|

گلایه‌های تکراری آژانس و پاسخ ایران

شرق: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در جدیدترین گزارش فصلی که به شورای‌امنیت ارایه شده، اگرچه تاکید کرده که ایران به تعهداتش پایبند بوده اما همچنان درمورد آنچه «عدم پاسخ‌دهی ایران در مورد دو محور» نامیده اعلام نارضایتی کرده ‌است. این اولین گزارش این نهاد بین‌المللی در حوزه انرژی اتمی در سال2015 در مورد ایران است که به روال همه گزارش‌های فصلی در فوریه منتشر می‌شود. این چندمین گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در یک‌سال گذشته است که اگرچه به پایبندی تهران به تعهداتش بر اساس توافق ژنو تاکید دارد اما در‌همین‌حال موضوعاتی هست که مورد انتقاد آژانس است و تهران را متهم به عدم همکاری در این زمینه‌ها می‌کند. اعتراض‌های آژانس به گزارش رویترز، یکی از موارد مورد اعتراض آژانس «شبیه‌‌سازی کامپیوتری مرتبط با انفجار هسته‌ای» است و آنها مدعی هستند که ایران در این مورد به آژانس اطلاعات نداده‌ است. همچنین آنها مدعی هستند که ایران در مورد ابعاد احتمالی نظامی برنامه هسته‌ای خود و تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای در مورد برخی انفجارها که می‌تواند به‌عنوان چاشنی انفجاری بمب هسته‌ای مورد استفاده قرار گیرد، توضیح نداده‌ است. این در‌حالی است که ایران بارها تاکید کرده که قصد دستیابی به بمب هسته‌ای را ندارد و مقام‌ معظم ‌هبری نیز آن را حرام اعلام کرده ‌است. همه این ادعاها در‌حالی مطرح می‌شود که آژانس در گزارش‌ جدید خود اذعان دارد که «سایت‌هایی مانند فردو، نطنز، رآکتور آب سنگین اراک و اصفهان، بوشهر و دیگر اماکن تحت‌نظارت آژانس است.» در گزارش جدید آژانس «مدیر‌کل بر نیاز به حل‌و‌فصل تمامی موضوعات باقی‌مانده مربوط‌به برنامه هسته‌ای ‌ایران در اسرع‌وقت تاکید کرد.» همچنین آمده است «ایران هیچ توضیحی ارایه نداده که آژانس را قادر به روشن‌سازی اقدامات عملی باقیمانده کند و هیچ اقدام عملی جدیدی را نیز در گام بعدی مرتبط با «چارچوب برای همکاری»، پیشنهاد نکرده است.»اگرچه زمان انتشار این گزارش طبق روال معمول بوده، اما همزمان شده با ازسرگیری یکی از مهم‌ترین دورهای مذاکراتی که از این هفته در ژنو پی گرفته می‌شود. مذاکره‌کنندگان ایران و کشورهای 1+5 تا 10تیرماه برای دستیابی به توافق جامع فرصت دارند. توافقی برای همکاری بیشتر آبان سال گذشته و به‌دنبال سفر مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تهران، بین یوکیو‌ آمانو و علی‌اکبر صالحی، رییس سازمان انرژی اتمی ایران توافقی با هدف کسب اطمینان از ماهیت صرفا صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای ایران امضا شد تا از طریق حل تمام موضوعات مطروحه که تاکنون حل‌نشده و باقیمانده، همکاری‌ها و مذاکرات دوجانبه تقویت شود. این توافق، ضمیمه‌ای شش‌بندی داشت که ارایه اطلاعات مربوطه و دسترسی مدیریت‌شده به معدن «گچین» بندرعباس، کارخانه تولید آب‌سنگین اراک، تمام رآکتورهای تحقیقاتی جدید، شناسایی 16سایت جهت ساخت نیروگاه‌های هسته‌ای، همچنین شفاف‌سازی در مورد تاسیسات غنی‌سازی جدید و غنی‌سازی لیزری جزو موارد مورد توافق آن بود. به‌دنبال آن توافق، ایران و آژانس یک‌بار دیگر درباره اجرای پنج‌گام عملی تا سوم شهریورماه با یکدیگر توافق کردند. برخی مقامات آگاه معتقدند دستیابی به تفاهم سیاسی می‌تواند در برآورده‌کردن برخی درخواست‌های آژانس از ایران تاثیر مثبت بگذارد. اتهامات بی‌اساس چیزی بر اعتبار آن نمی‌افزاید سفیر و نماینده دایم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در واکنش به این گزارش به «ایرنا» گفت: «نخستین گزارش آژانس در سال2015 و در آستانه ادامه مذاکرات در ژنو، بار دیگر نشان می‌دهد تمام فعالیت‌های هسته‌ای صلح‌آمیز ایران تحت نظارت آژانس ادامه دارد.» «رضا نجفی» افزود: «گزارش همراه با جزییات شامل مکان‌ها، تعداد سانتریفیوژها، نوع آنها، مقدار مواد اعم‌از غنی‌شده و غنی‌نشده، تعداد صفحات سوخت تولیدشده، بازدیدهای مکرر، نمونه برداری‌ها و نتایج آنها، اگرچه غیرلازم بوده و موضع جنبش عدم تعهد هم در مخالفت با آن است، اما نشان از شفافیت کامل برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران دارد.» به گفته نجفی، این گزارش همچنین بار دیگر تایید می‌کند ایران به تمامی اقداماتی که به‌صورت داوطلبانه طبق توافق ژنو و تمدید آن پذیرفته، عمل کرده و تکرار اتهامات بی‌اساس موسوم به PMD در گزارش جدید، چیزی بر اعتبار آن اتهامات نمی‌افزاید. سفیر و نماینده دایم ایران در آژانس گفته: «گزارش جدید در مقایسه با گزارش قبلی مطلب چندان جدیدی ندارد و شاید بتوان گفت بیش از 90درصد آن تکراری است که تنها اعداد و ارقامش تغییر کرده و حتی جملات تکراری گزارش‌های قبلی درج شده است. درخصوص اجرای اقدامات عملی توافق‌شده، ایران اکثر آنها را کامل کرده و درمورد ناتمام‌ماندن دواقدام عملی باقیمانده نیز ایران به سهم خود برای پیشرفت کار پیشنهاد دسترسی مدیریت‌­شده به «منطقه مریوان» را داده است و این برعهده ایران نیست که توضیح بیشتر بدهد، بلکه کشورهای ارایه‌کننده اطلاعات غلط به آژانس، باید به اشتباه خود اعتراف کنند تا آژانس آن را به تمام اعضا گزارش کند.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.