|

پرستوهای مهاجر

محمد صال مصلحیان .استاد میهمان دانشگاه کارلستد

13مقاله از دکتر «مریم میرزاخانی» تا پایان سال 2014، در مت‌سای‌نت نمایه شده است. این پایگاه داده‌پردازی، معتبرترین پایگاه نمایه‌سازی در ریاضیات است و زیر نظر انجمن ریاضی آمریکا به چکیده‌نگاری و نقد کتاب‌ها و مقالات پژوهشی ریاضی چاپ‌شده در سه‌هزار مجله حوزه ریاضی در دنیا می‌پردازد. ریاضی‌دانان صاحب‌نام در مجلات معتبر، بیش از 144 بار به این 13مقاله، ارجاع داده‌اند که ضریب تاثیر بالایی را توسط یک ریاضی‌دان جوان نشان می‌دهد. بیشترین ارجاع به دو مقاله مهم وی در دو مجله «یافته‌های ریاضی» و «مجله آمریکایی ریاضی» (هریک با بیش از 40 ارجاع) بوده است. «میرزاخانی» مقالات دیگری نیز در مجلات معتبری از جمله «مجله ریاضی دوک» دارد که انتشارات دانشگاه دوک در آمریکا آن را منتشر می‌کند و جزو 15 مجله سطح‌بالای دنیا محسوب می‌شود. اینکه به یک ریاضی‌دان با 13مقاله، جایزه فیلدز- که معادل جایزه نوبل است- اهدا می‌شود و ریاضی‌دانانی با صدها مقاله، جایی در این ارزیابی ندارند، نشان از توجه جامعه علمی کشورهای پیشرفته به کیفیت در برابر کمیت دارد. آنها به تک‌دانه‌های گرانبها توجه دارند، نه به انبوه مهره‌های کم‌غنا. «مریم میرزاخانی» و دیگر نخبگان، توانستند با مهاجرتشان زمینه شکوفایی بیشتر خود را فراهم کنند و معلوم نیست که اگر در ایران می‌ماندند، آیا می‌توانستند با مشکلات فزاینده‌ای که برای محققان کشورمان وجود دارد و با قدرناشناسی‌هایی که انگیزه‌ها را تباه می‌کند، به همین خوبی بدرخشند. در کنار این افراد، موارد دیگری نیز در کشورمان وجود دارد که از بی‌توجهی رنج می‌برند. از میان آنها باید به وضعیت دو مجله «سالنامه آنالیز تابعی» و «مجله آنالیز ریاضی باناخ» اشاره کرد. این دو مجله، تنها مجلات ایرانی هستند که در فهرست مجلات معتبر انجمن ریاضی آمریکا آمده‌اند. ضریب تاثیر این دو مجله در مت‌سای‌نت به ترتیب 0/51 و 0/49 است که از میانگین 0/4 بیشتر است، درحالی‌که میانگین ضریب تاثیر سایر مجلات ریاضی ایرانی 0/07 است. انتشارات دانشگاه دوک آمریکا به تازگی، با مسرت، هزینه‌های چاپ این دو مجله معتبر را به عهده گرفته است و اگر تدبیری در حفظ و حمایت از این دو مجله اندیشیده نشود، انتظار می‌رود همچون پدیده فرار مغزها، به خارج از کشور کوچ کنند و افسوس به روزی که این پرستوها به لانه برنگردند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.