فرانسویها نمایش علی راضی را پسندیدند
بازگشت پسر نافرمان
فرزانه ابراهیمزاده: «بازگشت پسر نافرمان» بهمن و اسفند 92 درست در روزهای فروکشکردن هیجان جشنواره تئاتر فجر در تالار سمندریان به صحنه رفت. این نمایش با کارگردانی علی راضی و براساس متنی از محمد چرمشیر با ایده راضی و ترکیبی از بازیگران ایرانی و فرانسوی در تبوتاب روزهای آخر سال بر صحنه رفت و با استقبال خوبی از سوی تماشاگران روبهرو شد. این نمایش بعد از یکسال در نیمه بهمن امسال در تور فرانسه خود از پاریس به جنوب و شمال این کشور رفته و روایت مهاجرت سه نسل را در مقابل تماشاگران فرانسوی گذاشته. علی راضی که مقیم فرانسه است، در گفتوگویی وایبری از استقبال خوبی گفت که تماشاگران فرانسوی از این نمایش داشتند. این تور از پاریس آغاز شد، سپس به سمت جنوبشرقی این کشور رفت و در آخر در نرماندی پایان یافت. «بازگشت پسر نافرمان» محصول مشترک کشور فرانسه و ایران به تهیهکنندگی My Road Production است. به گفته علیراضی این نمایش در تئاتر ژان ویلار اجرا شده که محل اجرای نمایش کارگردانان شناختهشدهای بوده است: «زمانی که این تور آغاز شد، برف شدیدی در فرانسه باریده بود و این برف در سه مقصد ما را دنبال کرد. اما سرمای شدید فرانسه باعث نشد استقبال تماشاگران از این کار کم شود. اجرای نمایش در فرانسه بازتاب خوبی داشت و تماشاگران آن را پسندیدند و منتقدانی که کار را دیدند به آن امتیاز خوبی دادند.» این نمایش در میان منتقدان فرانسوی موردتوجه قرار گرفت. بازتاب مطبوعاتیاش و نقدها و گفتوگوهای علی راضی نشاندهنده این استقبال بود. در مدتی که کار بر صحنه بود، مجلات معتبری چون ماگما درباره این نمایش نوشتند. صفحه تئاتر روزنامه «ژورنال دو سانتر» نیز به «بازگشت پسر نافرمان» اختصاص پیدا کرد. یکی از منتقدان درباره این نمایش نوشت: «نمایشی تکاندهنده... لحظهای گرانبها برای کشفکردن.» «بازگشت پسر نافرمان» روایت سهنسل از مهاجران ایرانی در خارج از کشور است؛ در همراهی شهروندانی فرانسوی؛ مهاجرانی که میان ماندن و بازگشت مرددند. محمد چرمشیر روایت خسرو بهداد را نوشته که 20سال است در فرانسه زندگی میکند و در زندگی شخصی و حرفهای موفق است. روزی از روزهای ماه اکتبر بهخاطر یک تماس از ایران همهچیز عوض میشود... .علی راضی که خودش سالهاست مقیم فرانسه است، پیشتر در ایران گفته بود: «ایده این نمایش در روزهای بعد از انتخابات، زمانی که شرایط ایران تغییر کرده بود به ذهنم رسید؛ روزی که پس از پیروزی حسن روحانی در انتخابات، ایران به جامجهانی رفت.» این نمایش در فرانسه همزمان با حمله به دفتر نشریه فکاهی «شارلی ابدو» بر صحنه رفت و شاید قابل تصور نبود چنین استقبالی از آن صورت بگیرد، این تصور گروه اجرایی هم نبود که نمایشی با داستانی که دوسال پیش در ایران رخ داده، با استقبال مخاطبان روبهرو شود. اما این اتفاق آنطور که علی راضی میگوید، افتاد و اتفاقا بسیاری از تماشاگران به شخصیتها نزدیک میشدند و بعد از اجرا سوالاتی را مطرح میکردند که حاکی از این بود که توانستهاند با آن ارتباط برقرار کنند: «ما تماشاگرانی از ملیتهای مختلف داشتیم که مهاجر بودند و نسبت به موضوع نمایش که تم مهاجرت بود، احساس نزدیکی زیادی داشتند.»این همان نکتهای است که راضی در بروشور فارسی نمایش هم به آن اشاره کرده: «زیبایی تئاتر به این است که گاهی وجود ندارد، نیست. ولی میتواند از درون همین نبودن پیدا شود. نیست و این به معنی نیستیاش نیست.»در اجرای تهران بابک کریمی، نوال شریفی، ناتالی متی، بلز پوژاد پرو و ماکان اشگواری بازی کردند. اما در اجرای فرانسه ماکان اشگواری جایش را به داوود زارع داد. علی راضی علت تغییر بازیگر را مشکل سربازی ماکان عنوان میکند و میافزاید: «سعی کردیم تا ماکان در این اجرا همراهمان باشد، اما بهخاطر مشکل نظاموظیفه امکانش نبود که در این اجرا همراه گروه باشد. حضور داوود زارع هم بسیار خوب بود و او توانست بهسرعت با گروه همراه شود.» نکته قابلتوجه در بازی ماکان اشگواری که نقش رضا، جوان ایرانی مهاجر را بازی میکرد، انعطاف و بازیهای بدنی بود. البته یک بازیگر این نمایش که نقش آن را حسین راضی، پدر کارگردان نمایش بازی میکرد از طریق تصویر در نمایش است و نقش خودش را بازی میکند؛ پدری که فرزندش مهاجرت کرده است و خارج از ایران زندگی میکند. علی راضی میگوید توری که در سهنقطه فرانسه شکل گرفت، آغاز تورهای نمایش بازگشت پسر نافرمان بود. این نمایش در شهرهای دیگری از فرانسه هم قرار است به صحنه برود و بعد از فرانسه سفر خود را در دیگر کشورهای اروپایی ادامه میدهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.