لرستان، مشهد، اصفهان، تهران و آبادان در نظرسنجی «شرق»
هفتسین ِخالی از «سین» سیما
بهناز شیربانی: پشت خطتلفن منتظر برقراری تماس میمانم. منتظرم تا کسی از آنسوی خط جوابم را بدهد. «الو... . بفرمایید... .» سلام از روزنامه «شرق» تماس میگیرم... مزاحمتون شدم تا نظرتونرو درباره سریالهای تلویزیون بپرسم... . «اینروزا که به تعطیلات عید نزدیک میشیم دوست دارید چه سریالی ببینید... اصلا طرفدار چه نوع برنامههایی در تلویزیون هستید؟» تعدادی از مردم کشورمان از شهرهای لرستان، مشهد، اصفهان، تهران و آبادان پاسخگوی پرسشهای ما درباره چگونگی کیفیت سریالهای تلویزیون شدند و اینکه دوست دارند چهنوع سریالی در ایام نوروز ببینند یا اصلا تلویزیون نگاه میکنند یا نه؟ در ستایش «سلطان و شبان» خبرهای رسانه ملی در روزهای پایانی سال93 با تبوتاب پخش سریالهای نوروزی و ویژهبرنامههای سالتحویل سپری میشود؛ اتفاقی که بهنظر میرسد سالبهسال جذابیتش را برای مخاطب از دست میدهد. ریزش مخاطب تلویزیون در سالهای اخیر دلایل متعددی دارد که افت کیفی سریالها مهمترین آنهاست. هنوز هم وقتی پای صحبت مردم مینشینید و نظرشان را درباره سریالهای نوروزی میپرسید، شما را به سریالهایی چون«مرد هزارچهره»، «مرد دوهزار چهره»، «ترش و شیرین»، «اشکها و لبخندها»، «پایتخت» و... ارجاع میدهند؛ سریالهایی که امروز برای مردم تبدیل به نوستالژی شدهاند. برخی از آثار موفق تلویزیون در سالهای گذشته نیز متعلق به کارگردانهایی چون رضا عطاران یا مهران مدیری است که چندسالی است در تلویزیون حضور ندارند و جای خالیشان بهشدت احساس میشود. «فاطمه ایجادی»، زن میانسالی است که بعد از تماس و پرسش «شرق»، کاملا مسلط جواب میدهد. او که اکثر برنامههای تلویزیون را تماشا میکند، میگوید سریالهای نوروز سالهای گذشته مثل«پایتخت» برای مردم جذابیت داشت اما عمده سریالها بدآموزی دارند. او میگوید: «درست است که مثلا باید به موضوع اعتیاد پرداخته شود تا خانوادهها متوجه خطرات آن برای جوانانشان شوند اما سریالهایی که درباره آن ساخته میشود، بههیچوجه جنبه آموزنده ندارد یا مدتهاست که حجاب چادر در سریالهای ما خراب شده است. خودم چادری هستم، چه پیش از انقلاب و چه حالا اما متاسفانه سریالهایی ساخته میشود که بهنوعی این حجاب را مسخره میکنند. من ماهواره ندارم و سریالهای ترکی را تماشا نمیکنم اما احساس میکنم سریالهای ما هم جذابیت لازم را برای مردم ندارند.» محمدرضا خزاعی از لرستان که انتظار تماس اینچنینی را نداشته، به بدآموزی تلویزیون در سریالهایش از زاویه دیگری نگاه میکند. او نشاندادن فاصله طبقاتی مردم را در سریالها بهشدت چشمگیر میداند و در اینباره میگوید: «هنوز هم طرفدار سریالهای قدیم تلویزیون هستم مثل «سلطان و شبان». فاصله طبقاتی در سریالهای ما زیاد شده است و این اصلا خوب نیست. درحالحاضر ما بیشتر با دیدن سریالهای کرهای سرگرم میشویم اما ایکاش سریالهایی ساخته شود که برای جوانها آموزنده باشد.» میثم امینیان از مشهد هم نظری مشابه دارد. او معتقد است سریالهای قدیمی هنوز هم باطراوتتر از سریالهای جدیدند. میگوید با دیدن سریالهای ایرانی وقتش تلف میشود و موضوع سریالهای ایرانی برایش تکراری است و ترجیح میدهد در ایام نوروز فیلمهای خارجی تلویزیون را ببیند. «آیلین ستوده»، از تهران هم با اینکه سرش بهشدت شلوغ است، پاسخ ما را میدهد. از او میپرسیم آیا تلویزیون ایران را نگاه میکند یا خیر؟ میگوید: «من بهشدت سرم شلوغ است و اصلا فرصت دیدن تلویزیون را ندارم اما دوست دارم از سریالهای تلویزیون انتقاد کنم و بگویم بهتر است این قضیه عشق و عاشقی را در سریالها تمام کنند و بیشتر به مسایل اجتماعی مردم بپردازند. بهنظرم این موضوعی است که میتواند دردی از مردم دوا کند.» «محسن اینانلو»، دیگر شهروند تهرانی نیز به موضوع آموزش در تلویزیون اشاره میکند و میگوید: «بهتر است به مردم آموزشهایی در ارتباط با چگونگی حفظ محیطزیست داده شود و از ساخت سریالهای طنز بیمایه فاصله بگیریم. هرچند معتقدم موضوع عید نوروز با باقی ماههای سال متفاوت است و مردم باید با سریالهای طنز سرگرم شوند اما اولویت با آموزش مردم است.» تهیهکننده پایتخت چه میگوید؟ الهام غفوری، تهیهکننده تلویزیون که سهسال پیاپی با تهیه سریال«پایتخت» بسیاری را پای تلویزیون کشاند، معتقد است در کمشدن جذابیتهای سریالها تنها نمیتوان مدیران را مقصر دانست. او در اینباره میگوید: «طرح و ایده خوب، کارگردانی و گروه سازنده از جمله عواملی است که به کیفیت بهتر اثر کمک میکند. از این جهت معتقدم که نمیتوان تنها مدیران را در کیفیت بد اثری مقصر دانست. آنها تمام تلاششان را برای تصویب طرحی که برای مردم خوشایند باشد، میکنند و شاید از طرفی بهدلیل اینکه اساسا تلویزیون بودجه زیادی ندارد، مقصر باشند اما از سوی دیگر این گروه سازنده است که بخش زیادی از کیفیت مطلوب اثر را تضمین میکند.» او ادامه میدهد: «معتقدم که باید سراغ موضوعاتی برای ساخت سریال رفت که برگرفته از زندگی روزمره مردم باشد و آنها زندگی خودشان را ببینند، هرچقدر از این موضوع فاصله بگیریم، طبعا ارتباط مردم هم با تلویزیون کمرنگتر خواهد شد.» وی درباره عدمساخت سریال«پایتخت» در نوروز94 نیز میگوید: «در حقیقت این تصمیم ما نبود که سریال ساخته نشود. چند اتفاق دست به دست هم داد تا نوروز امسال این سریال را نداشته باشیم؛ تغییر مدیران تلویزیون و مصادفشدن نوروز با ایام فاطمیه که طبعا نمیتوانستیم سریالی صرفا طنز بسازیم دلایلی بود که باعث شد ما هم از ساخت سریال قطعامید کنیم. خودبهخود ما مشغول ساخت سریال«میکائیل» شدیم و محسن تنابنده هم سرگرم ساخت فیلم سینماییاش شد و دیگر فرصتی برای ساخت سریال نبود.» مردم ماهواره را خاموش کردند؟ فریدون حسنپور که مدتی قبل سریال «گذر از رنجها» را روی آنتن سیما داشت، معتقد است میتوان با ساخت سریال خوب مردم را جذب رسانه ملی کرد. او در گفتوگو با «شرق»به تجربه شخصیاش در سریال اخیر خود اشاره کرد و گفت: «واقعیت این است که اصلا فکر نمیکردم با وجود شبکههای ماهوارهای کسی سریال را ببیند. وقتی دیدم مردم بهخاطر دیدن «گذر از رنجها»، شبکهای که سریال ترکیه را پخش میکند را خاموش کردهاند بسیار خوشحال شدم.» قاسمخانی: باید صبور بود محراب قاسمخانی که بسیاری با نوشتههای او و برادرش پیمان قاسمخانی در تلویزیون خاطره دارند و جزو محبوبترین نویسندگان تلویزیون محسوب میشوند، درباره ریزش مخاطبان تلویزیون به «شرق» میگوید: «فکر میکنم در این شرایط دنبالمقصر گشتن فایدهای ندارد. چیزی برای مخفیکردن نیست. همه میدانیم که دوره قبل تلویزیون، دوره خوبی نبود و در دوره جدید کسانی مدیریت تلویزیون را به دست گرفتهاند که حداقل یقین دارم مخاطب برایشان اهمیت دارد.» او ادامه میدهد: «بهنظر من مدتها زمان خواهد برد که خرابهای آباد شود و نباید انتظار داشت که بههمینزودی همهچیز روبهراه شود. شاید امسال نوروز خوبی نداشته باشیم اما فکر میکنم سال94 سال بهتری برای تلویزیون باشد.» قاسمخانی با اشاره به اتفاقاتی که باعث شد طی چندسال گذشته ریزش شدید مخاطب در تلویزیون اتفاق بیفتد، اضافه میکند: «درحالحاضر مهمترین آسیب در تلویزیون نداشتن بودجه کافی است؛ اتفاقی که در دوره مدیریت پیشین تلویزیون قوت گرفت. تعدد شبکههای تلویزیونی یکی از آسیبها بود که باعث صرف بودجههای بسیاری شد. درحالحاضر میبینیم که شبکهها در هم ادغام میشوند و این خوب است یا اینکه بسیاری از همکاران ما در دوره قبل از تلویزیون فرار کردند که امیدوارم در دوره جدید به تلویزیون برگردند و همه این اتفاقات نیاز به زمان دارد.»تا چندروز آینده پخش سریالهای نوروزی آغاز خواهد شد و طبق روال، شبکهها برای این ایام برنامهریزی کردهاند. طبعا نتیجهگیری درباره چگونگی کیفیت آثار نوروز94 تلویزیون را باید به بعد موکول کرد اما بهنظر میرسد هفتسین مردم در نوروز94 از «سین» سیما خالی خواهد ماند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.