لبنان و حقیقت نقش زنان
ریاض حماده . تحلیلگر لبنانی
آیا میتوانید جهانی را تصور کنید که به زنان نیز حقوقی مساوی با مردان اعطا شود؟ این مساله همیشه وجود داشته است و برای من، دیدن جهانی متفاوت بسیار سخت است. حقوق زنان در سراسر جهان نقض میشود و بسیاری از سازمانهای خصوصی برای برقراری حقوقی برابر بین زنان و مردان در تلاش هستند. در لبنان، زنان در بخش آموزش و اقتصاد، نقشهای خوبی برعهده دارند. نیمی از دانشجویان لبنانی را دختران تشکیل میدهند و این تحصیلات عالیه برای اکثر آنان بسیار مفید است؛ چراکه این فرصت را در اختیار آنان قرار میدهد تا در عرصه اقتصادی فعالانه عمل کنند و در بخشهایی مانند پزشکی، حقوق، هنر و حتی تجارت، پیشرو باشند. اما متاسفانه زنانِ کمی تاکنون توانستهاند در رشته تخصصی خود به سمتهای بالا دست یابند؛ هرچند در قانون اساسی لبنان حق مساوی برای زنان و مردان در نظر گرفته شده است و زنان آزادانه میتوانند در تمامی رشتهها درس بخوانند و فعالیت کنند؛ اما آنان همچنان از عرصههای سیاسی و تصمیمگیریها کنار گذاشته میشوند. عوامل زیادی در این مساله نقش دارد که خوشبختانه گامهای خوبی در حال برداشتهشدن است. تبعیض علیه زنان در لبنان ریشه در مسایل زیادی دارد که در ابتدا باید گفت که مهمترین آن، شرایط اجتماعی حاکم است؛ چراکه براساس ارزشگذاری خانوادهها، فعالیت سیاسی، موضوع مهمی بهشمار نمیآید و کسی بانوان را برای شرکت در فرآیندهای سیاسی تشویق نمیکند. والدین هیچگاه دختران خود را با این اندیشه که روزی سیاستمدار شوند، تربیت نمیکنند و در بیشتر موارد، اعتقادهای مذهبی و باورهای حاکم به زنان بیشتر نقش حامی را اعطا میکند تا یکپیشرو. در مرحله دوم باید گفت که این تبعیض، ریشه در نظام آموزشی لبنان دارد؛ برای مثال، در کتب درسی، اغلب زنان در نقشهایی مانند مادر، خدمتکار، همسر و حداکثر معلم یا پرستار به تصویر کشیده میشوند؛ آنان حتی در تصاویر نیز هیچگاه رییسجمهور، وزیر و حتی مدیر نیستند. از سوی دیگر، رهبران سیاسی احزاب از اینکه نام زنی را در فهرست انتخاباتی خود بگنجانند، خجالت میکشند. در همین حال، در قانون لبنان سهمیه مشخصی برای حضور زنان در پارلمان یا حتی هیاتدولت منظور نشده است تا احزاب سیاسی حداقل از سر اجبار نام آنان را در فهرستهای خود قرار دهند. در حقیقت بسیار مهم است که نگرش به زنان بهطورکلی تغییر کند، بنابراین باید از همان ابتدا تصویر درستی از این قشر از جامعه در کتابهای درسی به نمایش گذاشته شود تا دختران از همان روزهای نخست به این باور برسند که میتوانند نقشهای مهمتری را در جامعه عهدهدار شوند؛ بنابراین زنان در لبنان نیز میتوانند مانند همتایان خود در سراسر جهان در نقشهایی مانند وزیر، نماینده و سفیر به تصویر کشیده شوند. تمامی مسایل گفتهشده اگر به درستی اجرا شود، میتواند موقعیت زنان لبنانی را دستخوش تغییرات جدی کند. در نتیجه باید گفت که هرچند قانون لبنان حق برابری را برای زنان و مردان به منظور فعالیتهای سیاسی در نظر گرفته است؛ اما حقایق نشان میدهد که تحت عوامل مختلف، تبعیض علیه زنان همچنان وجود دارد. این شرایط فقط در حالی بهبود مییابد که زنان تحت آموزشهای مناسب رشد کنند و حضور گستردهای در مناسبات اقتصادی داشته باشند. من واقعا منتظر روزی هستم که زن لبنانی بر کرسی ریاستجمهوری تکیه زند و مردم نیز چنین واقعیتی را بپذیرند. دولت و مردم باید دستدردست هم برای رسیدن به چنین جامعهای گام بردارند؛ جامعهای که هرگونه تبعیض از چهره آن حذف شده باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.