|

به احترام درخت

شرق: نهال‌های لاغر و خیس در پیت‌های حلبی کوچک ردیف‌به‌ردیف منتظر آنهایی هستند که می‌خواهند باغچه زمستانی‌شان را صفایی بدهند. رسم اسفندی مردمان ایران که سبقه‌ای هزارساله دارد، در میان زندگی ماشینی این‌روزها می‌جوشد و جریان پیدا می‌کند؛ براساس آمارها فقط در نیمه دوم اسفند هرسال، تقریبا 300هزار اصله نهال در سراسر ایران در خاک فرومی‌رود نه توسط دولت‌ و شهرداری‌ها که ملزم به انجام این کار هستند، بلکه توسط خود مردم؛ در حیاط‌های کوچک و بزرگ خانه‌ها یا در باغچه‌های کوچک روبه‌روی آپارتمان‌ها. اما همه اینها باعث نمی‌شود که زمستان گرم امسال، خدعه در کار نهال‌کاری نکند؛ محمد رامشینی، یکی از تولید‌کنندگان و توزیع‌کنندگان نهال در تهران می‌گوید که گرمای زودهنگام زمستان، بسیاری از نهال‌ها را به شکوفه و سرشکوفه‌دادن واداشته و ممکن است بعضی از جابه‌جایی‌ها، به خشک‌شدن نهال بینجامد: «هوا به شکلی است که ما توصیه نمی‌کنیم در محیط‌های شهری، نهال میوه کاشته شود؛ حتی میوه‌های مقاومی مثل خرمالو و زیتون. به نظرم بهتر است مردم از نهال‌های بومی تهران برای کاشت استفاده کنند، مثل چنار، کاج و حتی نهال‌های پیچک و مو. اگرچه پیچک آب فراوانی مصرف کرده و درخت به حساب نمی‌آید.» همین زمستان گرم و کم‌آب هم میزان تولید نهال را در استان‌های مولد، به‌شدت کم کرده و روی قیمت‌ها تاثیری 20 تا 30درصدی گذاشته و حالا یک نهال متوسط گیلاس را 30هزارتومان کمتر نمی‌توان خرید. در این میان اگر شهرداری هم نهال‌هایی به‌صورت رایگان در اختیار مردم قرار می‌دهد، علاوه‌بر آنکه تطهیری است بر قطع درخت‌های اصلی‌ترین خیابان‌های شهر، نشانی است از نبود یک برنامه پایدار برای توسعه فضاهای سبز تهران: «در حال حاضر بیشتر نهال‌های سایه‌دار به مردم داده می‌شود که این نهال‌ها، آب فراوانی مصرف می‌کنند و بهره‌ای برای خانواده‌ها ندارند. در میان نهال‌های میوه‌دار هم شهرداری تنها به نهال توت علاقه نشان می‌دهد که متاسفانه چندان با شرایط زندگی در تهران همسو نیست.» اینها بخشی از انتقاداتی است که رضا ایمانی، کارشناس جنگل‌ها و مراتع با «شرق» در میان می‌گذارد اگرچه او هم می‌گوید سنت درختکاری در ایران تنها یک‌قرن است که دولتی شده، چراکه پیش‌تر خود مردم، درخت می‌کاشتند. پس چه خودتان نهال خریده‌اید و چه نهال‌های شهرداری را برای کاشتن تهیه کرده‌اید، حواستان باشد راه‌های مختلفی هم وجود دارد می‌توانید با اطمینان بالا، نهال‌های خود را از پیت‌های حلبی به خاک باغچه و گلدان بیاورید. عبدالله ریاستی، کارشناس کشت و زراعت معتقد است که بهترین زمان برای این کار شب‌هایی است که هوا سردتر است: «وقتی که هوا سرد باشد، ریشه آسیب کمتری می‌بیند اما حتما باید دقت کنید که تاریکی شب، باعث نشود در حین انتقال، ریشه‌ها آسیبی ببینند.» اگر دنبال این هستید که درختتان رشد منطقی و مصرف آب پایینی داشته باشد، پای نهال تازه‌کاشته‌شده، خاک‌های مصنوعی و خاک‌برگ‌های شیمیایی گلفروش‌ها را هم نریزید، بروید و از دشت‌های اطراف شهر، چند کیسه خاک معمولی بیاورید و با خاکبرگ‌های طبیعی مخلوطش کنید و بعد بریزید پای درخت. در آیین‌های قدیم ایران، برای تولد هر کودکی یک درخت می‌کاشته‌اند تا با او رشد کرده و ببالد، حالا این سنت به تولد سال‌ها کشیده و ایرانی‌های خسته از آلودگی هوا و قطع شبانه درخت‌های شهرشان، دست به کار غرس نهال شده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.