گفتوگو با دبیر ائتلاف فراگیر اصولگرایان:
دولت در حوزه سیاسی تحتفشار تندروهاست
طیبه میرحسینی
از سخنان رییسجمهور در باب اهمیت پرداختن به مسایل سیاسی، بهعنوان جدیترشدن دولت در این مساله تعبیر شد. اما این حوزه هم مانند سیاست خارجی، چالشهایی جدی و مخالفان تندرویی دارد. علی دورانی از فعالان سیاسی اصولگراست که دبیر ائتلاف فراگیر (منتقدان احمدینژاد) در انتخابات مجلسهشتم بود. وی در گفتوگو با «شرق» عملکرد دولت را تا به اینجا، مثبت ارزیابی کرده و سیاست داخلی را حوزهای دشوار برای فعالیت میداند.
موضوع سیاست داخلی، به میزانی که قانون برای دولتها تکلیف کرده در دستور کار دولت یازدهم قرار داشته است؟ دولت آقای روحانی در شرایط موجود، نباید با توقعات فزاینده مواجه شود. ایشان در بستر انتخاباتی رییسجمهور شدند که همانند دورههای گذشته، سیاستزدگی جای سیاسیبودن انتخابات را گرفته بود و در این فضا که هنوز نیز باقی است، انجام اصلاحات در سیاست داخلی برای کسی که به قدرت رسیده، چندان مقدور نیست. هر دوجناح اصولگرا و اصلاحطلب توقعات و انتظاراتی از وی دارند و دکترروحانی را پلی برای رسیدن به اهداف خود میدانند. آنها وقتی به خواستههای خود دست نمییابند، معمولا از عملکرد دولت انتقاد میکنند که متاسفانه بسیاری از منتقدان دولت، منتقدان دلسوز و مشفقی نیستند و انتقاداتشان بیشتر سیاسی است و حتی گاهی تمجید و تعاریفی هم که میشود، سیاسی است. در هر صورت بستر انتخابات طوری بود که دکترروحانی، دولتی مختلط را تشکیل دادند و در قسمتهای مختلف سعی کردند با نگاه شخصی خود از معتدلان هر جناح استفاده کنند بهطوری که هم جناح اصولگرا و هم جناح اصلاحطلب، ایشان را از خود میدانستند. البته به نظر بنده، با گذشت زمان و نزدیکشدن به انتخابات دیگر همانند انتخابات مجلسشورایاسلامی و انتخابات ریاستجمهوری، فضای موجود برعکس خواهد شد و تندروها و افراطیون، دکتر روحانی را به طرف مقابل نسبت میدهند. من پاسخ سوال خود را نگرفتم. بههرحال حلشدن هر مسالهای اعم از اقتصادی، اجتماعی، سیاست خارجی و سیاست داخلی به بازه زمانی مشخصی نیاز دارد. دولت یازدهم کشور را با شرایط نامناسب اقتصادی و درصد بالای تورم و بیکاری از دولت دهم تحویل گرفته است. انتظار اینکه یک دولت در جغرافیای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ایران در مدت کوتاهی بتواند کار خاصی انجام دهد و گرههای بزرگی را باز کند، غیرمعقول است. نگفتید در سیاست داخلی، نگاه شما در مورد عملکرد دولت چیست؟ اینکه گفته شود آقای دکترروحانی در حوزه سیاست داخلی عملکرد مثبتی نداشته، ادعای درستی نیست. ایشان از همان ابتدا بیشتر به مسایل سیاست خارجی پرداختند و در کنار آن سعی کردند شناختی از وضعیت داخلی اقتصاد ایران و مشکلات پیشرو پیدا کنند. پس از تعیین جهتگیریهای اقتصادی، مجموعه دولت بهدنبال آن است که با شناخت درست و در فرصت زمانی کافی، مسایل دیگر را نیز حلوفصل کنند. آنچه دکتر روحانی قول آن را داده بود، مساله سیاست خارجی با محوریت پرونده هستهای و رفع تحریمهای غرب بود که در این زمینه وزیر خارجه و تیم مذاکرهکننده نهایت تلاش خود را کردند و امیدواریم ادامه روند مذاکرات با طرف مقابل به پیروزی نسبی منجر شود. اما وعدههای انتخاباتی توسط رییسجمهور و اعضای ستاد ایشان در مورد سیاست داخلی و بازشدن فضای سیاستورزی، پررنگ بود. بله، بر این اساس شاید انتقاد از عدم پیشرفت در سیاست داخلی نیز چندان غیرمعقول نباشد اما باید این نکته را مورد توجه قرار داد که کابینه دولت متشکل از نیروهایی از هر دو جناح است، مثلا آقای رحمانیفضلی؛ وزیر کشور، صبغه اصولگرایی دارد و با این وزیر، اصلاحطلبان نباید توقع رسیدن به خواستههای خود را داشته باشند و هر دوجناح بدانند این فضا با دشواریهای خاص خود همراه است. از طرفی دیگر دکترروحانی در شرایطی پیروز انتخابات ریاستجمهوری شده که شرایط موجود نیز اجازه اصلاحات زیادی را نمیدهد. همچنین دکتر روحانی با آرای نزدیک توانسته در بین بزرگان نظام هژمونی وی از اعتماد ایجاد کند و این امر نیز تا حدودی دست ایشان را در انجام برخی اصلاحات داخلی بسته است. شاید اگر رییسجمهور به جای اعلام مواضع در سخنرانیهای پیاپی، جهتگیریهای خود را در حوزههای مختلف، بهخصوص سیاست داخلی، فرهنگ و اقتصاد پیش میبرد، نتیجه بهتری میداشت و دلچسبتر میبود. انتقاداتی نیز همچنان از رییس دولت قبلی صورت میگیرد که این انتقادات هرچند بهحق، از زمان انتخابات ریاستجمهوری مشهود بود و حتی همه کاندیداها به اوضاع و شرایط بحرانی اقتصادی کشور اذعان داشتند و انتقادات زیادی نیز از سوی کارشناسان سیاسی و اقتصادی مطرح شده بود. پس طبیعتا کسی که در عرصه این دوره از انتخابات پیروز میشد، با آگاهی از اوضاع و قبول وضعیت اقتصادی کشور بود. بههرحال عملکرد دولت قبل بیشتر، باعث سیاستزدگی اقتصاد شد و حالا دکتر روحانی با نگاه به آینده، باید این نقیصه را رفع کند و آن را تکرار نکند. آیا دولت تحت تاثیر فشارهای سیاسی قرار گرفته است؟ دولت یازدهم طبق وعدهها و قولهایی که داده بود، در حوزه دیپلماسی و سیاست خارجی موفق عمل کرد و اکنون باید تلاش کند ضمن کاهش تورم، افزایش ارزش پول ملی را نیز محقق و حداقل امکانات رفاهی را برای مردم فراهم کند. اما بهدرستی اشاره کردید که دکتر روحانی با توجه به شرایط جامعه، برای ورود به هر حوزهای با مشکلاتی روبهرو خواهد شد و از هر طرف فشارهایی به ایشان وارد خواهند کرد. این مساله بهطور جدی در حوزه سیاسی دیده میشود. هشدارهایی که تندروهای منتسب به اصولگرایان در مورد عدم تغییر در فضای سیاسی از سوی دولت مطرح میکنند، به چه دلیل است؟ برخی که جریان اصولگرایی را متعلق به خود میدانند، اگر میتوانستند، اجازه نمیدادند این افراد در انتخابات ریاستجمهوری یازدهم و در یکسالونیم گذشته میدانداری و ذهن تودههای مردم را مشغول کنند. جریان اصولگرایی به دلیل نوع نگاه افراطیون، ادعایی که در مورد پشتوانههای خود پررویی سیاسیای که دارند، نمیتواند اینها را کنترل و مهار کند. بهطوری که حتی در انتخابات گذشته مانند مجالس هشتم و نهم و ریاستجمهوری دهم نیز ضربه زیادی از اینها خوردهاند. انتخابات ریاستجمهوری یازدهم نیز مصداق عینی این امر بود. جریان اصولگرایی، طبیعتا در حال حاضر هم به علت شکست در انتخابات و هم بهخاطر فضای سردی که بعد از انتخابات در بین آنها پیش آمد، شرایط طبیعی ندارد. متاسفانه گاهی نیز از ابزارهایی برای حفظ وضعیت مورد دلخواه خود استفاده میکنند. البته نگاه تند و افراطی همیشه و در همهجا در طول تاریخ ایران بوده و رفتار آنها ملاک و معیاری برای بررسی و تعریف جناحها نیست. دولت چگونه میتواند در حوزه سیاست داخلی، تغییر ایجاد کند؟ حداقل انتظار این است که صداوسیما وظیفه خود را در قبال اینها انجام دهد و ضمن حمایتنکردن از این افراد، آنها را مورد آسیبشناسی قرار دهد. شاید مقداری رفتارشان با رفتار نظام تنظیم شود و ملاک عمل خود و رفتارهایشان را فرمایشات مقاممعظمرهبری قرار دهند و از این تندروی و حرکت جلوتر از رهبری دست بردارند. البته دولت نیز نباید در رفتار رسانهای خود در دام افراطیون گرفتار شود حتی اگر در این رفتار نگاه پدرانهای داشته باشد، جای دوری نمیرود. اما اگر به دام اینها بیفتد و بخواهد با اینها برخورد رسانهای داشته باشد، آنها ممکن است بتوانند دولت و رسانههای دولتی را به خود مشغول کرده و مشکلاتی را برای دولت ایجاد کنند و طبیعتا به حداقل موفقیتهایی برسند. برخی میگویند دولت اگر در سیاست خارجی و اقتصادی موفق شود، به سراغ سیاست داخلی هم خواهد رفت اگر نه، این کار را نمیکند. وابستهکردن این حوزههای مجزا از هم به یکدیگر، چقدر درست است؟ دولت یازدهم اگر بتواند دو،سهپله در اقتصاد عمومی و اقتصادی که مردم در آن درگیر هستند، بهصورت واقعی نه پوپولیستی که در دولت گذشته دیدیم، جلو برود، طبیعتا دستش بازتر خواهد بود و حمایتهای بیشتری را از جانب مردم، نظام، عقلا و سیاسیون خواهد داشت که در اینصورت بهتر میتواند با افراطیون رفتار جدیتری داشته باشد و مشکلات سیاست داخلی را حل کند. اما در حال حاضر با توجه به وضعیتی که دولت در آن قرار دارد، ورود به حوزه برخی از مسایل داخلی زودهنگام است و باید مقداری صبر و تحمل کرد. البته از یاد نبریم در مسیر کار دولت یازدهم نیز کارشکنیهایی صورت میگیرد که هدفشان نگهداشتن وضعیت سیاست داخلی در شرایط قبل از دولت دکتر روحانی است. طبیعی است که آنها مخالفان رییسجمهور و هرگونه تغییر فضایی هستند و هدفشان این است که فضا را در همان حالت بدون تغییر حفظ کنند و برای رسیدن به هدف خود از امکانات رسانهای که در اختیار دارند، استفاده میکنند. دولت باید نگاه مدبرانهای به آنها داشته باشد و بداند آنهایی که چنین رفتار میکنند، رفتارشان تعیینکننده نیست و نمیتوانند جلو تغییر فضا را بگیرند. آنها در بهترین حالت شاید فقط بتوانند قشری از مردم را تحریک کرده و با رفتارشان جنجالسازی کنند، اما در کل، کانونها و نقطههای تصمیمگیری در نظام، توجهی به این تندرویها و افراطگریها ندارند. طبیعتا اگر روحانی بتواند بازی را در سطح کلانتری پیگیری کند، میتواند تندروها را هم دور بزند و به اهداف خود برسد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.