|

صدویک فیلسوف بزرگ

در کتاب «صدویک فیلسوف بزرگ» تعداد زیادی از متفکران تاثیرگذار تاریخ اندیشه معرفی شده‌اند که شامل فیلسوفان دوره‌های پیشین تا فیلسوفان مدرن می‌شود؛ چهره‌هایی مثل فیثاغورث‌، سقراط‌، افلاطون‌، ارسطو‌، اپیکور‌، ارشمیدس‌، سنکا، بطلمیوس‌، سنت‌آگوستین‌، توماس آکویناس‌، ماکیاولی‌، گالیله، تامس هابز‌، پاسکا‌ل‌، نیوتن، فرانکلین‌، آدام اسمیت‌، آگوست کنت‌، چارلز داروین، نیچه‌، ماکس وبر‌، هایدگر‌، مارکوزه‌، پوپر، آرتور کستلر‌، ژان‌پل سارتر‌، آیزایا برلین، میشل فوکو، نوام چامسکی و ژاک دریدا. در این کتاب مختصری از زندگینامه هر یک از این چهره‌ها و نظریات آنها آمده است. نکته جالب در تدوین این کتاب، روند تکوین فلسفه در طول تاریخ و بر اساس تاثیرپذیری یک فیلسوف از فیلسوفان ماقبل خود است. به این معنا که خواننده علاوه‌بر آشنایی ضمنی با فیلسوفی خاص، با جایگاه و هدف او از دنبال‌کردن این علم بر اساس پایه ذهنی اسلاف خود آشنا می‌شود. مدسن پیری با دقت زیاد، تاخر و تقدم هرکدام از فیلسوفان را مثلا در ارایه نظر‌ها مورد ارزیابی قرار داده و استقبال فیلسوفان دیگر از این نظر را، در قرن‌های بعد نادیده نگرفته است. به‌عنوان مثال زمانی که با فیلسوفی مانند سنت‌آگوستین آشنا می‌شویم، شاهد نوعی نگاه در نظریات هستیم که قرن‌ها بعد به‌گونه‌ای دیگر از سوی فیلسوفی چون دکارت بازتولید می‌شود. این شیوه ساخت‌و‌ساز کتاب با تکیه بر ثبت دقیق وقایع نشان می‌دهد که نویسنده فقط به‌دنبال ارایه کاری آرشیوی نبوده بلکه درصدد نوشتن اثری بوده که بتوان به‌عنوان یک منبع علمی به آن اعتماد کرد. آنچه نویسنده در این کتاب به‌عنوان هدف اصلی انتخاب کرده، ایجاد نوعی کنجکاوی برای دنبال‌کردن بیشتر افکار فیلسوفان در کتاب‌های دیگر است. ساز‌و‌کار تدوین این اثر به‌گونه‌ای است که مخاطب را به خواندن بیشتر تشویق می‌کند و همین موضوع، کتاب را به اثری ارزشمند تبدیل کرده است. کتاب «صدویک فیلسوف بزرگ» حاوی اطلاعاتی با گستردگی بیشتری از معنای فلسفی است. در شرح‌حال تالس می‌خوانیم: «گفته می‌شود که تالس، خورشیدگرفتگی سال 585 قبل از میلاد را پیش‌بینی کرده بود و همین امر از نبرد بین «لیدیان و مدها» جلوگیری کرده و آنها را مجبور به پذیرش صلح کرده بود.» این اشاره کوچک به خدمت تالس و اهمیت زندگی که نوع دیگرش را می‌توان در خلال شرح حال فیلسوفان دیگر هم دید، نشان می‌دهد که نویسنده پیش از هر مورد دیگر به انسان‌دوستی فیلسوفان در روند تاریخ نظر داشته و عموما دستاوردهایی را بزرگ‌نمایی کرده که به‌نفع و در ستایش زندگی شکل گرفته‌اند. پیوند این‌گونه نگاه‌های فیلسوفان متاخر و فیلسوفان معاصر که در همسانی نگاه فیلسوفی مانند «تالس با هابرماس»، «جرج برکسی با میشل فوکو» و... ایجاد شده، نشان از حساسیتی از نوع حساسیت‌های آموزشی هرچه صحیح‌تر است؛ آموزشی که لزوم بازنگری افکار پیشینیان را بیش از پیش لازم و ضروری می‌داند. به نظر می‌رسد که کتاب «صدویک‌فیلسوف بزرگ» کتابی برای فهم عموم مردم باشد اما با کمی دقت می‌توان از لابه‌لای آن، نکاتی فنی و تخصصی استخراج کرد؛ نکاتی که بی‌شک به درد هر علاقه‌مند جدی فلسفه خواهد خورد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.