|

افول تحلیل اصولگرایانه

آمنه شیرافکن

چندی‌پیش صادق زیباکلام در نوشتاری به اصولگرایان هشدار داد امکان دارد در شرایط سیاسی پیش‌رو بخواهند میان میل به قدرت و لزوم پایبندی به اخلاق یکی را برگزینند. حالا «محمدرضا باهنر»، به‌عنوان یکی از قدیمی‌‏های جریان اصولگرایی، به‌صراحت اعلام‌کرده میان انتخاب اصولگرایان تندرو و اصلاح‌طلبان، بدون‌شک طرف اصولگرایان تندرو را خواهد گرفت و به این انتخاب خود می‌بالد. تحلیل شخص باهنر این است که اصولگرایی تندرو قابل‌مهار است و اصلاح‌طلبی میانه از سوی تندروها اداره می‌شود. پرسش افکارعمومی از آقای باهنر و اصولگرایانی مانند او این است که آیا تکلیفشان را با مواضع و هزینه‌های طیف تندروی اصولگرا مشخص کرده‌اند؟ پرسش بنیادی‌تر اینکه تعریف ما از اصولگرایی تندرو بر چه معیارهایی استوار است، آیا ایشان به این نکته ظریف توجه کرده‌اند که برخی تندروی‌ها، نشانه نگرانی از‌دست‌دادن رانت‌های ویژه و تبعات آن برای منافع شخصی و طیفی‌ است. این نکته قابل‌انکار نیست که برخی تندروی‌های امروز با برخی منافع ویژه گره خورده است. به‌این‌ترتیب خیلی بعید نیست که تا چندی‌دیگر شاهد حمایت جناح اصولگرا از احمدی‌نژادی‌ها باشیم؛ همان احمدی‌نژادی که این روزها اغلب اصولگرایان از او تبری می‌جویند و نام و نشانش را به‌مثابه نقطه تاریکی در کارنامه خود می‌دانند، اما اشکال اساسی این طیف سیاسی این است که چهره‌ای برای بازگشت به قدرت ندارند و در فقدان چهره سیاسی شناخته‌شده، احتمال بازگشت به این وضعیت قابل‌پیش‌بینی است. سخن این روزهای باهنر عبارت تلخی است که نشان از افول تحلیلی جریان اصولگرایی و عدم‌شناخت درست جامعه دارد. آنها از تحلیل واقعیت نیازهای روز جامعه فاصله گرفته‌اند و به‌همین‌خاطر از بیان همگرایی با اصولگرایان تندرو ابایی ندارند. جریان اصولگرایی بی‌تردید از بازتولید گفتمان‌های جدید بازمانده و از بیان صریح اینکه می‌تواند در بزنگاه‌ها به سمت اصولگرایی تند میل کند، ابایی ندارد. مواضع اخیر باهنر در خود ناگفته‌های فراوانی دارد. شاید بازی این روزهای جریان اصولگرایی، درسی آینده‌نگرانه برای اصلاح‌طلبان باشد و اینکه بدانند احتمالاتی از چنین درماندگی‌ای در هر‌طیف سیاسی قابل‌پیش‌بینی است، درست در شرایطی که جریان سیاسی از خواست و اراده مردمی فاصله‌گرفته و نگاهش صرفا معطوف‌به قدرت باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.