|

«خاک خارج از وطن»

محمدعلی دستمالی

«احمد داوود اوغلو» نخست‌وزیر ترکیه، صبح دیروز جزییات عملیات ورود نظامیان کشورش به خاک سوریه را با رسانه‌ها در میان گذاشت. او اعلام کرد 500نظامی با یکصد تانک و خودرو زرهی وارد عمق 35کیلومتری خاک سوریه شده‌اند تا به کمک 25نظامی مستقر در مزار «سلیمان‌شاه» جد بنیانگذار سلسله عثمانی، بروند و در برابر حملات احتمالی تروریستی، تدابیر دفاعی اتخاذ کنند. این اقدام ترکیه در حالی صورت می‌گیرد که تروریست‌های داعش در ماه‌های اخیر، بارها در سوریه و عراق، اماکن و مقابر دینی و تاریخی را تخریب کرده‌اند. داعش همچنین دیروز با انتشار یک‌بیانیه و یک‌فایل ویدئویی اعلام کرد قصد دارد چندنفر از نیروهای پیشمرگه اقلیم کردستان عراق را درست مانند خلبان اردنی، در قفس زنده‌زنده بسوزاند. اجرای عملیات «شاه‌فرات» و ورود نظامیان ترکیه به سوریه نشان می‌دهد ترکیه نیز از اقدامات خشونت‌آمیز داعش به هراس افتاده است. در مورد مهم‌ترین مولفه‌های این عملیات می‌توان گفت: 1- دولت داووداوغلو در آستانه‌ انتخابات سراسری هفتم ژوئن، ناچار است حساسیت‌های خاص مردم را در نظر بگیرد. اتاق فکر حزب «عدالت و توسعه» به‌خوبی این واقعیت را تشخیص داده اگر داعشی‌ها، مقبره‌ سلیمان‌شاه را تخریب می‌کردند، علاوه‌بر آنکه عواطف بخش قابل‌توجهی از مردم ترکیه جریحه‌دار شده و دولت متهم به بی‌کفایتی می‌شد، هزینه‌ مقابله با این حمله بسیار سنگین می‌بود. 2- عملیات شاه‌فرات یک اقدام دفاعی و گونه‌ای تدبیر اولیه، به‌منظور خودداری و پرهیز از درگیرشدن با داعش است. دولت ترکیه نمی‌خواهد در طول مرز 900کیلومتری خود با سوریه، متحمل هزینه‌ درگیری با داعش شود. 3- نظامیان ترکیه، برای ورود به محل مقبره‌ سلیمان‌شاه در کرانه‌ رود فرات، از گذرگاه «مرشدپنار» و از منطقه‌ خودگردان کوبانی وارد شده‌اند و برای این اقدام، هماهنگی‌هایی با مدافعان کرد سوری موسوم به واحدهای دفاع از خلق (YPG) انجام داده‌اند که عملا، شاخه‌ نظامی حزب اتحاد دموکراتیک (PYD) و از نهادهای اقماری حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) به‌شمار می‌آید. بنابراین ظرفیت‌هایی برای همکاری و تعامل بین آنکارا و نهادهای کُرد سوری وابسته به پ‌ک‌ک وجود دارد. 4- همچنان که ترکیه در ماجرای آزادسازی گروگان‌های خود در کنسولگری موصل، با استفاده از تجهیزات ماهواره‌ای و مخابراتی، برتری قدرت اطلاعاتی و امنیتی خود را به اثبات رساند، در ماجرای شاه‌فرات نیز به پروازدرآمدن چندهواپیمای جنگنده، استفاده از هواپیماهای بدون‌سرنشین و همچنین به‌کارگیری تصاویر ماهواره‌ «گُک ترک»، مجموعا، نمایشی از توانمندی‌های امنیتی و اطلاعاتی ترکیه بود. 5- مقبره‌ سلیمان‌شاه یا به تعبیر ترک‌ها «خاک‌ خارج از وطن»، برای سومین‌بار در طول صدسال اخیر، به مکان دیگری در خاک سوریه منتقل می‌شود و این مساله هنوز هم برای ترکیه حائزاهمیت است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.