|

در جست‌وجوي آن لغت تنها

سال 93 در حوزه شعر کلاسيک و شعر امروز با انتشار چند اثر قابل‌توجه همراه بود و البته به مانند سال‌هاي پيش دفترهاي شعر زيادي از شاعران امروز در اين سال به چاپ رسيدند. «شاهنامه در دوبازخواني» عنوان کتابي است که يادداشت‌هاي شاهرخ مسکوب بر شاهنامه فردوسي را دربرگرفته و سال گذشته در نشر نو به چاپ رسيد. اين کتاب درواقع شامل حاشيه‌هايي است که مسکوب بر دو چاپ مختلف از شاهنامه (شاهنامه چاپ بروخيم و شاهنامه چاپ مسکو) نوشته و مهري بهفر با تنظيم و ويرايش حاشيه‌هاي مسکوب، اين يادداشت‌ها را در کنار هم جاي داده و منتشر کرده است. اين کتاب يادداشت‌هايي را دربرگفته که مسکوب در دو دوره زماني بر شاهنامه نوشته است، بخش اول مربوط به سال‌هاي دهه‌20 و دهه 30 است و بخش دوم يادداشت‌هايي را دربرگرفته که از سال 1358 به‌بعد نوشته شده‌اند. مسکوب اين يادداشت‌ها را براي يادآوري خودش نوشته و از اين نظر لحن اين يادداشت‌ها در بسياري جاها خاص و شخصي است. اما از ديگر کتاب‌هاي مربوط به حوزه شعر کلاسيک که در سال گذشته منتشر شدند، «گلستان»، «بوستان» و «کم‌خوانده‌هاي سعدي» بودند که هر سه با تصحيح بهاء‌الدين خرمشاهي در نشر دوستان به چاپ رسيدند. البته اين اولين باري نيست که سعدي به تصحيح خرمشاهي منتشر مي‌شود. نزديک به چهاردهه پيش «کليات» سعدي به تصحيح او منتشر شد و چندسالي بعد از آن، خرمشاهي باز به سراغ «کليات» رفت و با بازبيني در تصحيح اول و افزودن مواردي به آن، چاپ ديگري از «کليات» به دست داد و هردو تصحيح تا امروز چندين‌بار چاپ شده‌اند. انتشار جداگانه «گلستان»، «بوستان» و «کم‌خوانده‌هاي سعدي» تازه‌ترين کاري است که خرمشاهي روي سعدي انجام داده است. خرمشاهي در اين سه کتاب نيز مواردي را به تصحيح‌هاي قبلي افزوده و ضمنا با جداکردن يک‌سوم نهايي «کليات» و چاپ آن در کتابي با عنوان «کم‌خوانده‌هاي سعدي»، قصد داشته تا بخش‌هايي از «کليات» که مغفول مانده‌اند نيز مورد توجه قرار گيرند. تجديدچاپ چند اثر از يدالله رويايي اتفاق مهمي بود که در سال 93 در حوزه شعر معاصر افتاد. «لبريخته‌ها» عنوان دفتر شعري از رويايي است که اگرچه شعرهاي قديمي او را دربرگرفته، اما همراه با افزوده‌ها و موخره‌هايي در سال گذشته توسط نشر افراز به چاپ رسيد. همچنين گزيده‌اي از شعرهاي رويايي در نشر مرواريد نيز در سال گذشته تجديدچاپ شد. اما بخشي از آثار مهم رويايي توسط نشر نگاه منتشر شده‌اند. «در جست‌وجوي آن لغت تنها»، «من، گذشته، امضا»، «هفتاد سنگ قبر» و «عبارت از چيست؟» عناوين آثاري از رويايي‌اند که در نشر نگاه به چاپ رسيده‌اند تا به اين ترتيب بعد از سال‌ها آثاري مهم از رويايي در ايران منتشر شوند. انتشار چند دفتر شعر از شاعران شاخص امروز هم از ديگر آثار مهمي بودند که در سال گذشته منتشر شدند. محمدعلي سپانلو در اين سال تازه‌ترين دفتر شعرش با نام «زمستان بلاتکليف ما» را در نشر چشمه به چاپ رساند. در شعرهاي اين مجموعه که مربوط به سال‌هاي پاياني دهه 80 و اوايل دهه 90 است، ويژگي‌هاي مشترک شعر سپانلو ديده مي‌شود اگرچه شايد بتوان رد زندگي سال‌هاي اخير او را در اين شعرها جست، خاصه آنجا که شعرها به سمت نوعي درونگرايي رفته‌اند و صداي راوي يا شاعر از فاصله کمتري در اين شعرها شنيده مي‌شود. در سال گذشته سه کتاب از بيژن الهي نيز در نشر بيدگل به چاپ رسيد که از آن ميان دو کتاب شامل شعرهاي او هستند و کتابي نيز دربرگيرنده بخشي از ترجمه‌هاي او است. «ديدن» و «حلاج الاسرار» دفترهاي شعر الهي‌اند و «بهانه‌هاي مانوس» نيز ترجمه چند داستان از الهي را دربرگرفته. «ديدن» درواقع شامل چهاردفتر از شعرهاي الهي است که به‌جز چندتايي، همگي در طول چهارسال سروده شده‌اند، در سال‌هاي 47، 48، 49 و 50 و به عبارتي شعرهاي اين مجموعه به دوره مياني جهان شعري الهي مربوط است. «حلاج الاسرار» با عنوان فرعي اخبار و اشعار، ديگر کتاب الهي است که در سال‌هاي مياني دهه 50 نوشته شده و البته برخي از نثرها و تعليقات کتاب تا سال 1362در آن کار شده‌اند؛ سالي که قرار بوده اين کتاب چاپ شود که نشده است. دفتر شعري از عباس صفاري با عنوان «مثل جوهر در آب»، تازه‌ترين مجموعه شعر ضياء موحد با عنوان «و جهان آبستن زاده شد»، «گزينه اشعار» جواد مجابي و «خدايا مرا ببخش، حالا نه» از علي عبدالرضايي از ديگر کتاب‌هاي شعري بودند که در سال گذشته منتشر شدند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.