|

داعش شهر باستانی «نمرود» را تخریب کرد

شهر بی‌دفاع

مسوولان عراقی و مقامات بین‌المللی برای سال‌های متمادی به درخواست باستان‌شناسان وقعی ننهادند. آنان حتی به خود زحمت ندادند تا برای مصون نگه‌داشتن محوطه‌ای باستانی که از 4هزارو500سال پیش سکونتگاه اقوام آشوری بوده، سقف و حصاری برپا کنند. باوجوداین، اکنون که باستان‌شناسان برای نظاره محوطه باستانی شهر نمرود، باید از این پس تنها به تصاویر ثبت‌شده آن دل‌خوش کنند، دل‌نگرانی‌های پیشینشان ناچیز می‌نماید. آنان احتمالا پیش خود فکر می‌کنند شاید بهتر بود به جای آن‌که از مقامات بین‌المللی بخواهند این میراث تاریخی را از شر آفتاب سوزان، طوفان شن و باران‌های شدید فصلی محفوظ نگه دارند، ترفندی برای جلوگیری از هجوم بربرها می‌اندیشیدند؛ بربرهایی که گویا از دل تاریخ بیرون آمده تا به گفته «حبیب افرام» دبیر مجمع سریانی لبنان، نه‌تنها با تخریب و تصاحب روستاها، کلیساها و منازل آشوریان و پایان‌دادن به زندگی‌‌شان، آنان را از صحنه آینده منطقه پاک سازند، بلکه فرهنگ و تمدن گذشته‌ آنان را نیز نابود کنند. شاهد این مدعا نیز خبر آغاز عملیات تخریب شهر باستانی نمرود در 30کیلومتری جنوب‌شرقی موصل از سوی تروریست‌های داعش است که روز گذشته از سوی وزارت جهانگردی و آثار تاریخی عراق اعلام شد. این وزارتخانه طی بیانیه‌ای، ضمن محکوم‌کردن این آخرین گردن‌کشی تروریست‌های داعش دربرابر اراده جهانی و احساسات بشری، اعلام کرد تروریست‌ها از ظهر روز پنجشنبه و پس از به غنیمت‌گرفتن بسیاری از آثار باستانی نمرود، با اتکا به ماشین‌آلات سنگین نظامی دست به تخریب بناهای باقی‌مانده از این شهر شده‌اند. مقامات دولتی در حالی هنوز از دامنه ویرانی‌ها اظهار بی‌اطلاعی می‌کنند که برخی از منابع محلی در شهر موصل مدعی شده‌اند تمامی شهر با خاک یکسان شده است. یکی از سران قبیله‌ای موصل به خبرگزاری رویترز گفته است دیگر نشانی از مجسمه‌ها، دیوارها و حتی کاخی که پیش‌تر نماد این شهر باستانی بود، دیده نمی‌شود. اما در شرایطی که هنوز تصویری از ویرانه‌های نمرود پس از هجوم داعش منتشر نشده، «عبدالامیر حمدانی» استاد باستان‌شناسی دانشگاه «ستون‌بروک» نیویورک معتقد است حتی اگر شهر تاکنون کاملا ویران نشده باشد، قطعا در آینده‌ای نزدیک به چنین سرنوشتی دچار خواهد شد. او با اشاره به اینکه پس از تحولات اخیر، همه منتظر این رویداد بوده‌اند، بر عزم تروریست‌ها برای نابودی میراث عراق تأکید داشت و خاطرنشان کرد اقدام بعدی آنان نابودی شهر «هترا» به عنوان یکی از میراث‌های جهانی ثبت‌شده در 150کیلومتری جنوب‌غرب موصل است. این در حالی است که «تام هلند» مورخ بریتانیایی در گفت‌وگو با «گاردین» تخریب شهر باستانی نمرود را نه‌تنها جنایتی علیه آشوری‌ها و عراق، بلکه جنایتی در قبال بشریت دانسته و اظهار کرد داعش به‌عنوان میراث‌دار نازی‌ها و خمرسرخ، پی برده که نابودی گذشته، بهترین راه برای تسلط بر آینده است. «سوزان بوت» مدیر پروژه حفاظت از میراث عراق و افغانستان در دانشگاه آریزونا نیز که خود به مدت دوسال مسوولیت تحکیم ساختاری شهر را برعهده داشته، بقایای نمرود را هم‌چون مقبره توت‌آن‌خامون در مصر، گنجینه‌ای سربسته از اطلاعات مربوط به حیات باستان دانست و مدعی شد رواج پزشکی، نجوم، فنون زراعی، تجارت و بازرگانی در این شهر به عنوان یکی از چهارپایتخت اصلی آشوریان موجب شده از آن به‌عنوان یکی از گهواره‌های تمدن غرب یاد شود؛ حقیقتی که به گمان این باستان‌شناس، خسران اخیر را غیرقابل‌جبران می‌کند. «ایرینا بوکووا» مدیرکل سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی سازمان ملل متحد (یونسکو) نیز تخریب آشکار میراث فرهنگی را جنایت جنگی خوانده و اطمینان داد نهاد متبوع او ساکت نخواهد نشست. مدیرکل یونسکو که به گزارش خبرگزاری فرانسه، پیرامون همین موضوع دیداری با سران شورای امنیت و دیوان بین‌المللی کیفری داشته است، از تمامی رهبران سیاسی و مذهبی جهان خواست تا دست‌دردست یکدیگر به همگان یادآور شوند تخریب میراث فرهنگی بشری هیچ‌گونه توجیه سیاسی یا مذهبی را برنمی‌تابد. این در حالی است که دبیر مجمع سریانی لبنان با تشبیه اتفاقات ماه‌های اخیر به حمله مغول‌ها، بی‌عملی جامعه بین‌الملل را محکوم کرده و بر لزوم تشکیل یک کارزار بین‌الادیانی و طراحی نقشه برای یک اقدام نظامی موثر و واقعی برای پایان‌دهی به منازعات از سوی اعضای ائتلاف و خصوصا کشورهای عربی تاکید کرد. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- نمرود، یا کالخ (چنان‌که در تورات از آن یاد شده) نام شهری تاریخی در بین‌النهرین شمالی و کرانه رود دجله است که مدت‌ها پایتخت آشوریان بود. این شهر که محوطه آن از حدود 2500سال قبل‌از میلاد‌مسیح، میزبان اقوام آشوری بوده است، در 1250 قبل‌از‌میلاد از‌ سوی شلمنسر اول بنیان گذاشته شد. بعدها این آشور ناصیرپال‌دوم بود که با احداث دیوارهایی بلند در سده‌نهم قبل‌از‌میلاد، نمرود را به‌عنوان پایتخت خود برگزید؛ عنوانی که آن را تا به قدرت رسیدن سارگون‌دوم به‌مدت 160سال یدک می‌کشید. این شهر که پس از سقوط نینوا در 612قبل‌از‌میلاد تقریبا خالی از سکنه شد، بیش از 13کیلومترمربع مساحت داشته و به‌علت وجود معابد، کاخ‌ها و زیگوراتی عظیم از شهرتی فراوان برخوردار بود؛ بناها و آثار باستانی که بخش اعظم آنان به تدریج و پس از آغاز حفاری‌های مدرن در منطقه از قرن نوزدهم به موزه‌هایی در اروپا و ایالات‌متحده منتقل شدند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.