|

حس مشترک

علی ذهابی

سفر روحانی به قم پس از آن صورت می‌گیرد که عنوان شده بود خراسان‌شمالی مقصد چهاردهمین سفر استانی او خوهد بود. این تغییر‌مسیر، به‌نظر بسیاری، با اهدافی مشخص انجام شده است؛ اهدافی که اهمیت آن فراتر از حل مشکلات یک ‌استان است و در ابعاد ملی ارزیابی می‌شود. نکته‌ای که نباید از آن غافل شد این است که پیروزی حسن روحانی به‌عنوان پیروزی جامعه روحانیت محسوب می‌شود؛ به‌این‌دلیل که او یک‌روحانی است. فارغ‌از اینکه موفقیت دولت او حتما در کارنامه همه جریان‌های حامی روحانی به‌خصوص اصلاح‌طلبان به‌عنوان یک‌نقطه قوت ثبت خواهد شد. بر‌همین‌اساس، رییس‌جمهور روحانی نگاه ویژه‌ای به همراهی جامعه روحانیت با دولت متبوعش دارد. تلاش دولت از زمان روی‌کار‌آمدن تاکنون در راستای نزدیکی بیشتر به روحانیون پر‌نفوذ هم شاهدی بر این ادعاست. باید این نکته را در نظر داشت که بیوت علمای مذهبی - نه به‌عنوان یک‌مرکز حقوقی که در قامت نهاد‌های با‌نفوذ اجتماعی -از اهمیت بسیاری برخوردار هستند. به‌همین‌دلیل سفر هیات‌دولت به قم را می‌توان فرا‌تر از یک سفر استانی ارزیابی کرد؛ سفری که بی‌شک می‌توان نتایج آن را در آینده راه حسن روحانی دنبال کرد. رییس ‌دولت اعتدال در بسیاری از مسایل با مشکلات جدی مواجه است: بخش فرهنگ به‌دلیل ماهیت ذاتی حوزه‌های علمیه، بیش از دیگر حوزه‌ها مورد توجه علمای مذهبی است. دولت از یک‌سو باید به شعارهای انتخاباتی رییس‌جمهوری در حوزه فرهنگ پاسخ دهد و از‌سوی‌دیگر، پاسخگویی به این شعارها نیازمند تعامل و البته جلب‌رضایت علماست. سامان‌دادن به صدور مجوز‌ها برای کتاب‌، فیلم و آثار هنرمندان در حوزه موسیقی که در هشت‌سال گذشته با برخورد‌های سلیقه‌ای، پشت در ممیزی وزارت ‌ارشاد معطل مانده بودند، از این موارد است. برگزاری کنسرت‌ها و اجازه اکران برخی فیلم‌ها و اجرای تئاتر نیز جزو موضوعاتی است که دولت را در یک شرایط دوگانه قرار می‌دهد و باید به‌دنبال راهی میانی باشد. از یک‌سو دولت باید در صدور این مجوزها به عرصه اجتماعی توجه کند و از‌سوی‌دیگر باید خط قرمزهای مذهبی و مورد‌نظر علما را در نظر بگیرد.

اما روحانی با مشکلات دیگری نیز روبه‌روست؛ مشکلاتی که برخی گروه‌ها که در پی تضعیف دولت گام بر‌می‌دارند، سعی دارند دولت را به یک سمت هل بدهند تا این تعادل را بر‌هم بزنند. چنانکه پس از روی‌کار‌آمدن دولت حسن روحانی شاهد هستیم برخی گروه‌ها که در گذشته غیرفعال شده بودند، امروز به‌دنبال حضوری موثر در عرصه اجتماعی و سیاسی کشور هستند. راهپیمایی بدون‌مجوز در اعتراض به وضعیت حجاب در مقابل وزارت‌کشور، مانور تبلیغاتی روی موضوع صدور مجوز برای تکخوانی زنان از‌سوی وزارت ‌ارشاد و بر‌‌هم‌زدن سخنرانی برخی چهره‌های سیاسی و مذهبی که همسو با دولت هستند؛ از‌جمله تلاش‌های این جریان برای به‌حاشیه‌راندن دولت است. اما این تمام ماجرا نیست. حسن روحانی با شعار حل مساله هسته‌ای ایران با غرب پا به عرصه انتخابات گذاشت. موضوعی که دولت از همان آغاز‌به‌‌کار، یعنی شهریور سال92، در حاشیه نشست سالانه سازمان ملل تلاش برای رفع تحریم‌ها علیه کشورمان را در مذاکرات با 1+5 کلید زد. مذاکراتی که حالا پس از یک‌سال‌و‌نیم در آستانه توافقی تاریخی قرار دارد؛ توافقی که مخالفان داخلی آن، از حصول چنین توافقی دلواپس‌اند. دلواپسانی که به‌هر‌حال در میان آنها افراد با‌نفوذی در جامعه روحانیت هم به‌چشم می‌خورد و این نگرانی حسن روحانی را بیش‌از‌پیش می‌کند. بالا‌رفتن بیلبوردهای «صداقت آمریکایی» و برگزاری همایش‌های متعدد با نام «دلواپسان» در نقد مذاکرات هسته‌ای، در کنار تلاش برخی نمایندگان مجلس در بهارستان برای زیر فشار گذاشتن تیم مذاکره‌کننده و دولت، این نگرانی را در رییس‌جمهوری بیشتر می‌کند. به‌همین‌جهت سفر حسن روحانی به قم در آستانه مذاکرات هسته‌ای که پیش‌از‌این اعلام شد- اسفند‌ماه زمان توافق کلی با غرب خواهد بود- می‌تواند برای جلب حمایت علما از توافق احتمالی باشد. با‌توجه به‌ اینکه حمایت معنوی جامعه روحانیت به جز اقشار مختلف مردم، موجب آرامش در بخش‌هایی از جامعه می‌شود که جریان‌های منتقد ذی‌نفوذ هستند. حسن روحانی به‌خوبی می‌داند همراه‌کردن علمای قم به‌عنوان کانون مذهبی کشور در پیشبرد سیاست‌های او برای تحقق شعارهای انتخاباتی‌اش، بسیار اهمیت دارد. این همراهی در‌نظر روحانی می‌تواند ضامن موفقیت او باشد. باید دید آیا این موضوع، نقطه اشتراک جامعه پرنفوذ روحانیت با رییس‌جمهور روحانی هست یا خیر؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.