|

روایت باشکوه «مجیدی» از حضرت‌محمد(ص)

گیسو فغفوری

صبح روز بیستم‌بهمن سال93 به‌نام حضرت‌محمد(ص) در تاریخ سینمای ایران ماندگار شد. رونمایی فیلم «محمد(ص)» در سینمافرهنگ با اضطراب آشکار مجید مجیدی و تحسین بسیار تماشاگران انتخاب‌شده در پایان همراه بود؛ رونمایی‌ای که با حضور مدیران سینمایی و سیاستمداران و روحانیون از علی جنتی، وزیر ارشاد تا فرزند جوادی آملی همراه بود و سینماگران جز تعداد اندکی در این مراسم حضور نداشتند. خانواده‌های مسوولان جزو حاضران بودند و فضای پیش از شروع فیلم فرصتی بود برای خواندن زیارت‌نامه و قرآن در خلوتی که بر صندلی‌های سینمافرهنگ پیدا می‌شد. سلیقه و توجه به جزییات برای خلق اثری ماندگار درباره رسول‌خاتم نکته‌ای بود که از همان انتخاب کلمات قرآن پیش از رونمایی خود را نشان ‌داد و با تیتراژی که ابراهیم حقیقی در این سال‌ها با نام حضرت‌محمد(ص) خلق کرده بود، همراه شد. طلوع خورشید و سواری که بر اسب به‌سوی مکه می‌رود، صحنه آغازین فیلمی است که هالیوودریپورتر از هزینه 30میلیون‌دلاری آن خبر داده است؛ بودجه‌ای که یک‌سی‌ام بودجه قطری‌ها برای ساخت فیلمی در همین زمینه است و همین صحنه است که بیننده را برای تماشای 300دقیقه فیلم دعوت می‌کند. فیلمی که بی‌تردید یکی از مذهبی‌ترین آثار سینمای ایران است و قطعا هیچ‌تحمیلی از مذهب در آن نمی‌توان یافت و مجیدی در مقام کارگردان تمام تجربه‌های این سال‌ها را در کنار استفاده از بهترین عوامل فنی انسانی و تکنولوژیک قرار داده است تا روایت‌های داستانی زیبای زندگی حضرت‌محمد(ص) را تصویر کند. فیلمنامه‌ای که با همراهی کامبوزیا پرتوی نوشته شده و با کمک بیژن میرباقری دیالوگ‌هایش تهیه شده است و البته مشاور هم آیت‌الله جوادی‌آملی است. فیلم از شعب‌ابی‌طالب آغاز می‌شود و کلمه «تحریم» که این روزها برای ما کاملا آشکار است. فیلمی که مجیدی پس از رفتن به پابوس امام‌رضا(ع) ساختنش را آغاز کرده است، هیچ اثری از جنگی که در فیلم پیامبر مصفی عقاد دیده‌ایم، ندارد. این‌بار روایت کودکی است و مهربانی و اشاره‌های کوتاه. با کمک پژوهش‌های گسترده‌ای که انجام داده راه‌حلی را برگزیده که معمولا جواب می‌دهد، تجسمی که تنها از پشت دیده می‌شود و صورتی که ورودش با درخشش و نور همراه است. مجیدی سعی کرده کمترنکته‌ای، از کودکی حضرت محمد(ص) ناگفته بماند، حتی حمله ابرهه و سپاه فیل‌هایش و ابابیل‌های کامپیوتری سنگ آتش بر نوک، به‌کمک رفتن به آفریقا و استفاده از تکنولوژی‌های روز دنیا ممکن شده است. فیلمی که در شهرهای مختلف از شهرک مکه در قم تا آفریقا و عسلویه ساخته شده است. فیلم یک‌پروژه عظیم در سطح جهانی است با تعداد زیاد بازیگران و سیاهی‌لشکرهایی که مکه و یثرب را خلق کرده‌اند. ریزه‌کاری مجیدی در خلق صحنه‌های زیبا در لحظات مختلف -از لحظه‌ای که در یثرب سبدهای پرگل را جابه‌جا می‌کنند یا هنگامی‌که محمد تب‌دار توسط عمویش در آب انداخته می‌شود یا لحظه‌هایی که محمد کودک، دست‌وپای زن و فرزندان قربانی را در کناره بت از بند می‌رهاند- همه یادآور آن دقتی است که مجیدی در لحظه‌ای از آواز گنجشک‌ها تاکید دارد که ماهی‌های قرمز از کیسه پسر بر زمین بریزد. مجیدی بهترین‌های سینمای جهان را گردآورده است یا نه؟ مهم نیست؛ اثری که خلق کرده شکوه موسیقی و تصاویر منحصربه‌فردش می‌تواند بیننده را برای ساعت‌ها بعد از دیدن فیلم به خود جلب کند. لحظه‌های غارحرا یا تصاویری که از بیابان‌های کنار مکه یا در رفتن به دیر پیش بحیرا، ترسیم شده است، تنها لحظه‌های اندکی هستند که دوربین فیلمبرداری «ویتوریو استورارو» آن را تصویر کرده است و موسیقی متن آن ساخته اِی.آر.رحمان، در لحظات اوج و فرود قلب را می‌لرزاند. کلاس درسی که کودکان ایرانی و مسلمانان با علاقه بسیار در آن می‌نشینند. از کلاس دوم تا پنجم آموزه‌های متعددی در کتاب‌های هدیه آسمانی برای فرزندان سرزمین‌مان روایت می‌شود، حالا آنان می‌توانند به‌جای اجباری‌رفتن به دیدن «اخراجی‌ها» و یادگرفتن فحش‌های نه‌چندان شایسته، دنیایی از صداقت و آرامش را ببینند. اکران فیلم که احتمالا از عید امسال آغاز می‌شود، باردیگر سینماهای ایران را از نظر فنی به چالش می‌کشد و ساختار کم امکانات سینماها را به رخ می‌کشد؛ نکته‌ای که البته با زمان اکران فیلم «دوئل» کاملا فرق می‌کند. درعین‌حال همان‌طور که مجیدی به ما می‌گوید: «فیلم بدون‌تغییر در سینماها در دوسئانس به نمایش درمی‌آید.» شاید این گزارش هنوز تحت‌تاثیر جذابیت فیلمی باشد که تنها کمتر از دوساعت از دیدنش گذشته است، اما مگر هنگامی‌که با غم جدایی نادروسیمین از سینما خارج شدم و بازهم این سوال برایم مطرح بود که ترمه چه‌کسی را برای ادامه زندگی انتخاب می‌کند یا لحظه‌ای که نادر در حمام پدرش را می‌شوید، نگریسته‌ام و همراه فیلم نشده‌ام. این‌بار مجیدی توانسته است این اتفاق را به‌وجود بیاورد آن هم در وسعتی بیشتر از غم تنهایی پسر «رنگ خدا» یا تحقیری که در «بیدمجنون» می‌توان نثار شخصیت‌های فیلم کرد. این‌بار به‌مرور زندگی پیامبرمان می‌نشینیم، آن‌هم در شکوهی استثنایی که نظیرش را در سینمای ایران نداریم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.