|

آینه

آفتاب جعبه سیاه یک فایل صوتی: از همخوانی در تهران تا تکخوانی در قم! فضای سیاسی، اجتماعی، رسانه‌ای و مذهبی کشور، در چندهفته اخیر به‌شدت تحت‌الشعاع یک موضوع جنجالی قرار گرفت به‌طوری که علاوه‌بر رسانه‌های مختلف، کار به بیوت مراجع تقلید کشید، مجلس وارد عمل شد، دولت واکنش نشان داد و... . ماجرا از این قرار بود که ناگهان خبری در گرفت که چه نشسته‌اید؟ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای اولین‌بار در تاریخ جمهوری‌اسلامی، به آلبوم تکخوانی یک زن مجوز انتشار داده و اسلام را به خطر انداخته است! ... جعبه سیاه ماجرا را حجت‌الاسلام مرتضی آقاتهرانی، عضو ارشد جبهه پایداری و نماینده مجلس‌شورای‌اسلامی عیان کرد. بخوانید: «بنده زمانی که خبر تکخوانی زنان را شنیدم، گفتم قبل از اینکه آن را تایید یا رد کنیم، ابتدا فایل مربوط را گوش کنیم. دوستان، فایلی برای بنده آوردند و گوش کردم دیدم که تکخوانی نیست و اعلام کردم که اگر منظور از تکخوانی این فایل بوده، بلامانع است. امّا وقتی که به قم رفتم، چند نمونه فایل به من نشان دادند که تکخوانی زنان در آنها وجود داشت.» اول اینکه باید از آقاتهرانی تقدیر کرد که قبل از قضاوت درباره آنچه شنیده بوده، فایل ادعایی را گوش داده و متوجه شده که نه «تکخوانی» که «همخوانی» و به‌قول خودش، «بلامانع» بوده است. اما نکته مهم یا همان جعبه سیاه این است که عده‌ای دروغی به‌نام صدور مجور تکخوانی را ساخته‌اند و برای اثبات دروغ سیاسی خود، چند فایل تکخوانی زنان که اصلا ربطی به وزارت ارشاد ندارد و در فضای وب هم نظایرش زیاد است را به قم برده‌اند و به‌عنوان سند ارایه و لابد کلی هم برای ارزش‌ها، نمایش دلسوزانه اجرا کرده‌اند و با واکنش‌های دریافتی و به هزینه مراجع، جریان‌سازی جناحی کرده‌اند.

وطن امروز خاله‌بازی و ‌‌آش و نخود! «وزیر بهداشت نخود هر آش است! هرجا دوربین باشد، وزیر هم هست... او متخصص چشم است نه متخصص ریزگردها!» این حرف‌ها اگر دیالوگ یک خاله‌بازی یا فیلم کودکانه باشد، قابل توجیه است اما وقتی از زبان مشاور معصومه ابتکار شنیده می‌شود، جای تحلیل و بررسی دارد. درست است که «آش» به‌خاطر وجود عناصری از طبیعت در آنها همچون نخود، لوبیا، گشنیز، اسفناج، تره، شوید، جعفری و کشک به حوزه کاری محیط‌زیست مربوط می‌شود اما تشبیه وزیر بهداشت به نخود آش از سوی مشاور ابتکار را نمی‌توان به این سادگی نادیده گرفت. سفر سیدحسن هاشمی، وزیر بهداشت به استان خوزستان به‌منظور پیگیری معضل ریزگردها و تهیه گزارشی از این موضوع برای طرح در هیات دولت، گویا به مذاق برخی حاشیه‌سازان در دولت خوش نیامده است؛ همان‌هایی که هربار به بهانه‌ای از سفر به خوزستان طفره رفتند؛ بهانه‌هایی چون: هوا بد بود؛ آسمان سبز نبود؛ زمین اهواز صاف نبود؛ ماسک سبزرنگ نداشتیم؛ رنگ هوای خوزستان با رنگ لباس ما «ست» نبود و... اما وزیر بهداشت این قدم را برداشت. او به‌جای وقت‌گذرانی در شبکه‌های اجتماعی و ارسال پیام‌های خشک و خالی برای خوزستانی‌ها، به‌عنوان نماینده دولت به خوزستان رفت و برگشت.

جوان خرس سیاسی سوار تاکسی سیاه پناهی شد شصت‌‌و‌پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم برلین در یکی از سیاسی‌ترین دوره‌های خود، خرس طلایی خود را در آغوش فیلم «تاکسی» جعفر پناهی قرار داد و با بیانیه فرانک والتر اشتاین مایر، وزیر امور خارجه آلمان در مدح «تاکسی»، نمایش بده‌بستان سیاسی خود را تکمیل کرد... . فیلم تاکسی بیشتر به یک سلفی از نوع سینمایی شباهت دارد؛ پناهی دوربینش را روی داشبورد تاکسی زردرنگی که آن را در خیابان‌های تهران می‌راند جاسازی کرده است؛ خودش با هویت واقعی راننده تاکسی است و در راه مسافران مختلفی سوار تاکسی او می‌شوند؛ پناهی با آنها گرم صحبت می‌شود. هر یک از مسافران داستان‌های عجیب‌وغریب مختص خود را دارند و البته دیدگاه‌های سیاسی پناهی در این دیالوگ‌ها گنجانده شده و نگاه استعاری او به مسایل سیاسی و اجتماعی از زبان بازیگرانش بیان می‌شود. مثل خانم وکیلی که سوار تاکسی می‌شود و از وضعیت دموکراسی در ایران شکوه می‌کند یا مشکلاتی که یا از زبان شخصیت دزد فیلم او و مرد سی‌دی‌فروش بیان شده یا به شکلی غیرمستقیم در دیالوگ‌هایی که میان پناهی و خواهرزاده او در قسمت‌های پایانی فیلم ردوبدل شده شرح داده می‌شوند. پناهی خشم خود را به روند قوانین و مقررات رسمی ایران در این سکانس‌های پایانی بروز می‌دهد؛ آنجا که دختربچه درباره توصیه معلم فیلمسازی مدرسه‌شان درباره خودسانسوری با پناهی صحبت می‌کند و از او درباره مفهوم سیاه‌نمایی می‌پرسد و در نهایت هم نسرین ستوده فعال محکوم فتنه به‌نحوی در فیلم پناهی گنجانده می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.