|

درد قفسه‌ سینه را جدی بگیرید

سن سکته قلبی در کشور پایین آمده است

فریدون نوحی . رییس انجمن قلب‌و‌عروق ایران

اکثر افراد به‌درستی بر این باورند که درد در ناحیه چپ قفسه‌سینه و انتشار آن به سمت دست، علامت مهمی برای ابتلا به سکته‌قلبی است، اما همیشه اینچنین نیست. درد در سمت راست قفسه‌سینه نیز به همان نسبت می‌تواند جدی و خطرناک باشد. افراد بالای 50سال، به‌ویژه کسانی که از فشارخون یا دیابت رنج می‌برند، همچنین افراد سیگاری ‌باید به درد قفسه‌سینه، چه در ناحیه چپ و چه راست، توجه داشته باشند. همچنین این باور وجود دارد که درد در سمت چپ قفسه‌سینه به‌همراه حالت تهوع، رنگ‌پریدگی و عرق، از جمله نشانه‌های سکته قلبی است. این در‌حالی است که در برخی از مواقع سکته قلبی بدون علامت درد است. برای مثال سکته قلبی در افراد دیابتی، مبتلایان به فشارخون بالا یا افراد سیگاری می‌تواند، بی‌درد هم باشد. هرچند سکته قلبی در مبتلایان به فشارخون بالا و سیگاری‌ها در اکثر موارد با درد شدید هم ظاهر می‌شود. از طرف دیگر بیماران دیابتی گاهی‌اوقات ممکن است، دچار تعریق سرد، رنگ‌پریدگی و فشار‌پایین خون شوند که این علایم نه به‌دلیل سکته که به‌علت افت قند خون است. به عبارتی بیمار دیابتی به‌دلیل آنکه مدت زیادی ناشتا بوده یا غذا نخورده است، همچنین در برخی مواقع به‌علت تزریق بیش‌از‌حد انسولین یا قرص کاهنده قند خون، دچار افت قند خون شده که بهترین اقدام برای وی، رساندن مواد قندی به اوست. یعنی در صورتی که بیمار قادر به خوردن باشد، بهتر است به او خرما یا شکلات داد. در مراکز درمانی در چنین مواقعی برای بیماران دیابتی بد‌حال (که قادر به خوردن نیستند)، برای افزایش قند خون، گلوکز تزریق می‌کنند و در بیمارستان‌ها از این بیماران نوار قلبی گرفته می‌شود. چون علایم افت قند خون در این بیماران شبیه سکته است، اما در‌واقع سکته قلبی نیست، سکته قلبی هم در این گروه، گاهی بی‌درد و بی‌صداست. بنابراین پزشک برای تشخیص سکته قلبی این افراد، ‌باید هوشیارانه به مجموعه این علایم توجه کند. مساله بعدی توجه به علایم بیمارانی است که در گذشته، سابقه بیماری قلبی داشته‌اند و در‌حال‌حاضر دارو مصرف می‌کنند. یافته‌های پژوهشی نشان می‌دهد، مبتلایان به بیماری عروق کرونر در صورتی که در شرایط پایداری قرار داشته باشند، تنها در زمان‌هایی که دچار استرس می‌شوند، مثلا تند راه رفته یا از سربالایی می‌روند یا در ناحیه قفسه‌سینه خود احساس ناراحتی می‌کنند، ‌باید از قرص‌های زیرزبانی استفاده کنند. این قرص‌ها درد را ظرف سه ‌تا ‌پنج‌دقیقه کاهش می‌دهد. اگر بیمار قلبی که دچار سابقه مصرف قرص نیتروگلیسیرین است، در موقع درد از این دارو استفاده کند، اما با گذشت پنج‌دقیقه همچنان احساس درد کند، باید هرچه‌سریع‌تر به بیمارستان رسانده شود. در‌مجموع، تنگی‌نفس در‌حالت فعالیت مختصر و خستگی بیش‌از‌اندازه، می‌تواند از نشانه‌های مشکلات قلبی باشد. درد از جمله علایم خوب برای توجه بیمار و اطرافیان او به‌وجود مشکل در بیمار است. در بیمارانی که دردی احساس نمی‌کنند، اما به بیماری قلبی دچارند (مانند بیماران دیابتی)، تنگی‌نفس و خستگی به‌عنوان علایمی هشداردهنده و شبیه درد عمل می‌کنند. برای مثال در‌صورتی که فرد از دو پله بالا می‌رود، دچار تپش قلب، تنگی‌نفس و خستگی می‌شود. مجموعه این علایم، به‌عنوان علایم خطر و هشداردهنده حمله قلبی به‌حساب می‌آیند. عوامل خطر، بیمار را مستعد ابتلا به بیماری عروق کرونر کرده که درنهایت به آنژین صدری (بیماری عروق کرونر) منجر می‌شود. مصرف سیگار و قلیان، فشار، قند و چربی بالای خون، چاقی، کم‌تحرکی و سابقه خانوادگی از جمله عواملی هستند که برای پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های قلب و عروق، نیازمند توجه هستند. براساس پژوهش‌های انجام‌شده توسط متخصصان ریه، قلیان به‌شدت برای قلب مضر است و به‌دلیل آنکه دود همراه با رطوبت وارد بدن شده و در ریه‌ها نشست می‌کند، حدود 10برابر از سیگار زیانبارتر است. (هرچند برخی آمارها، این رقم را بیشتر نیز نشان می‌دهند.) البته این میزان در قلیان‌هایی با تنباکوی حاوی مواد خوشبوکننده، بیشتر است. تریاک و ناخالصی‌های موجود در تریاک نیز فرد را مستعد ابتلا به بیماری‌های قلبی‌-عروقی می‌کند. در مواقعی مشاهده می‌شود که متاسفانه افراد سیگاری، تریاکی هم هستند که این قبیل افراد بیشتر در معرض مضرات ناشی از سیگار و تریاک قرار دارند. هرچند در زمینه پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های قلبی-عروقی، کارهای زیادی در کشور باید صورت گیرد که متاسفانه تاکنون کار زیادی صورت نگرفته است، اما در زمینه درمان، به پیشرفت‌های مهمی دست یافته‌ایم تا جایی که تمامی اقدامات درمانی از قبیل تعویض دریچه آئورت از طریق پوست، بستن رابطه‌های بین قلب چپ و راست بدون جراحی و... که جزو اقدام‌های نوین درمانی در پیشرفته‌ترین کشورهای دنیاست، هم‌اینک در ایران نیز در‌حال انجام است. از‌سوی‌دیگر پیشرفت‌های پزشکی در حوزه قلب و عروق سبب شده، بتوانیم سکته قلبی را در مراحل اولیه تشخیص دهیم. به‌عبارتی یکی از دلایلی که می‌گویند، سن سکته قلبی در کشور پایین آمده است، به‌علت تشخیص زودهنگام این بیماری است. در گذشته به‌دلیل تشخیص‌ندادن سکته قلبی، گفته می‌شد فلانی جوانمرگ شد. البته نباید از نقش غذاهای آماده (که چربی و نمک زیادی دارند)، در ابتلا به بیماری‌های قلب و عروق غافل شد. تغییر سبک زندگی، به‌ویژه نشستن طولانی‌مدت پای کامپیوتر که پدیده‌ای فراگیر در تمام دنیاست، در کنار بقیه ریسک‌های خطر، سن ابتلا به سکته را از جمله در ایران پایین آورده است که ادامه این روند جای نگرانی دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.