متعجب نشدیم
مجید سعیدی
جایزه عکس خبری جهان بی تردید یکی از مهمترین جوایز عکاسی در همه جهان است که هر سال تعداد زیادی از عکاسان جهان عکسهایشان را برای شرکت در این رقابت میفرستند و مورد داوری قرار میگیرند. امسال تا جایی که من در جریان هستم نزدیک به 100هزار قطعه عکس از سراسر جهان در جایزه جهانی عکس شرکت کردند. عکسهایی که در جای خودشان سوژههای قابل توجهی داشت و عکاسان معتبری آنها را در نقاط پر از خطر از سومالی تا عراق و سوریه ثبت کرده بودند. در نهایت ما با انتخاب عجیب هیاتداوران این دوره برای عکس اول روبهرو شدیم. این تعجب هم به این دلیل بود که جایزه عکس جهانی خبری، معتبرترین جشنواره عکس خبری جهان است و همه بهدنبال انتخاب عکسی خبری هستند. اگر جایزه عکس سال بود یا برای عکس خبری جایگاه دیگری وجود داشت، باز هم میشد آن را تایید کرد. اما فراموش نکنیم این تنها جایزهای است که از همه دنیا عکسهایشان را برای آن میفرستند و داوران با حجم زیادی عکس روبهرو هستند؛ اتفاقی که البته در چندسال گذشته رخ نداده و بهجای عکسی تاثیرگذار یک عکس فردگرا و بیربط برگزیده شده است. اتفاقی که سال گذشته نیز رخ داد. عکس پیداکردن سیگنال در جیبوتی انتخاب شد . امسال تصویری از همجنسگرایان؛ در حالی که هیچ ربطی به اتفاقات سال گذشته مثلا در اوکراین یا ابولا در سیرالئون یا تظاهرات در ترکیه نداشته است. البته چون سال اولی نبود که چنین اتفاقی میافتاد، عکاسان خیلی متعجب نشدند. آنچه باعث تعجب امثال من شد این بود که اعضای هیاتداوران از میان کسانی بودند که در سالهای گذشته منتقد چنین انتخابی بودند. ما در ترکیب هیاتداوران شاهد حضور دبیران عکس آژانسهای خبری معتبری هستیم که البته این حضور هم در انتخابها بیتاثیر نبوده است. من ورلدپرسفوتو را به این متهم نمیکنم که جانبداری کرده اما باعث تعجب است که چرا یک آژانس بیشترین جایزه را دریافت کرده؟ حتی دبیر آژانس آسوشیتدپرس که امسال در میان هیاتداوران بود، در سال2006 بههمراه من و تعدادی عکاس دیگر یکسایت را راه انداخت و علیه عکسی که آن سال عکس برتر شد و عکس توریستی از لبنان بود اعتراض کردیم. اما حالا میبینیم او در هیاتداوران نسبت به این انتخاب ابراز احساسات کرده و از این عکس تعریف و اعلام کرده که تا الان اشتباه میکرده که فکر میکرده عکاسی یعنی عکاسی جنگ! چنین چرخشی برای من که از نزدیک با اعضای هیات داوران آشنا هستم بسیار عجیب است. البته نباید در انتخاب هیاتداوران از یکنکته دور شد، آنهم اینکه عکاسان در چندسال اخیر با دستبردن داخل عکس کمی ماهیت آن را تغییر میدهند و جایزه جهانی عکاسی بهشدت دنبال مبارزه با این موضوع است. امسال بیشتر از 20درصد از عکسهایی که برای این جایزه فرستاده شده بود که عکسهای خوبی هم بودند، از دایره رقابت دور ماندند. این آمار قابلتوجهی است. اتفاقی که با این که عکس اول عکسی غیر خبری است از آن دور بوده است و عکاس بدون هیچ تغییری در عکس آن را گرفته است. اما شاهد هستیم که در چند سال اخیر عکاسان شناختهشدهای برای اینکه عکسشان تاثیر بیشتری داشته باشد در آن دست بردهاند و آن عکس را تغییر دادهاند. این یکی از موضوعاتی است که جایزه عکس جهانی سعی کرده خودش را از آن دور کند و نباید این نکته مثبت را نادیده گرفت. اما گذشته از ماجرای عکس اول، من از حضور عکاسان ایرانی برای چندمینسال پیاپی در میان برگزیدگان بسیار خوشحالم؛ خوشحال از اینکه باوجود همه محدودیتهایی که عکاسان ایرانی دارند، بازهم نامشان در فهرستهای جهانی هست و امسال هم آرش خاموشی و فاطمه بهبودی توانستند نامشان را در میان عکاسان این دوره قرار دهند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.