|

ادبیات هفتادودوملت

سال93 همراه با ترجمه چندرمان شاخص و مهم به فارسی بود و از این حیث در مقایسه با سال92 پربارتر به پایان رسید. در این‌سال «کینکاس بوربا»ی ماشادو دآسیس با ترجمه عبدالله کوثری در نشر نی منتشر و به این ترتیب سه‌گانه دآسیس با ترجمه کوثری در ایران کامل شد. از دیگر رمان‌های مهمی که در سال گذشته به فارسی منتشر شدند، یکی هم «قمارباز» فئودور داستایفسکی بود که با ترجمه سروش حبیبی و توسط نشر چشمه منتشر شد. «قمارباز» پیش از این هم توسط چندمترجم به فارسی ترجمه شده بود اما از آنجا که سروش حبیبی سال‌ها است ادبیات روسیه را با ترجمه‌ای قابل‌توجه به فارسی برمی‌گرداند، انتشار «قمارباز» با ترجمه او حایز اهمیت است. اگرچه «قمارباز» را جزو شاهکارهای داستایفسکی جای نمی‌دهند اما این‌رمان اثر مهمی در بین داستان‌های این نویسنده کلاسیک روسی به شمار می‌رود. داستایفسکی «قمارباز» را همزمان با «جنایت و مکافات» نوشته و به دلیل قراردادش با ناشر در نوشتن این داستان شتاب داشته است. هرچند که این شتاب کمی به «قمارباز» آسیب زده اما با این حال این رمان جایگاه مهمی در کارنامه داستایفسکی دارد. «راه شاهی» آندره مالرو دیگر رمان مهمی بود که در سال گذشته با ترجمه سیروس ذکاء و در نشر دوستان به فارسی منتشر شد. «راه شاهی» در سال 1930 نوشته شده و جزو آن‌دسته از آثار مالرو است که ماجراها و حوادث آن در آسیا و خاوردور می‌گذرد. مالرو از نویسندگان قرن بیستمی فرانسه است که به نقاط مختلف جهان و از جمله آسیا و خاوردور سفر کرده و بخشی از آثار او نتیجه همین سفرهای گوناگون او هستند. مالرو در رمان‌هایش به مقایسه میان جهان شرق و غرب پرداخته و تفکرات و احساسات مردم را در این دوبخش جهان بررسی کرده است. پیش از این سه اثر دیگر از آندره مالرو با نام‌های «وسوسه غرب»، «فاتحان» و «سرنوشت بشر» با ترجمه سیروس ذکاء به فارسی منتشر شده بودند. در سال 93 قاسم صنعوی نیز چند اثر مهم به فارسی ترجمه کرد. «چرخ‌دنده‌ها»ی ژان‌پل سارتر که در میانه دهه چهل میلادی نوشته شده یکی از این آثار بود که در نشر کتاب پارسه به چاپ رسید. سارتر در این اثر به زندگی انقلابیونی پرداخته که مدت‌ها با فقر و خشونت زندگی کرده‌اند اما آنها بعد از اینکه در مبارزه پیروز می‌شوند و قدرت را در دست می‌گیرند، خود به عامل بازتولید شرایط پیشاانقلابی بدل می‌شوند و در عمل نمی‌توانند تغییری در شرایط جامعه به وجود آورند. صنعوی پیش از این هم آثار دیگری از سارتر به فارسی ترجمه کرده بود. اما ترجمه کتابی از تامارا موتیلووا درباره «رومن رولان» دیگرکتاب قابل‌توجهی بود که توسط صنعوی به فارسی ترجمه شد و نشر دوستان آن را به چاپ رساند. نویسنده این کتاب برای نوشتن شرح حال رومن رولان از اسناد و نامه‌های بسیاری استفاده کرده و این یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این کتاب است. اما به جز این دوکتاب، دو جلد اول مجموعه‌ای با عنوان «هفتادودوملت» نیز توسط صنعوی به فارسی ترجمه شد و به این ترتیب صنعوی سالی پرکار را پشت سر گذاشت. «هفتادودوملت» عنوان مجموعه داستانی است که قرار است در آن داستان‌های کوتاهی از ادبیات کشورهای مختلف دنیا ترجمه شود. جلد اول این مجموعه باعنوان «سقوط» به نویسندگان اسپانیایی مربوط است و جلد دوم با عنوان «جلاد» به نویسندگان سوئدی اختصاص یافته است. سالی که گذشت در حوزه ترجمه ادبیات عرب هم با چند کتاب مهم همراه بود. «واحه غروب» نوشته بهاء طاهر را رحیم فروغی در نشر نیلوفر ترجمه و منتشر کرد و به این ترتیب اولین برنده جایزه بوکر عربی به فارسی منتشر شد. اگرچه بهاء طاهر جزو مشهورترین نویسندگان معاصر مصری است اما تا پیش از انتشار «واحه غروب» هیچ اثری از او به فارسی ترجمه نشده بود و شناخت چندانی درباره او وجود نداشت. مجموعه داستانی با عنوان «تندر» از زکریا تامر، با ترجمه محمدرضا مرعشی‌پور در نشر رامی، از دیگر آثار ترجمه‌شده قابل‌توجه ادبیات عرب در سال گذشته بود. چند ترجمه منوچهر بدیعی از آلن روب-‌گری‌یه، اگرچه در اواخر سال92 منتشر شدند اما عملا در سال93 توزیع و به‌طور گسترده موردتوجه قرار گرفتند و می‌توان انتشار آنها را یکی از اتفاق‌های مهم حوزه ادبیات در سال گذشته دانست. «ژلوزی»، «شاهد» و «درتودرتو» عنوان سه رمان از رب‌-‌‌گری‌یه‌اند که در کنار مجموعه مقالاتی با عنوان «آری و نه به رمان نو» همگی توسط بدیعی به فارسی ترجمه شدند تا بخشی مهم از رمان نو به فارسی در دسترس باشد. در ماه‌های پایانی سال گذشته رمان «شرلی» شارلوت برونته هم با ترجمه رضا رضایی در نشر نی منتشر شد و پروژه ترجمه آثار خواهران برونته توسط رضایی به پایان رسید. همچنین از بین ترجمه‌هایی که در این‌سال بعد از مدت‌ها تجدیدچاپ شدند، می‌توان به «هکلبری‌فین» مارک تواین و مجموعه داستانی با نام «کشتی‌شکسته‌ها» اشاره کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.