب لیکود نشان داده و از فعالان و حامیان مالی یهودی برای کمپین ضدنتانیاهو بهره گرفته است.» این تحلیلگر حامی نتانیاهو در یادداشتی که پیش از سخنرانی او در کنگره آمریکا منتشر شد، آورده است: «اوباما خواهان حضور نتانیاهو در واشنگتن نیست، زیرا تصور میکند نخستوزیر اسراییل به مهمترین اقدام آمریکا درزمینه سیاست خارجی (یعنی توافق با ایران) آسیب میزند. از طرفی اوباما تمایل دارد نتانیاهو را از پست نخستوزیری کنار بگذارد و تاکنون هم تلاشهایی را برای برکناری نخستوزیر اسراییل انجام داده است. اوباما این اظهار نتانیاهو را هم جدی گرفته که توافقهای یکطرفه آمریکا، اسراییل را محدود نمیکند. از نظر اوباما، نتانیاهو ممکن است، موفقیتش در عرصه سیاست خارجی را بهطور کامل از بین ببرد. درواقع، در میان تمامی نامزدهای پست نخستوزیری در انتخابات آینده اسراییل، تنها نتانیاهو رویکرد و مواضع تندی نسبتبه ایران دارد و تنها نتانیاهو در نظر دارد درراستای مخالفت با آمریکا اقدام کند.»واقعیت این است که دولتهای آمریکا و اسراییل احتمالا هیچوقت به اندازه امروز در مورد سیاستهای خود از یکدیگر فاصله نداشتهاند. شکاف بین آنها تنها در مورد چگونگی برخورد با مذاکرات با ایران نیست که، در سطحی بنیادیتر، در مورد استفاده از قدرت در یکسو و دیپلماسی در سوی دیگر است، اگرچه برخی ناظران سیاسی، اختلاف عمیق اوباما و نتانیاهو را ناشی از تضاد و ناهمگونی شخصیت آنها میدانند، اما بهنظر میرسد که واقعیت دیگری در پس اختلافات فزاینده دورهبر وجود داشته باشد. المانیتور در اینباره مینویسد: «جهانبینی فلسفی اوباما در مورد روابط بینالملل برپایه ائتلافسازی و سازش است و استفاده از زور برای او آخرین راه چاره است. سلسلهای از تصورات متناقض بین جهانبینیهای نتانیاهو و اوباما اختلاف میاندازد. این ورطه سیاسی و فلسفی، برساختن زبان مشترک بین دورهبر را غیرممکن میکند. این شکاف در ضمن، خبر از تفاوتی حتی بنیادینتر در مورد نظامهای ارزشی میدهد که هریک از دورهبر از آن پیروی میکند. اوباما عمیقا به برابری باور دارد - برابری بین مردم، اما درضمن برابری بین کشورها ازجمله حقشان برای تعیین سرنوشت خویش و تعیین سیاستهای خودشان. نتانیاهو اهل سلسلهمراتب است. در نظر او، زور است که حساب میشود و زور است که دیکته میکند. اینها دلایل بنیادین بحرانهای مکرر در روابط آمریکا و اسراییل هستند. دراینمیان اگر نتانیاهو در انتخابات 17مارس دوباره انتخاب شود، میتوانیم شاهد تعمق این شکاف در رابطه با مسایل عمده سیاستگذاری باشیم. اول از همه، چنانکه اشاره کردیم، مذاکرات با ایران خواهد بود. بهاضافه، نتانیاهو شاید حتی بیشتر بر انتقاد خود از آمریکا در رابطه با مبارزه علیه تروریسم تاکید و تکرار کند که آمریکا در این جبهه به اندازه کافی عمل نمیکند. واضح است که انتخاب مجدد نتانیاهو میتواند باعث شود بنبست دیپلماتیک حاضر به درازا بکشد و خطر اینکه آمریکا پشتیبانی سیاسی خود از اسراییل در صحنه بینالمللی را قطع کند، افزایش یابد.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.