|

چه‌کسی بزرگ‌ترین قهرمان است

ترجمه: اردلان صالح‌زاده

مصطفی کمال پاشا، مشهور به آتاتورک همه‌جای ترکیه حضور دارد. پرتره‌اش در مغازه‌ها، ادارات و اتاق‌های نشیمن آویخته شده، چهره‌اش روی تی‌شرت‌ها، کارت‌پستال‌ها و پوستر‌ها چاپ شده و می‌توان امضایش را همچون یادگاری [در شکل] چاقو‌های جیبی و ابزار تحریر نیز یافت. آتاتورک، بنیانگذار جمهوری است و با مهارت‌های نظامی و جاه‌طلبی سیاسی ترکیه مدرن را بر خرابه‌های امپراتوری عثمانی در سال1923 ساخت. او الفبای عربی را منسوخ کرد و دین و دولت را از هم جدا کرد و به‌دنبال راهی برای ارتباط با غرب بود. من متوجه شدم که انتقادهای بسیار ناچیزی در مورد بنیانگذار ترکیه به گوش می‌رسد. هرچه باشد او نظریاتش را با روش‌هایی خشن و بیرحمانه به کرسی نشانده بود: معلمانی که از به‌کارگیری الفبای لاتین امتناع می‌ورزیدند اخراج می‌شدند. حجاب در مدارس، دانشگاه‌ها، ادارات و مراکز قضایی ممنوع شد. مردانی که در مقابل ممنوع‌شدن استفاده از کلاه فِس (کلاه قرمزی که مردان در دوران امپراتوری عثمانی بر سر می‌گذاشتند) دست به اعتراض زدند، اعدام شدند. آتاتورک استفاده از کلاه فِس را ممنوع کرد و به‌جای آن کلاه مدرن ترکی را رایج کرد. میلیون‌ها انسان از جمله ارمنیان و یونانیان، [از ترکیه] گریختند، امید کُردها به تشکیل دولتی برای خودشان به یأس مبدل شد. تشکیل جمهوری یک زخم روحی بود. آتاتورک این موضوع را نادیده گرفت که نمی‌توان فرهنگی جدید را با خشونت به کرسی نشاند. او [پس از خود] یک جامعه برجا گذاشت، جامعه‌ای با مردمانی سکولار و قشر بزرگی از نظامیان برای مدرن‌ماندن، که در آن مردم دیندار احساس می‌کردند که از آن محرومند. اما اردوغان می‌گوید: «ما نسل نوینی از دینداران را خواهیم ساخت»، اگرچه آتاتورک دین را از زندگی عمومی جدا کرده بود. این اواخر در برخی از مدارس روز تولد آتاتورک جشن گرفته نمی‌شود. گفته می‌شود که در کاخ عظیم تازه اردوغان نباید هیچ پرتره‌ای از آتاتورک روی دیوارها آویزان می‌شد، اما پس از انتقادات داخلی، در اولین ‌نشست کابینه [پرتره‌ای از آتاتورک] نصب شد. همچنین رییس‌جمهور اردوغان دیدگاه‌هایش را بیرحمانه بیان می‌کند: گروهی از زنان اواخر این هفته در اعتراض به قتل و تجاوز به یک دانشجوی 20ساله دختر رقص‌کنان تظاهرات کردند، او به‌تندی آنان را مورد انتقاد قرار داد و گفت: این بخشی از فرهنگ ترکیه نبود. به‌نظر می‌رسد که بخش زیادی از ترک‌ها همچنان آتاتورک را ستایش می‌کنند. [همزمان] به‌نظر می‌رسد بخش زیادی از ترک‌ها اردوغان را نیز ستایش می‌کنند. پرواضح است که اردوغان [شخص] مطلوب یک کمالیست نیست و یک اسلامگرای معتقد محافظه‌کار نیز پرتره آتاتورک را آویزان نخواهد کرد. اما بخش بزرگی از جمعیت هردو آنها را قهرمان می‌پندارند. یکی از بزرگ‌ترین معماهای ترکیه این است که چگونه باید این دو را با هم سازگار کند.

منبع: اشپیگل

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.