|

حرکت چین و روسیه بر مدار آسیا

«حل بحران سوریه غیرممکن است، مگر اینکه جامعه بین‌الملل موقعیت روسیه و چین را به‌رسمیت بشناسند.» این سخن «سرگئی لاوروف»، وزیر خارجه روسیه، زمانی در گفت‌وگو با رسانه‌های چینی بازتاب یافت که «لی کی‌کیانگ»، معاون نخست‌وزیر این کشور، به مسکو سفر کرده بود. لی نیز هیچ زمانی را از دست نداد و در تایید سخنان لاوروف گفت که هردو طرف (چین و روسیه) در برابر سوریه و کره‌شمالی موضعی یکسان دارند. «گلوبال‌تایمز» روزنامه حزب «کمونیست» چین در گزارشی مساله‌ای را مطرح کرد که برای نخستین‌بار دو یا سه‌ماه پیش از آن عنوان شده بود؛ مساله‌ای که بر این موضوع تاکید می‌کرد که موضع‌گیری‌های بین‌المللی در ‌‌نهایت چین و روسیه را وادار می‌کند تا در کنار یکدیگر در مقابل سیاست‌های مداخله‌گرایانه غرب بایستند. در گزارش این روزنامه آمده بود: «بزرگ‌ترین نکته در همکاری دوجانبه چین و روسیه در آینده آن است که در مقابل سیاست انحصاری غرب بایستند و از حقوق اصلی جهان خارج از دنیای غرب حمایت کنند که این مسایل شامل استقلال منافع ملی و پذیرش تفاوت‌های موجود در نظام‌های سیاسی جهان می‌شود.» اما در این گزارش به‌طور ضمنی آمده بود که لابی‌هایی در چین و روسیه وجود دارد که اولویت آنان برقراری ارتباط با غرب است و چین و روسیه نیز به یکدیگر مشکوک هستند. اما مسکو از گسترش این رابطه هدفی کاملا متفاوت دارد چراکه نخبگان روسی معتقدند دستیابی به تکنولوژی غربی یکی از کلید‌ی‌ترین عوامل برای مدرن‌سازی اقتصاد مسکو است و کرملین باید همکاری با اروپا و آمریکا را در اولویت برنامه‌های خود قرار دهد. نخبگان روسی و مردم طبقه متوسط این کشور به چین به‌عنوان جانشین غرب نگاه نمی‌کنند و در قبال قدرت نرم این کشور تسلیم نمی‌شوند. در آن‌سو، روسیه در حقیقت شریک ارزشمندی برای چین به‌عنوان همسایه‌ای بزرگ و اقتصادی نیرومند به شمار می‌رود. در این میان، دروغ خطرناک روسیه آن است که واشنگتن سیاست انتخاباتی مسکو را حتی در قبال مسایل مهم مانند افغانستان پذیرفته است و این نشان می‌دهد که روسیه از سوی دیگر خواهان همکاری‌ برابر دو قدرت بزرگ جهانی است؛ همکاری‌ای که در آن چین جایگاه مناسبی نخواهد داشت. از منظر مسکو، موضوع استقرار سپر دفاع موشکی یکی از مهم‌ترین عوامل در تنش میان روابط روسیه و آمریکا است. سیاست واشنگتن برای بی‌اهمیت جلوه‌دادن توانایی استراتژیک این موشک‌ها نه‌تنها در برابر روسیه و چین بلکه در برابر ایران، تا حدی این مساله را برای روس‌ها آزاردهنده کرده است. تمامی مسایلی که مطرح شد تناقضی بنیادی را در روابط آمریکا و روسیه نشان می‌دهد که به‌سادگی نیز از بین نمی‌رود. چین نیز در این میان یا نمی‌خواهد یا توانایی آن را ندارد که از این مساله به‌نفع خود استفاده کند. این در حالی است که نه مسکو و نه پکن که به‌دلیل استقرار سپر دفاع موشکی در منطقه آسیاپاسفیک تحت فشار هستند، خواهان همکاری مشترک برای حل این موضوع نیستند. یکی از مقام‌های ارشد وزارت دفاع مسکو که مسوولیت بخش همکاری‌های نظامی این کشور را برعهده ‌دارد می‌گوید: «آمریکا توانایی هسته‌ای چین را بسیار زود‌تر از روسیه پذیرفته است، چراکه چین توانایی محدودی دارد و کاملا مشخص است که سیاست آنان برای تضمین امنیت ملی‌شان کاملا با سیاست‌های ما تفاوت دارد. در این میان مساله‌ای که اهمیت بالایی دارد آن است که مسکو ترجیح می‌دهد این مشکل را از طریق سیستم خود حل کند و پای شخص سومی را باز نکند.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.