|

بخر و تنهایش بگذار

فرهاد ستوده: زمانی که گوگل در سال۱۳۹۲ ویز (waze) را به قیمتی نزدیک به یک‌میلیارددلار خرید، باردوگو نیز جزو این مجموعه محسوب می‌شد. این ماجرا درواقع با یک پیام مدیریتی از طرف گوگل همراه بود: «درست است که زیرمجموعه‌ای از ما هستید، اما باز هم می‌توانید مطابق روش خود عمل کنید.» بسیاری از شرکت‌های بزرگ سیلیکون ولی نیز رویکردی مشابه با گوگل را لحاظ کرده‌اند. آنها پس از خرید شرکت‌های کوچک، دیگر نام قبلی آنها را حذف نکردند و شرکت خریداری‌شده را در مجموعه خود ادغام نساختند. به این ترتیب، هرمجموعه بزرگ شامل چندین برند متفاوت می‌شود. چارلز لی استاد دانشکده بازرگانی دانشگاه استنفورد می‌گوید: «این رویکرد به‌نفع هردو طرف قضیه است.» سوال اینجاست که چرا این نوع نگرش، در این برهه از زمان با استقبال فزاینده‌ای روبه‌رو شده است؟ لی در پاسخ بیان می‌کند: «یکی از دلایل این اتفاق، رشد سریع شرکت‌های کوچک است. بنابراین برندهای بیشتری برای ادغام با شرکت‌های بزرگ فراهم شده است.» یک جهش در استراتژی منشأ شکل‌گیری این استراتژی در گوگل چندان مشخص نیست اما به‌عنوان یک‌اصل پذیرفته شده است. لری پیج، مدیرعامل گوگل از مهرماه شروع به عقب‌نشینی تدریجی از وظایف مدیریتی‌اش کرد و مدیریت مهم‌ترین بخش‌های گوگل نظیر نقشه‌ها و جست‌وجو را به «ساندر پیچای» سپرد. از نظر پیج، گوگل نیاز دارد که روش‌های «وارن بافت» (سرمایه‌گذار مشهور و رییس برکشایر هاتاوی) را به‌کار گیرد. در این شیوه، هلدینگ‌ها اقدام به خرید شرکت‌های قوی می‌کنند و سپس این شرکت‌ها را آزاد می‌گذارند تا به فعالیت خود ادامه دهند. شرکت Nest یکی دیگر از زیرمجموعه‌های معروف گوگل است که فعالیت آن مربوط به ساخت ترموستات‌های هوشمند خانگی‌ و سنسورهای تشخیص دود است. همانند شرکت Waze، گوگل Nest را تمام‌وکمال و بدون هیچ‌گونه دخالت در ساختار آن خرید. تیم Nest توسط «تونی فدل»، سرپرست سابق بخش سخت‌افزاری اپل، اداره می‌شود و دفتر مرکزی آن همچنان در پالو آلتوی کالیفرنیا است که چند مایل با محوطه گوگل فاصله دارد. گوگل شرکت ماهواره‌ای Skybox را نیز در اردیبهشت ماه خرید و اسم آن را بدون تغییر باقی گذاشت و در آنجا آزمایشگاه «کالیکو» را تاسیس کرد. البته خرید Skybox حق مالکیتی برای گوگل ایجاد نمی‌کند، بلکه آن را به عنوان یک شرکت تابعه گوگل قرار می‌دهد که توسط پیج و آرتور لوینسون (رییس سابق شرکت جنه‌تک) به‌عنوان مدیران‌عامل کالیکو اداره می‌شود. هدف از راه‌اندازی این شرکت، تحقیقات در زمینه افزایش متوسط طول عمر انسان است. یاهو نیز در سال۱۳۹۲ اقدام به خرید پلت‌فرم بلاگینگ «تامبلر» کرده است و به این شرکت اجازه داده است که مستقل عمل کند. اخیرا این‌طور جا افتاده است که یاهو با خرید بعضی شرکت‌ها عملا سرویس‌های خود را نابود می‌کند. در حالی که بیشتر شرکت‌ها سیاست «بخر و تنهایش بگذار» را درپیش گرفته‌اند، اما استثنائاتی در این قانون نیز وجود دارد؛ برای مثال گوگل حرفی از تعداد کل شرکت‌های تابعه خود نزده است. اما بنا به گزارش آماری سایت CNET، این شرکت در سال گذشته میلادی حداقل ۳۵شرکت را خریداری کرده است که تنها تعداد انگشت‌شماری از آنها برندهای سابق خود را حفظ کرده‌اند. همچنین این استراتژی همیشه نتیجه مثبتی نداده است. به‌عنوان نمونه، شرکت موتورولا را در نظر بگیرید. گوگل این شرکت را در سال۱۳۹۱ خرید و اجازه داد که برند موتورولا روی گوشی‌های هوشمند باقی بماند. اما سرانجام در سال۱۳۹۲ مجبور شد که با قیمتی بسیار پایین‌تر آن را به لنوو بفروشد. ادغام AOL و تایم‌وارنر نیز نمونه‌ای از این یکی‌شدن‌های فاجعه‌بار محسوب می‌شود. «بخر و تنهایش بگذار» یک استراتژی جدید نیست این روند شاید اخیرا محبوب شده باشد اما به‌طور حتم جدید نیست. در دنیای فناوری، eBay اجازه داد که شرکت تجارت الکترونیکی PayPal تا سال۱۳۸۱ به‌صورت مستقل به فعالیت خود ادامه دهد. این پیوند در سال گذشته میلادی به اتمام رسید و PayPal از مالکیت eBay خارج شد. این استراتژی حتی برای گوگل هم جدید نیست. چراکه گوگل ‌یوتیوب را در سال۱۳۸۵ به قیمت 1/65میلیارددلار خرید و به‌جای درهم‌ریختن ساختار آن، اقدام به توسعه و رشد آن کرد. این نوع عملکرد چراغ‌سبزی دل‌گرم‌کننده برای کارآفرینان آینده به شمار آمد. به گفته باردین، مدیرعامل Waze: «یوتیوب همان چیزی شد که ما در ذهن داشتیم.» «استیو تادلیس» استاد بازرگانی دانشکده «‌هاس» دانشگاه برکلی می‌گوید: «یکی از دلایلی که سبب شد غول‌های فناوری، استقلال شرکت‌های تابعه خود را قبول کنند، این است که آنها ارزش حضور مدیران قوی را می‌دانند.» این روند در راستای منافع شرکت‌های بزرگ است و به حفظ حسن‌شهرت آنها در جامعه استارتاپ‌ها کمک خواهد کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.