|

بوی اسکناس تانخورده لای کتاب

سعید برآبادی : آن‌روزها اگر بزرگ‌ترها، سکه یا اسکناسی عیدی می‌دادند برای این بود که بچه‌ها با بوی کاغذ نواش، زمستان را سر کنند، حالا چه، که نه از زمستان خبری است و نه از برف. چهارراه استامبول اما مثل همیشه شلوغ است و آنهایی که از همین حالا به فکر افتاده‌اند برای تبریک سال نو، چند اسکناس به اعضای خانواده خود بدهند، در چهار گوشه چهارراه راه می‌روند و از مردهای سامسونتی قیمت می‌گیرند؛ مردهایی که روی صندلی‌های کوچکی در حاشیه خیابان نشسته‌اند و کیف‌های سیاه و قهوه‌ای پر از بسته‌های پول نو و سکه‌های قدیمی جلو رویشان باز است. بسته‌های پول 10تومانی و 20تومانی، 50تومانی و 200تومانی؛ اسکناس‌های نوستالژی دهه 60 و 70 که امروز شبیه به سکه‌های اصحاب کهف، ارزشی در مغازه‌ها ندارند اما شاید برای عیدی، مناسب باشند. بانک مرکزی از سال85 به‌طور رسمی اعلام کرده که دیگر هیچ اسکناس 10تومانی و 20تومانی‌ای در انبارش ندارد اما در چهارراه استامبول وضع فرق می‌کند، سامسونت‌ها پر است از اسکناس‌هایی که با دقت کنار هم چیده شده‌اند و فروشنده‌ها آن را با قیمت هربسته 10هزارتومان می‌فروشند. وضع اسکناس‌های رایج اما خیلی بد نیست؛ مثلا یک‌بسته 20تایی، 10هزارتومانی نو و تانخورده را می‌شود 236هزارتومان خرید و دلخوش بود که نوروز امسال، از لای قرآن به همه بچه‌ها و نوه‌ها می‌شود یک اسکناس سبزرنگ هدیه داد بلکه بهار هم به آنها، آیین سبزی و سبزماندن را هدیه کند. در این وسط، آنها 9درصد روی هر اسکناس سود می‌کنند؛ یعنی هر اسکناس 10هزارتومانی را 10هزارو900تومان می‌خرند و 11هزارو800تومان می‌فروشند؛ از کجا؟ نمی‌گویند از کجا! از دیروز که اعلام شده بانک مرکزی آماده ارایه اسکناس‌های نو است، جلو باجه‌های بانک ملی چهارراه استامبول شلوغ‌تر از همیشه است، چه فایده اما تقاضا آنقدر زیاد بوده که قرار است مثل سال‌های قبل، اسکناس‌ها را بگذارند توی دستگاه‌های عابربانک و مردم هربار شانسشان را پای دستگاهی امتحان کنند و ببینند که اسکناس نو می‌دهد یا نه. اگر هم کسی به شانس اعتقاد ندارد، چهارراه استامبول تا چندساعت‌مانده به ‌سال‌تحویل باز است و می‌شود این زمستان بی‌برف بچه‌ها را به ‌خاطره بوی اسکناس‌های تانخورده لای کتاب پیوند زد؛ لااقل در حد یک مراسم فرمایشی!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.