|

تاکتیک مصاحبه

صباح زنگنه . تحلیلگر سیاست خارجی

مذاکرات‌هسته‌ای ایران و گروه‌1+5 به مراحل کاملا جدی و حساس خود رسیده است. در چنین مواقعی بر‌اساس یک‌قاعده مرسوم در مذاکرات بین‌المللی، همه طرف‌های مذاکره از تاکتیک‌های خاصی بهره می‌برند که به‌دلیل انعکاس بیرونی، رسانه یکی از بهترین ابزارهای آن است. بعضا دیده‌شده طرفین از احتمال به‌هم‌خوردن مذاکرات سخن می‌گویند، درحالی‌که در دل مباحث غیررسانه‌ای، آخرین رایزنی‌ها در‌حال انجام است. دلیل این امر فرستادن پیام به‌طرف مقابل و محیط درگیر مذاکرات است. وقتی ایران صراحتا اعلام می‌کند اگر خواسته‌های قانونی کشورمان پذیرفته نشود، دلیلی برای ادامه مذاکرات وجود ندارد، ارایه پیام صریح به‌طرف آمریکایی، محیط آن کشور و حامیانش، مدنظر قرار دارد. گفته‌های وزیر خارجه ایالات‌متحده را نیز باید به‌عنوان تاکتیک مراحل پایانی تلقی کرد که هدف آن، تضعیف روحیه طرف مقابل و کسب حداکثر امتیاز از ایران است. برای دیپلمات‌های باسابقه جمهوری‌اسلامی‌ایران، این نوع روش‌ها کاملا شناخته‌شده بوده و بخشی از آن ناشی از استحکام مواضع در‌طول ماراتن گفت‌وگوهاست. حمایت مقام‌معظم‌رهبری، رییس‌جمهور و همه سطوح مدیریتی کشور از مذاکرات، سبب‌شده وزیرخارجه و سایر مذاکره‌کنندگان ایرانی تاکید کنند خارج از چارچوب‌های معمول یک‌توافق جامع، گامی برنخواهند داشت و هیچ‌نوع وقت‌کشی را هم برنخواهند تابید. تعیین سریع زمان دور بعدی مذاکرات را باید در چنین فضایی ارزیابی کرد. اضافه‌شدن رییس سازمان انرژی‌ اتمی و وزیر انرژی آمریکا به‌منظور تسهیل در مراودات فنی نیز به‌دلیل پرهیز از هر‌نوع اتلاف وقت است تا به‌جای رفت‌و‌برگشت به پایتخت‌ها، با چهره‌های ارشد هر دو‌کشور در این حوزه نیز تبادل‌نظر صورت گیرد. اینکه پس از مباحث سیاسی و حقوقی، حالا جزییات مباحث فنی اتمی هم به بحث گذاشته می‌شود، بی‌تردید نشانه ورود مذاکرات به فاز تازه‌ای است. به باور نگارنده حضور مقامات اقتصادی کشورمان در مذاکرات که در بحث تحریم‌های بانکی و قوانین پولی و مالی جهانی خبره و صاحب‌نظر هستند، هم می‌تواند تضمین‌کننده نوع لغو تحریم‌ها در‌راستای حرکت آزاد اقتصادی کشور در ابعاد مختلف باشد. شاید این مثال، روشن‌کننده بهتر شرایط امروز مذاکرات باشد. دیده‌ایم که قطار پیش از رسیدن به مقصد، شاهد اوج‌گیری سرعت در نزدیکی ایستگاه مقصد است. از مواضع روز گذشته مسوولان دیپلماسی دو‌کشور می‌توان این استنباط را داشت که مسایل کلی و برخی مسایل جزیی، تا حدی پاسخ‌های لازم را دریافت کرده است و اندک‌مسایل باقی‌مانده نیز در‌حال بررسی است. فضای تحولات جهانی، اهمیت رسیدن شش‌کشور طرف مذاکره با ایران، به یک‌توافق خوب را محتمل‌تر ساخته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.