ارزش کاربران اینترنت برای شرکتهای فناوری
درآمد سالانه 6 تا 15دلار به ازای هر کاربر
حسین خلیلیصفا: معمولا افزایش تعداد کاربران بهعنوان یک فاکتور مهم و اساسی برای تعیین ارزش یکشرکت در نظر گرفته میشود. اما ارزش یک شرکت تا چه اندازه به کاربران وابسته است؟ آیا ارزش همه کاربران برابر است؟ بسیاری از شرکتها امروزه تعداد کاربران خود را بهعنوان یک فاکتور ارزشمند برای مقایسه با سرویسهای مشابه منتشر میکنند، اما آیا بهواقع تعداد زیاد کاربر را میتوان بهعنوان یک فاکتور اساسی در نظر گرفت؟ آیا تمامی کاربران ارزش برابری دارند؟ آیا ارزشگذاری شرکتها براساس تعداد کاربران فاکتور خوبی برای سنجش موفق یا غیرموفقبودن یک شرکت است؟ برای یافتن پاسخ این سوالات بهتر است نگاهی دقیق به آمارهای منتشرشده توسط شرکتها داشته باشیم و ببینیم که آیا افزایش تعداد کاربران را میتوان بهعنوان یک فاکتور اساسی برای سنجش ارزش شرکتها در نظر گرفت یا خیر. برای درک بهتر تاثیر تعداد کاربران در ارزشگذاری شرکتها، بهتر است نگاهی عمیقتر به شرکتهای حاضر در بورس در حوزه فناوری داشته باشیم. در ادامه شرکتهایی را که بخش عمده درآمد خود را از طریق نمایش آگهیها به کاربران کسب میکنند، مورد بررسی قرار دادهایم. برای انتخاب شرکتها چهار فاکتور زیر در نظر گرفته شده است: 1- شرکتهایی که در تالار بورس حضور دارند و سهام آنها بهطور عمومی عرضه شده است. 2- شرکتهایی که سرویسهای کاربرمحور ارایه میدهند. 3- شرکتهایی که بخش عمدهای از درآمد خود را از طریق نمایش آگهی به دست میآورند. 4- شرکتهایی که از طریق شبکههای اجتماعی نفوذ زیادی میان کاربران دارند. با توجه به معیارهای فوق، چهار شرکت فیسبوک، لینکدین، یاهو و گوگل انتخاب شدهاند که در ادامه به بررسی موارد مطرحشده در مورد این چهار شرکت خواهیم پرداخت. شرکتهای موردبررسی از جمله شرکتهایی هستند که وارد تالار بورس شدهاند و از اینرو آمارهای متعددی در مورد تعداد کاربران این چهار شرکت وجود دارد، در نتیجه در این بررسی از آمارهای ارایهشده در گزارش سالانه منتهی به ۲۰۱۵میلادی استفاده شده است تا دادههای قابل مقایسه و نرمالی را در دست داشته باشیم. با توجه به بررسی اعداد مربوط به گزارش مالی شرکتهای نامبرده، سه داده بسیار کاربردی در دسترس قرار گرفت که از جمله آن میتوان بهتعداد کاربران، درآمد حاصل در بازه زمانی موردنظر و همچنین ارزش شرکت در بازه زمانی درنظر گرفتهشده اشاره کرد. برخی از شرکتها آمار روشنی از تعداد کاربران سرویس یا سرویسهای خود ارایه نکردهاند، از اینرو برای استخراج موارد مورد نیاز، از منابع و گزارشهای قابل استناد دیگری در زمان انتشار گزارش مالی سالانه کمک گرفته شده است. برای مثال به گزارش گوگل و رسانههایی که از گزارش آنها استفاده شده، سرویس جیمیل ۴۵۰میلیون کاربر، گوگل پلاس ۴۰۰میلیون کاربر، اندروید ۹۰۰میلیون کاربر و سرویس جستوجوی گوگل نیز 1/3میلیارد کاربر جستوجوکننده دارد. با توجه به اینکه تعداد کاربرانی که از گوگل برای جستوجو استفاده میکنند، بیش از سایر کاربران این سرویس است، این تعداد را بهعنوان مبنای تصمیمگیری در نظر گرفتهایم، چراکه به احتمال بسیار زیاد، این تعداد کاربر، کاربران سایر سرویسهای گوگل را نیز در خود جای داده است. با توجه به اینکه درآمد شرکتها به صراحت در گزارشهای مالی منتشر میشود، از اینرو با استناد به گزارشهای مالی، درآمد شرکتها استخراج شده است. البته در مورد گوگل، درآمدهایی نیز از سایر بخشها غیر از کاربران سرویسهای اینترنتی، شامل درآمد کل این شرکت شده بود که از مبلغ مورد استفاده در این بررسی، حذف شده است. از جمله این موارد میتوان به درآمد ۹۹۸میلیوندلاری این شرکت از موتورولا اشاره کرد. برای سنجش ارزش شرکتها نیز از سرویس Google Finance بهره گرفته شده است. برای بررسی آمارهای موجود، در مرحله اول، ابتدا ارزش روز هر شرکت بر تعداد کاربران سرویس مورد نظر تقسیم شده است، همچنین درآمد هر شرکت نیز بر تعداد کاربران شرکت مورد نظر تقسیم شده تا درآمد هریک از شرکتها نیز به ازای هر کاربر مشخص شود. حاصل محاسبات فوق، بهدست آمدن دو عدد است که برمبنای آن میتوان به ارزش کنونی کاربر براساس درآمد حاصل و ارزش طولانیمدت کاربر دست یافت. گوگل نشان داده که موتور جستوجوی آن یک ماشین پولسازی بدون توقف است و میتوان این موضوع را از ارزش گوگل فهمید، ارزش گوگل بیش از سایر شرکتهای مورد بررسی همچون لینکدین، یاهو و فیسبوک است. براساس اعداد بهدستآمده میتوان دید که درآمد به ازای هر کاربر برای سه شرکت یاهو، لینکدین و فیسبوک کمتر از دو دلار است. بخش عمدهای از این موضوع به دلیل درآمد کم از کاربران تحت وب است، از اینرو انتقال کاربران به سوی استفاده از گجتهای موبایل میتواند درآمد شرکتها به ازای هر کاربر را افزایش دهد، چنانکه یاهو و لینکدین از این طریق موفق به نزدیککردن درآمد خود به 1/8دلار به ازای هر کاربر شدهاند. نرمالسازی دادهها بهتر است در این مرحله با نرمالسازی دادهها، ارقام میانگین و میانه را به دست آوریم. در این مرحله میتوان به روشنی دید که گوگل بالاتر از میانگین و میزان متوسط دادهها، حرکت میکند. همچنین میتوان دید سهامداران چه انتظاری از درآمدهای حاصل به ازای هر کاربر در بلندمدت دارند. یکی از مواردی که در دادههای فوق نیز میتوان بهروشنی اهمیت آن را دید، ارزش کاربران پلتفرمهای موبایل است، بهطوریکه هریک از این کاربران هزینهای 1/8دلاری را برای شرکت مورد نظر رقم میزنند. مطمئنا در سالهای آینده نیز هزینه مورد نیاز برای نگهداری یا جذب کاربران جدید افزایش خواهد یافت، چرا که سهامداران در پی افزایش درآمد توسط شرکتها از جانب کاربران موبایل خواهند بود. براساس دادههای بهدست آمده، بعید نیست بزرگترین بازیگران سرویسهای آنلاین بتوانند در هر فصل به ازای هر کاربر درآمدی 1/72 تا 3/76دلاری و در یکسال درآمدی 6/89 تا 15/06دلاری را برای کاربران رقم بزنند. نکتهای که بسیار جالب توجه است، وابستگی ۸ تا ۱۶ساله شرکتها به کاربران است که ارزش کنونی آنها براساس درآمد را برای شرکتها توجیه میکند. کسبوکارهایی که فقط روی کاربران گجتهای موبایل سرمایهگذاری میکنند، باید بهدنبال راهی برای افزایش درآمد دودلاری به ازای هر کاربر به چهار تا پنجدلار باشند که این موضوع ضامن موفقیت و ادامه فعالیت این شرکتها خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.