|

«بوکوحرام» با «داعش» بیعت کرد

پیوند بر سفره خون

نه آنکه حتی ذره‌ای بر سبعیت این گروه تروریستی بیفزاید، اما جنگجویان بوکوحرام عاقبت به پیوند ضمنی خود با تروریست‌های داعش رسمیت بخشیده‌اند. شامگاه روز شنبه، انتشار فایلی صوتی در حساب توییتری منتسب به گروه تروریستی بوکوحرام حکایت از آن داشت که «ابوبکر شکائو» رهبر این گروه تروریستی با خلیفه خودخوانده داعش، «ابوبکر البغدادی» بیعت کرده است. این اعلام وفاداری به خلیفه داعش در‌حالی صورت گرفته است که هنوز مشخص نیست آیا صدای شنیده‌شده در فایل صوتی هشت‌دقیقه‌ای متعلق به رهبر بوکوحرام است یا خیر. شکائو که در بین هواداران خود به «دارالتوحید» شناخته می‌شود، پیشتر بارها در ویدئوهایی از البغدادی تمجید کرده بود، اما تاکنون بیعت رسمی خود را اعلام نکرده بود، بیعتی که تحولات چندهفته اخیر حکایت از قریب‌الوقوع‌بودن آن داشت. رهبر بوکوحرام در‌حالی خشمگین‌ساختن دشمنان الله را دلیل اعلام وفاداری خود به گروه تروریستی داعش دانسته که همین چندروز پیش ویدئویی از سربریدن گروگان‌ها به‌دست جنگجویان بوکوحرام منتشر شده‌بود. البته که تروریست‌های بوکوحرام در سربریدن گروگان‌ها حتی از داعش نیز پیشگام‌تر بوده‌اند؛ اما آنچه در این میان به قرابت هرچه بیشتر این دو گروه گواهی می‌داد، استفاده از تکنیک‌های مشابه ویدئویی و حرفه‌ای‌ترشدن کارزار تبلیغاتی این گروه نیجریه‌ای است. تشکیل بازوی رسانه‌ای، افزایش فعالیت‌های مجازی و نهایتا زمزمه‌هایی مبنی‌بر تصمیم‌گیری شورای بوکوحرام پیرامون بیعت رسمی این گروه با خلیفه داعش کافی بودند تا خبر انتشار فایل صوتی اخیر چندان مایه تعجب نباشد. با این وجود، درست همانند نمونه‌هایی مشابه در لیبی، مصر، الجزایر و افغانستان، امکان عملی برپایی چنین ائتلافی است که محل بحث‌و‌جدل کارشناسان تروریسم شده است. «آرون زلین» از محققان موسسه مطالعات سیاسی خاور نزدیک در واشنگتن یکی از این افراد است که باور دارد هنوز مشخص نیست آیا همکاری‌های دو‌گروه چیزی فراتر از تشریک راهبردی شیوه‌های عملیاتی و مدیریتی را در بر‌می‌گیرد یا اعزام نیرو از سوریه، عراق و احتمالا لیبی به نیجریه در دستور کار دو‌طرف قرار دارد. «رایان کامینگز» تحلیل‌گر ارشد آفریقا نیز که از سال2011 و زیر چتر یک‌گروه مدیریت بحران در بریتانیا، فعالیت‌های بوکوحرام را زیر نظر داشته است، معتقد است بزرگ‌ترین معضل این گروه تروریستی تعدد جناح‌ها و عدم یکپارچگی آن است. او با اشاره به آنکه بنابر برآوردها، شش‌هزارجنگجو و 20هزارکیلومتر‌مربع از شمال‌شرق نیجریه دارایی‌های بوکوحرام به حساب می‌آیند، درباره احتمال فرمانبری مستقیم تمامی این جنگجویان از رهبران داعش ابراز تردید کرده و اظهار داشت این بیعت اخیر تنها اعلام وفاداری به اهداف و منویات داعش است. این در‌حالی است که هرگاه از انگیزه‌ها، چشم‌انداز و حتی خاستگاه بوکوحرام صحبتی به میان می‌آید، با موجی از پاسخ‌های متنوع و گاه متضاد روبه‌رو می‌شویم؛ ماهیتی پیوندی که حتی در مجادلات پیرامون معنای عنوان این گروه که از سوی برخی حرام‌بودن آموزش غربی ترجمه‌شده نیز کاملا مشهود است. این گروه که از سال2002 و به منظور مقابله با روند غربی‌شدن نیجریه و تمرکز ثروت در دستان اقلیت مسیحی جنوب آن کشور توسط محمد یوسف بنیان گذاشته شد، از سال2009 و با در پیش‌گرفتن جنگ چریکی سودای تشکیل دولتی اسلامی را در سر می‌پروراند. دامنه فعالیت‌های مسلحانه این گروه که تاکنون جان 13هزارنفر را گرفته و بیش از 5/1میلیون‌نفر را آواره کرده، به کشورهای همسایه چون نیجر و کامرون نیز کشیده شده است. همین ابعاد منطقه‌ای تهدیدات است که نیروهای چندملیتی آفریقایی، به رهبری چاد را نیز برای مقابله نظامی با این گروه به کمک ارتش نیجریه فرستاده است. بسیاری از کارشناسان ضدتروریسم بر این باورند، پیشروی ارتش نیجریه در استان یوبه و تجمع نیروهای بوکوحرام در شهر «گووزا» در استان «بورنو» برای رویارویی احتمالی با دشمنان چندملیتی خود سبب نزدیکی آن دو سازمان تروریستی شده که با تحمل شکست‌هایی سنگین طی هفته‌های اخیر، قصد بازآرایی نیروها و بالابردن روحیه هواداران خود را دارند؛ اهدافی که به گمان رهبران بوکوحرام، نه تنها از طریق اعلام وفاداری، بلکه با شدت‌‌بخشی به عملیات میدانی محقق خواهد شد. شاهد این مدعا نیز پنج‌حمله انتحاری روز شنبه در شهر «مایدوگوری» زادگاه این گروه تروریستی است که به گفته مقامات پلیس نیجریه، 54کشته و حدود 145زخمی برجای گذاشته‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.