|

نشست بی‌نتیجه اتحادیه اروپا در باره یونان

این یک‌بازی نیست

اگر فکر می‌کردید چشم‌انداز سقوط اقتصادی یونان، تازه اگر تاکنون به انتهای دره نرسیده باشد، دولت چپ‌گرای آن کشور را نسبت‌به تحقق وعده‌های انتخاباتی خود سست می‌کند، اکنون بهتر است بدانید یونان هیچ اولتیماتومی نمی‌پذیرد. این آخرین موضع رهبران حزب چپ‌گرای رادیکال سیریزا است که هنوز یک‌ماه از روی کار آمدنشان نگذشته، به تنهایی دربرابر بانک‌ها و اعتباردهندگان اروپایی قد علم کرده‌اند. نشست روز ‌دوشنبه یانس واروفاکیس، وزیر‌دارایی یونان، با دیگر وزرای اتحادیه اروپا در بروکسل پس از آن بی‌نتیجه پایان یافت، که هیات یونانی انتظار هرطرحی را می‌کشید، جز آنچه از سوی رهبران اروپایی برسر میز‌ مذاکره آورده شد. طرح پیشنهادی اتحادیه اروپا برای نجات مالی یونان درحالی بر همان پاشنه پیشین می‌چرخید، که بنابر ادعای مقامات یونانی، آنان آماده امضای طرحی بودند که پیش‌تر از سوی پیر موسکوویچی، مسوول امور اقتصادی کمیسیون اروپا، پیشنهاد شده بود. وزرای دارایی اتحادیه اروپا، زیر چتر سیاست‌گذاران آلمانی و به رهبری جرون دایسلبلوم، وزیر دارایی هلند، امید داشتند هیات یونانی را به امضای توافقی وادارند که نه‌تنها آشکارا خواستار بازپرداخت بدهی‌ها به همان سبک و سیاق پیشین است، بلکه با تشدید تعهدات و سیاست‌های ریاضتی یونان، زنجیرهای اتحادیه اروپا، صندوق بین‌المللی پول و بانک مرکزی اروپا را محکم‌تر از گذشته بر پیکر نحیف اقتصاد آن کشور می‌بندد، اما مشاهده تنها یک‌بند در توافق‌نامه کافی بود تا مقامات یونانی با مضحک و غیرقابل‌قبول خواندن طرح پیشنهادی، از امضای آن سرباز زنند. در طرح پیشنهادی تروییکا آمده است: «مقامات یونانی تمایل خود را به تمدید فنی و شش‌ماهه برنامه نجات مالی کنونی به‌عنوان یک‌گام میان‌دوره‌ای اظهار داشته‌اند.» درست است، در شرایطی که خزانه دولت یونان روزبه‌روز خالی‌تر می‌شود، رهبران حزب سیریزا از زمان به‌دست‌گرفتن قدرت همواره با صدایی رسا درخواست خود را مبنی‌بر تمدید شش‌ماهه کمک‌های مالی اتحادیه اروپا اعلام داشته‌اند، اما آنچه در این بین محل نزاع دو طرف است، تعهد یونان به الزامات ریاضتی اتحادیه اروپاست؛ الزاماتی که متضمن کاهش مالیات‌ها و حقوق بازنشستگی و افول هرچه‌بیشتر طبقات متوسط و کارگر است. این درحالی است که وزیر دارایی یونان که پس از شکست مذاکرات، با اطمینان از دست‌یابی به توافق طی چندروز آینده و باقی‌ماندن یونان در حوزه یورو سخن می‌گفت، در نوشته‌ای که همزمان با نشست بروکسل در روزنامه نیویورک‌تایمز منتشر شد، به هم‌پیمانان اروپایی خود اطمینان داده دولتش قصد شانه‌خالی‌کردن از بازپرداخت بدهی‌ها را ندارد، بلکه تنها به یک‌ثبات اقتصادی چندماهه نیاز دارد، تا با اعمال اصلاحات موردنظر و احیای رشد اقتصادی، توانایی بازپرداخت بدهی‌ها را فارغ از تعهدات ریاضت‌مابانه آن به‌دست آورد، اما درحالی‌که بسیاری از مقامات اتحادیه اروپا از خیانت یونان به کشورهای یاری‌کننده خود سخن می‌گویند، واروفاکیس نظر دیگری دارد. درست همین‌جاست که او برخلاف انتظار همگان، به‌جای آنکه دست‌به‌دامان مارکس و باقی نظریه‌پردازان رادیکال پیرو او شود، از کانت سخن می‌گوید. وزیر دارایی یونان که به تاسی از کانت، رهایی سوژه آزاد و عقلانی از بند امپراتوری مصلحت را منوط‌به انجام آن عملی می‌داند که از ‌لحاظ اخلاقی درست است، چشمان گرسنگان، طبقات متوسط تحت فشار و منافع پایمال‌شده کارگران، نه فقط در یونان، بلکه در تمامی شهرها و روستاهای اتحادیه اروپا را، دلیلی بر پایبندی دولت به خطوط قرمز خود اعلام کرد؛ خطوط قرمزی که به گمان واروفاکیس اروپا را مجاب خواهد کرد از ترفندها و بازی‌های خود دست کشیده و عاقبت درهای خود را روی آینده‌ای روشن برای هر‌شهروند این قاره و نه‌‌فقط یونانیان بگشاید، اما در‌حالی‌که مهلت طرح کنونی اتحادیه اروپا برای نجات‌مالی یونان در 28فوریه به پایان خواهد رسید و مقامات اروپایی از ضرب‌الاجلی 48ساعته برای حصول توافق خبر داده‌اند، چشم‌انداز دولتمردان یونانی تاحدودی خوش‌بینانه می‌نماید. خونریزی اقتصادی یونان را که هفته‌ای دومیلیارددلار از جیب دولت خارج می‌کند، در نظر بگیرید تا شاید با پل کروگمن، اقتصاددان آمریکایی هم‌نظر شوید که رهبران اروپایی به سرکردگی آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، عزم خود را جزم کرده تا در بی‌خردی کامل، یونان را همچون آلمان، پس از جنگ‌جهانی اول، قربانی صلحی کارتاژی کنند. به باور کروگمن، رهبران اتحادیه اروپا برآنند با درتنگنا قرار‌دادن یونان، این کشور بحران‌زده را تا آستانه خروج از یورو همراهی کرده و با اقتصادی ورشکسته تنها بگذارند تا شاید درس ‌عبرتی برای هم‌تایان اروپایی آن، چون اسپانیا، ایتالیا و پرتغالی باشد که حداقل در خلوت خود سودای بدل‌شدن به یونانی دیگر دارند. بااین‌اوصاف و در شرایطی که مقامات یونانی اعلام کرده‌اند، حتی اگر اسلحه‌ای به‌سوی شقیقه‌شان نشانه رود نیز دست از پیگیری برنامه‌های خود برای پایان‌دهی به ریاضت اقتصادی نخواهند کشید، می‌توان تنها درباره یک‌موضوع اطمینان داشت. هرآینده‌ای انتظار یونان را بکشد، بازگشت منافع مردم به دایره واژگانی دولتمردان نوید آینده‌ای دیگر است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.