ترکها خواهان سیستم ریاستی نیستند
آزاد حاجیآقایی : دانشگاه قادر هاس ترکیه نتایج نظرسنجی گرایشهای اجتماعی و سیاسی این کشور که در سال2014 انجام شده است را اعلام کرد. این نظرسنجی در سطح ترکیه انجام شده است و نتایج این نظرسنجی نشان میدهد ترکها خواهان سیستم ریاستی نیستند. این گزارش دربردارنده یافتههای مختلفی درباره منازعات اصلی سیاسی در هر دوحوزه سیاست داخلی و خارجی ترکیه است. یکی از این پرسشها درباره سیستم ریاستجمهوری ترکیه است که اخیرا به بحث مهیجی در ترکیه تبدیل شده است. در این نظرسنجی از شرکتکنندگان پرسیده شده که ترکیه باید با چه نوع رژیم سیاسیای اداره شود؟ 79/3درصد از مشارکتکنندگان گفتهاند سیستم سیاسی این کشور باید سیستم پارلمانی خود را حفظ کند، در حالیکه 12/6درصد از ترکها گفتهاند آنها سیستم ریاستی را ترجیح میدهند و 4/7درصد نیز خواستار سیستم شبهریاستی بودهاند. این گزارش به افراد اجازه میدهد تا تغییرات ایجادشده در جامعه ترکیه را بر حسب تغییرات در هرسال رصد کنند. در سال 2012 سیستم پارلمانی این کشور از سوی 68/8درصد پاسخدهندگان حمایت میشد در حالی که حامیان سیستم ریاستی 21/2درصد گزارش شده بودند. بنابراین افکار عمومی در ترکیه طی دوساله اخیر به نفع نظام پارلمانی رشد کرده است. این نظرسنجی همچنین میزان اعتماد شهروندان ترک را به نهادهای ترکیه نشان میدهد. نقطه قابلتوجه در این نتایج نشاندهنده این نکته است که به طور کل میزان اعتماد به نهادهای این کشور بین سالهای 2011 و 2014 از 39/8درصد به 33/6درصد کاهش یافته است. این نظرسنجی همچنین نشان میدهد بسیاری از نهادهای مهم ترکیه اعتماد عمومی خود را از دست دادهاند. برای مثال؛ درصد پاسخدهندگانی که گفته بودند به نهاد ریاستی «اعتماد ندارند» و «کاملا اعتماد ندارند»، در سال 2011 حدود 31درصد بود، اما این رقم در سال 2014 به 40درصد رسیده است. اعتماد عمومی به رسانهها نیز از الگوی همسانی پیروی میکند. درصد پاسخدهندگانی که گفته بودند به رسانه «اعتماد ندارند» و «کاملا اعتماد ندارند»، از 48/7درصد در سال 2011 به 55/8درصد افزایش یافته است. باور مردم به وجود دموکراسی در ترکیه نیز نسبت به گذشته رشد نزولی را تجربه کرده است. در سال 2011، 50/7درصد از ترکها بر این باور بودند که ترکیه کشوری دموکراتیک است؛ در حالیکه در سال 2014 فقط 34/3درصد از مردم ترکیه بر این عقیدهاند. در طول سهساله گذشته نیز میزان کسانی که پاسخ دادهاند در ترکیه آزادی بیان وجود دارد، از 42/7درصد به 27/5درصد کاهش پیدا کرده است. ترکها از سیاست خارجی نیز ناراضیاند همچنین در این نظرسنجی پرسشهایی درباره سیاست خارجی کنونی ترکیه گنجانده شده است. سازماندهندگان این نظرسنجی از شهروندان ترک خواستهاند تا سیاست خارجی آنکارا را ارزیابی کنند. نتایج به دستآمده نشان میدهد تعداد کسانی که سیاست خارجی دولت آنکارا را موفق ارزیابی میکنند، بین سالهای 2011 و 2014 افزایش یافته است. اما تعداد کسانی که معتقدند سیاست خارجی دولت ترکیه، «ناموفق» یا «کاملا ناموفق» است، افزایش داشته است. در سال 2011، 5/33 درصد از ترکها این باور را داشتند اما این میزان در سال 2014 به رقم 6/41درصد رسیده است. حمایت از پیوستن به اتحادیه اروپا یکی از نتایج قابلتوجه این نظرسنجی به درک عمومی ترکها از عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا مربوط میشود. تعداد کسانی که از عضویت این کشور در اتحادیه اروپا حمایت میکردند، بین سالهای 2011 و 2014 افزایش یافته است. طبق گزارشها، این رقم در سال 2011، حدود 1/58درصد بود، اما در سال 2014 این رقم به 4/71درصد افزایش یافته است. این در حالی است که اکثر شهروندان ترک بر این نکته تاکید میکنند که آنکارا باید با تمامی کشورها همکاری کند و تنها 4/33درصد شرکتکنندگان در این نظرسنجی میگویند ترکیه نباید با هرکشوری همکاری کند. در همینحال، تعداد کسانی که معتقدند ترکیه باید با آمریکا همکاری کند، از 9/9درصد در سال 2011 به 4/17درصد افزایش یافته است. بهعلاوه، همکاری با کشورهای مسلمان در سال2014 در مقایسه با سال 2011 کاهش داشته و این رقم از 7/22درصد به 5/15درصد رسیده است. چگونگی مقابله با تهدید داعش یکی دیگر از پرسشهای این نظرسنجی بوده است. در این نظرسنجی از پرسششوندگان پرسیده شده «آیا فکر میکنید داعش یک سازمان تروریستی است؟» و 2/93 درصد از پاسخدهندگان به این پرسش جواب «بلی» دادهاند و 3/82درصد نیز گفتهاند داعش تهدیدی برای ترکیه محسوب میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.