|

سوریه با برقراری آتش‌بس موقت ۶‌ماهه موافقت کرد

حلب، آتشی بی‌آتش‌بس

جولای2011 بود که شهرهای مرده، یا همان روستاهای باستانی شمال سوریه، در فهرست میراث‌ جهانی یونسکو به ثبت رسیدند، اما تقریبا می‌توان مطمئن بود، حتی به ذهن کارشناسان سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی ملل‌متحد نیز خطور نمی‌کرد آتش چهارماهه جنگ داخلی در سوریه، نه‌تنها این میراث جهانی را با خطر نابودی مواجه کند، بلکه ناظران جنگ را نیز در تشخیص شهر حلب از 40روستای باستانی حومه‌غربی آن گمراه کند و اکنون در آستانه پنجمین‌سالگرد آغاز بحرانی خانمان‌سوز در سوریه، نمایندگان سازمان‌ملل‌متحد باری دیگر میانجی شده‌اند تا شاید حلب، این بزرگ‌ترین شهر سوریه، را از بدل‌شدن هرچه‌بیشتر به یک‌خرابه‌ مصون دارند. راهکار نیز همانی است که «استفان دی‌میستورا» نماینده سازمان‌ملل در امور سوریه، در چهارماه گذشته همواره بر آن تاکید داشته است: انجماد جنگ در مناطق تحت‌منازعه شورشیان و نیروهای دولتی که بنا بود از شهر حلب آغاز شود. حالا سازمان‌ملل از آمادگی دمشق برای برداشتن گام اول در مسیر صلح خبر داده است. دی‌میستورا که اخیرا در سفری به سوریه، با «بشار اسد»، رییس‌جمهوری آن کشور، دیدار مفصلی داشته، روز سه‌شنبه اظهار داشت دولت اسد آمادگی خود را برای توقف شش‌هفته‌ای بمباران هوایی و توپخانه‌ای شهر بحران‌زده حلب اعلام کرده است. زمان دقیق آغاز آزمایشی طرح آتش‌بس محلی که بنابر تخمین سازمان‌های بین‌المللی، امکان کمک‌رسانی به حدود 2/8میلیون شهروندی را فراهم خواهد کرد که در شرایط بد انسانی به‌سر می‌برند، در روزهای آتی از سوی دولت سوریه اعلام خواهد شد. این درحالی است که به‌نظر می‌رسد اگر روند کنونی پیشروی نیروهای هوادار اسد در شهر حلب ادامه داشته باشد، شاید دیگر چندان‌نیازی به برقراری آتش‌بس، آن‌هم از نوع توپخانه‌ای وجود نداشته باشد. حلب که از اواسط سال2012، به یکی از مهم‌ترین جبهه‌ها در جنگ داخلی سوریه بدل شده است، درحال‌حاضر به دوجبهه‌غربی و شرقی تقسیم شده که به‌ترتیب در کنترل شورشیان و هواداران اسد قرار دارند؛ آرایشی که احتمالا در پی عملیات گسترده نیروهای دولتی علیه مواضع شورشیان تغییراتی اساسی به خود خواهد دید. سازمان دیده‌بان حقوق‌بشر در سوریه روز گذشته اعلام کرده درگیری‌های گسترده در شمال حلب که به‌منظور تسلط بر راه‌های مواصلاتی شمال آن کشور صورت گرفته، کشته‌شدن 70سرباز ارتش سوریه و بیش از 80 جنگجوی شورشی را در پی داشته است. حاصل این درگیری‌ها، گذشته از تسلط ارتش سوریه بر جاده‌ای در شمال حلب که تا مرز ترکیه ادامه دارد، تصرف حدود شش‌روستا به‌دست نیروهای دولتی بوده که شورشیان مستقر در غرب حلب را بیش‌ازپیش به محاصره ارتش آن کشور درآورده است. درصورت ازدست‌دادن کنترل راه‌های مواصلاتی، شورشیان سوری که تلفیقی از بریگادهای اسلام‌گرای افراطی، جبهه‌النصره و یگان‌هایی میانه‌رو و تحت‌حمایت دولت‌های غربی هستند، حتی برای تامین مایحتاج غذایی خود نیز با مشکل مواجه می‌شوند، چه رسد به آنکه بخواهند به تجهیزاتی جنگی که پیش‌تر از سوی ترکیه وارد می‌شد، دسترسی داشته باشند. با این اوصاف، می‌توان به بانیان این طرح حق داد که خود به‌عنوان میانجی، امید چندانی به برقراری آتش‌بس محلی ندارند، حتی دی‌میستورا نیز که طرح کنونی حاصل تلاش‌های چندین‌ماهه او و همفکرانش است و موافقت دولت اسد را بارقه امیدی برای گسترش آتش‌بس در سرتاسر سوریه دانسته، معتقد است با نگاهی به تجربیات پیشین، نباید به این توهم دامن زد که آتش‌بس محلی به‌همین سهولت برپا خواهد شد. او هم‌صدا با مخالفان سوری اذعان داشته به گواهی تاریخ، هربار که پیشنهاد آتش‌بسی مطرح می‌شود، ستیزه‌جویی طرف‌های درگیر برای تصرف مواضع یکدیگر افزایش می‌یابد. شورای ملی مخالفان سوری نیز اعلام کرده عزم دولت برای برقراری آتش‌بس را نه به‌واسطه سخنان اسد، بلکه در میدان عمل قضاوت خواهد کرد. شورای فرماندهی انقلابی، به‌عنوان ائتلافی از شورشیان میانه‌رو نیز ضمن متهم‌کردن فرستاده سازمان‌ملل به نقض اصل بی‌طرفی و با اشاره به آتش‌بس حمص که منجر به تسخیر مواضع شورشیان از سوی نیروهای هوادار اسد شد، آتش‌بس را مجالی برای بازآرایی نیروهای دولتی و گسیل آنان به دیگر جبهه‌های جنگ دانسته است. آموزش شورشیان در ترکیه مذاکرات 9ماهه ترکیه و ایالات‌متحده پیرامون آموزش شورشیان میانه‌رو سوری عاقبت به نتیجه رسید. «جن ساکی»، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، روز سه‌شنبه ضمن اعلام خبر موافقت اصولی دوکشور بر سر آموزش و تجهیز ارتش آزاد سوریه، اظهار امیدواری کرد، توافقنامه نهایی طی روزهای آتی به امضای طرفین برسد. قرار است «عصمت ایلماز»، وزیر دفاع ترکیه، که دیروز برای حضور در نشست «افراط‌گرایی و خشونت» راهی واشنگتن شده، با مقامات آمریکایی دیدار کرده و درباره مقدمات عملیاتی‌‌شدن طرح حداکثر تا پایان ماه آینده میلادی گفت‌وگو می‌کند. به گزارش رسانه‌های ترکیه، فاز اول این طرح شامل آموزش دوهزارنفر از جنگجویان ارتش آزاد سوریه زیر نظر گروهی متشکل از 400سرباز آمریکایی و همچنین تجهیز مخالفان میانه‌رو سوری به تجهیزات مکان‌یابی، بی‌سیم‌های ارتباطی و کامیون‌های سنگین مجهز به تسلیحات خودکار خواهد بود. ائتلاف جهانی بر آن است تا به‌عنوان بخشی از راهبرد سه‌مرحله‌ای خود برای تضعیف و سپس نابودی داعش، طی سه‌سال حدود 15هزارنفر از شورشیان میانه‌رو سوری را در پایگاه‌هایی نظامی در ترکیه، قطر و عربستان سعودی آموزش دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.