عملگرای سینما
رضا درستکار
درباره زاون قوکاسیان حرف زیاد است. به دلایل متعدد او در ادبیات سینمای ایران جایگاه خاص خودش را داشت و این دلایل شامل علاقهمندی زیاد او به تاریخ سینمای ایران بود. او در این جهت که ادبیات سینمایی به اندازه بخشی از جریان عملی سینما غنی شود کتابهای بسیاری نوشت و خوشبختانه من هم سهم کوچکی در پژوهشهای او داشتم و خواست که من نیز با او همکاری داشته باشم. این همکاری در کتابی که درباره خانم رخشان بنیاعتماد بود، اتفاق افتاد. برخورد این مرد و احترامش به کار برای من بسیار جالب بود. حتی خاطرم هست که در این کتاب مطلبی وجود داشت که خیلی شکل حمایتی و تشویقی از آثار رخشان بنیاعتماد را نداشت اما زاون قوکاسیان خواست تا مطلب در کتاب باشد و این نشان میدهد که او به شکل پژوهشی به کارش نگاه میکرد. زاون قوکاسیان علاقهمند به جریان عملی سینما بود که در مستندسازی او نیز تجلی پیدا میکرد و این بخش از کار او میتواند اتفاقی جداگانه برای برشمردن ویژگیهای کاریاش باشد و نشان از علاقهمندی زیادی او به حوزه سینما داشت و شاید اهمیت آن بیشتر در زمینه صنفی باشد اما قطعا تاثیر لازم را در تاریخ سینمای ما خواهد داشت. نکته بارز شخصیتی زاون قوکاسیان، بیحبوبغضبودن او بود. او آدم بسیارخوبی بود و این آدمخوببودن جلوتر از ویژگیهای دیگر او حرکت میکرد. زاون قوکاسیان پژوهشگر، نویسنده و علاقهمند به سینما بود و این ازنظر من اهمیت بسیار خاصی داشت. زاون، عاشق مادرش بود و دنیای او محدود به سینما بود. گویا قوکاسیان، شاگردانی را نیز تربیت کرده است و قطعا قدمزدن او در این حوزه باعث آبادانی در این حوزه خواهد شد. من کتابی درباره بهمن فرمانآرا نوشتم و زاون قوکاسیان نیز کتابی درباره این سینماگر نوشت. هرچند کتابی که من نوشتم تحتتاثیر کاری که او انجام داد، نبود و من هم دوست داشتم کتابی درباره او بنویسم اما مقصودم این است که تاثیری در نگاه پژوهشگرانه به سینما داشت. مرگ او برای همه ما ناراحتکننده است؛ بهایندلیل که اساسا در طول تاریخ تعداد آدمهایی که در مرحله ضبط تاریخ فعال هستند بسیار کماند. جمال امید، مسعود مهرابی، زندهیاد حمید شعاعی و غلام حیدری نیز از جمله افرادی بوده و هستند که در این زمنیه فعالیت خوبی انجام دادند و زمانی که مراجعه میکنیم به نام افرادی که زمینه پژوهشگری در تاریخ سینمای ما دارند به تعداد افراد کم و فقدان بزرگی برخورد میکنیم و به معنی واقعی پژوهشگرتاریخی کم داریم و از دستدادن آنها بهشدت ناراحتکننده است. او عاشق بهترینهای سینما بود و آثار ماندگاری از خودش به یادگار گذاشت. یادش گرامی و روحش شاد
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.