|

سرمایه‌های مشکوک یا همان پول‌های کثیف

امیرحسین علم‌الهدی

«صاحب سرمایه» خوشنام‌ترین واژه فعلی در سینمای ایران است و این کلمه ترکیبی «کلیدی» همانند شاهین پادشاهی می‌تواند نقش منجیگری را برای سینمای ایران و سینماگران بازی کند و همانند Godfather می‌تواند در لایه‌های پنهان سینما مانند اسید نفوذ کند و هیچ هماوردی هم نداشته باشد و برای سینماگران هم فرقی نمی‌کند که این «پول نفت» باشد یا «پول سپرده‌های بانکی» و یا «پول یک عاشق سینما» یا اینکه «پول حامی‌ای که به سینما به‌صورت حرفه‌ای می‌نگرد» و تقریبا تمام درهای دفاتر عالی‌رتبه‌ترین مقامات سیاسی و پایین‌ترین فعالان بخش خصوصی روی این خوشنام‌ترین واژه‌های سینمایی چارطاق باز است و این صاحبان بلامنازع سینمای ایران قادرند با اهرم سرمایه، نبض بازار سینما را برعهده بگیرند. در زمانی «پول نفت» بلای جان سینما شد و با تولید فیلم‌های به‌اصطلاح فاخر، نرخ هزینه تولید فیلم‌ها را با افزایش غیرمنطقی مواجه کرد و از یک‌سو فعالان سینما با افزایش غیرواقعی هزینه‌ها در گزارش‌های مالی خود به سرمایه‌گذاران و از دیگرسو با تولیدات غیرکیفی که نه این تولیدات توانسته‌اند به فروش معقولی دست پیدا کنند و نه توانسته‌اند باعث اعتبار معنوی صاحبان سرمایه شوند باعث شدند که خیلی از سرمایه‌های سرگردان از «شر» سینمای هزارلایه خود را رها کنند و «خیر» خود را در بازارهای دیگر که دارای امنیت بیشتری هستند جست‌وجو کنند! سینمای ایران بیش از اینکه به تامین سرمایه‌های دولتی خود خوشبین باشد، چاره‌ای ندارد که نسبت خود را با بازار سرمایه خارج از دولت بازتعریف کند و به سرمایه‌های این بازار برای ادامه حیات خود وفادار بماند. فارغ از فقدان اندیشه مناسب در میان صاحبان سرمایه مشتاق ورود به سینمای ایران، سینماگران ایرانی چاره‌ای ندارند که برای حفظ و ارتقای میزان مشارکت روزافزون سرمایه‌های «بی‌مقصد» بازار سرمایه ایران خود را «خوشنام» جلوه دهند تا بتوانند بازار کسب‌وکار خود را رونق دهند و این استراتژی مخدوش‌شده سینما طی این سالیان به دلیل منفعت‌طلبی شخصی و کوتاه‌مدت تعدادی از سینماگران باعث شده است که سینما از میزان مطلوب جذب سرمایه‌های بازار سرمایه محروم شود و چنانچه سینما در تمام ابعاد دولتی و خصوصی خود نتواند خود را با مقتضیات بازار سرمایه وفق دهد، دیری نمی‌پاید که همانند کاهش منابع دولتی باید منتظر خشکسالی شدید در جذب سرمایه‌های غیردولتی باشیم و با توجه به افزایش بی‌سابقه نقدینگی در بازار سرمایه ایران‌زمین که این میزان سرمایه سرگردان تهدیدی جدی برای اقتصاد کشور محسوب می‌شود سینمای ایران می‌تواند این تهدید را به یک فرصت تبدیل کند و با یک برنامه‌ریزی مناسب حداقل برای تامین سرمایه‌های مورد نیاز سینما از این میزان سرمایه سرگردان نهایت استفاده را کند و چاره‌ای نیست که سینماگران به‌خاطر حیات حداقلی سینما در سال‌های سخت اقتصادی پیش‌رو از منفعت‌های حداکثری کوتاه‌مدت خود دست بکشند و بگذارند هر سرمایه‌ای (البته با سنجش کیفیت آن‌که در ادامه عرایضم مقصودم را از کیفیت سرمایه خواهم گفت) بنا به هردلیلی که وارد سینما می‌شود در مکانیسم منطقی خود از زمان جذب تا زمان برگشت سرمایه به سیر منطقی خود وفادار باشد تا این چرخه جذب سرمایه در سینمای ایران بتواند کارکرد حداقلی گردش بازار سرمایه را در داخل سینما تضمین کند. سینماگران عزیز اعم از مدیران دولتی و فعالان بخش خصوصی: شاید جذب سرمایه برای فعالیت کوتاه‌مدت برای جشنواره یا تولید و توزیع فیلمتان برایتان وسوسه‌انگیز باشد و سرخوشتان کند از گذر چندصباحی با این سرمایه‌های دلربا، اما چنانچه این سرمایه برای اولین و آخرین‌باری باشد که در سینما ورود پیدا می‌کند، این «باخت» سینمای ایران است و شاید شما در کوتاه‌مدت برده‌اید اما یادتان باشد بازنده اصلی، سینمای ایران است که شما هم داخل آن هستید پس هرگز به خودتان، دوستانتان و همکارانتان به‌خاطر منافع زودگذر و کوتاه‌مدت خیانت نکنید و حرمت سرمایه‌های واردشده به سینما را نگه دارید و چنانچه می‌دانید سرمایه‌ای ناپاک است، وارد سفره سینمای ایران نکنید چون حکایت «پول‌حرام» همانند حکایت «ربا»ست که ورودش به هر سفره‌ای باعث ‌رفتن «خیر و برکت» از آن سفره است و چیزی که نگرانی من را بیش از گذشته از ورود سرمایه در چندسال گذشته به سینمای ایران کرده است، «میزان کمیت» آن نیست بلکه «میزان کیفیت» این سرمایه‌هاست و نمی‌دانم چرا این «برکت» سالیان‌سال است از سینمای ایران روگردان شده است و این شاید نتیجه لبخند «سرمایه‌های مشکوک» یا همان ورود «پول‌کثیف» به سینمای ایران است! خدا کند در اشتباه باشم از این نتیجه‌گیری اما اتفاقات بازار سرمایه در یک‌دهه گذشته در ایران و ورود سرمایه‌گذارهای ساک‌به‌دست به سینمای ایران این نتیجه‌گیری را پر‌رنگ‌تر کرده است؛ سرمایه‌هایی که پشتوانه «کیفی» ندارند بلکه دارای پشتوانه‌های «رانتی» هستند...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.